 |
| Thuế tỉnh Lai Châu yêu cầu doanh thu kê khai phải khớp dữ liệu bán hàng và dòng tiền. |
Nhận diện khoảng lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền
Thuế tỉnh Lai Châu nhấn mạnh việc chấp hành đúng pháp luật về kế toán và thuế không chỉ là nghĩa vụ bắt buộc, mà còn là nền tảng cốt lõi giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, an toàn và tạo dựng uy tín trên thị trường.
Theo cơ quan Thuế, mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh phải được phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời trên hệ thống sổ kế toán thống nhất; đồng thời việc ghi nhận doanh thu phải căn cứ vào thời điểm phát sinh giao dịch, phù hợp với kỳ kế toán, không phụ thuộc vào thời điểm thu hoặc chi tiền.
Ông Phạm Ngọc Nghĩa, Quyền Trưởng Thuế tỉnh Lai Châu. |
Doanh nghiệp có trách nhiệm xây dựng quy chế quản trị và tổ chức kiểm soát nội bộ nhằm phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế.
Để chung tay xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và bảo vệ tối đa quyền lợi của người tiêu dùng, cơ quan Thuế lưu ý đến cộng đồng doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh một số hành vi vi phạm, cụ thể: lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên; cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán; để ngoài sổ kế toán tài sản, công nợ phải thu, phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán; giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác.
Trên cơ sở đó, 6 dấu hiệu rủi ro được Thuế tỉnh Lai Châu chỉ ra gồm: (1) Sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền; (2) Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế; (3) Phát sinh doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp; (4) Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế; (5) Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng; (6) Sử dụng hóa đơn không hợp pháp đế hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.
Ông Phạm Ngọc Nghĩa, Quyền Trưởng Thuế tỉnh Lai Châu nhấn mạnh, doanh nghiệp không bị coi là vi phạm khi sử dụng hệ thống kế toán tài chính, kế toán quản trị; báo cáo nội bộ, phân tích, dự đoán; báo cáo phục vụ công ty mẹ; hệ thống ERP/POS/BI hoặc báo cáo phục vụ công ty mẹ hoặc các phân hệ quản trị khác, với điều kiện các dữ liệu này có thể đối chiếu, giải trình và không được sử dụng để che giấu giao dịch, doanh thu, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.
Những hành vi lập sổ sách sai quy định nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế có thể bị xử phạt hành chính, truy thu thuế, tính tiền chậm nộp; trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Dữ liệu điện tử hỗ trợ phát hiện rủi ro kê khai
Yêu cầu bảo đảm doanh thu kê khai phù hợp với dữ liệu bán hàng và dòng tiền được đặt ra trong bối cảnh Thuế tỉnh Lai Châu đang đẩy mạnh quản lý dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử, tờ khai thuế và các ứng dụng phân tích rủi ro.
Số liệu từ Thuế tỉnh Lai Châu cho thấy, qua đối chiếu tờ khai thuế giá trị gia tăng với dữ liệu hóa đơn điện tử, cơ quan Thuế xác định trong 6 tháng đầu năm có 259 người nộp thuế khai thiếu thuế đầu ra với số tiền 17,416 tỷ đồng; 1.083 người nộp thuế khai thừa thuế đầu vào với số tiền 85,2 tỷ đồng.
Sau quá trình rà soát và xử lý, 48 người nộp thuế đã điều chỉnh tăng thuế giá trị gia tăng đầu ra 2,9 tỷ đồng; 13 người nộp thuế điều chỉnh giảm thuế đầu vào hơn 711 triệu đồng. Đến thời điểm báo cáo 6 tháng đầu năm 2026, còn 53 trường hợp khai thiếu thuế đầu ra và 162 trường hợp khai thừa thuế đầu vào đang tiếp tục được yêu cầu giải trình, điều chỉnh.
Cùng với đối chiếu hóa đơn và tờ khai, toàn tỉnh có 202 người nộp thuế thuộc danh sách cảnh báo hệ số rủi ro với 6.215 lượt cảnh báo. Trong đó, 101 trường hợp được chấp nhận giải trình do chưa xác định có rủi ro, một trường hợp bị áp dụng biện pháp dừng sử dụng hóa đơn và 6 trường hợp được đưa vào kế hoạch kiểm tra.
 |
| Doanh nghiệp cần phân định rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bộ phận, cá nhân liên quan đến việc tạo lập, thực hiện, quản lý và kiểm soát các giao dịch kinh tế. |
Ứng dụng phòng, chống rủi ro hóa đơn cũng xác định 86 lượt người nộp thuế có mức rủi ro cao. Toàn bộ số trường hợp này đã được phê duyệt để đưa vào kế hoạch rà soát, kiểm tra.
Đối với khu vực hộ kinh doanh, đến hết tháng 6/2026, Lai Châu có 1.082 hộ đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, trong đó 957 hộ đã sử dụng, đạt 88,4%. Cơ quan Thuế đã hoàn thành thu thập thông tin cơ sở dữ liệu của 8.770 trong tổng số 8.980 hộ đang hoạt động, đạt 97,6% kế hoạch.
Thông qua 62 cuộc kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế, tổng số tiền kiến nghị xử lý đạt 21,9 tỷ đồng. Kết quả chống thất thu ngân sách trong 6 tháng đạt 41,6 tỷ đồng, bao gồm nguồn thu qua kiểm tra, giám sát kê khai, hóa đơn, thương mại điện tử, hộ kinh doanh và phối hợp thu hồi nợ thuế.
Trước các rủi ro trên, ông Phạm Ngọc Nghĩa khuyến nghị người nộp thuế chủ động rà soát, chuẩn hóa hệ thống kế toán; lựa chọn phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử có khả năng kết nối và đồng bộ dữ liệu; bảo đảm tính phù hợp, có thể đối chiếu và giải trình giữa số liệu kế toán, hóa đơn, chứng từ và dữ liệu thanh toán theo quy định của pháp luật; hạn chế sử dụng tiền mặt, đồng thời điều chỉnh sai sót trước khi cơ quan thuế tiến hành kiểm tra.
Theo ông Phạm Ngọc Nghĩa, cơ quan Thuế cam kết “đồng hành cùng người nộp thuế xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, phát triển bền vững”.
Việc đồng bộ doanh thu kê khai với hóa đơn, dữ liệu bán hàng và dòng tiền vì vậy không chỉ giúp phòng tránh rủi ro pháp lý mà còn nâng cao mức độ minh bạch tài chính, khả năng tiếp cận vốn và uy tín của doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Lai Châu. Trong điều kiện quản lý thuế ngày càng dựa trên dữ liệu, tuân thủ chủ động sẽ là giải pháp hiệu quả nhất để bảo vệ hoạt động sản xuất, kinh doanh lâu dài.
