| Sớm nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Luật Hải quan 2014 để đáp ứng yêu cầu đổi mới |
Luật hóa các mô hình kinh tế
Trọng tâm của dự thảo lần này là việc bổ sung Điều 16a quy định về kiểm tra, giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử. Đây là bước đi nhằm đảm bảo đầy đủ cơ sở pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện quản lý hải quan đối với loại hình giao dịch xuyên biên giới đang bùng nổ.
 |
| Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị. Ảnh: H.Nụ |
Đi cùng với đó, công tác kiểm định hải quan cũng được pháp lý hóa tại khoản 27 Điều 4 và Điều 16b nhằm hướng dẫn nghiệp vụ theo hướng chính quy, minh bạch. Dự thảo cũng định nghĩa lại khái niệm sản xuất xuất khẩu tại khoản 29 Điều 4, bao gồm các hoạt động gia công, lắp ráp, chế xuất từ nguyên liệu trong và ngoài nước để tạo ra hàng hóa xuất khẩu do có chính sách thuế và bản chất hoạt động tương đồng.
Đặc biệt, việc bổ sung quy định về quản lý tuân thủ tại Điều 17a được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt trong tư duy quản lý, nhằm khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan, từ đó tạo lợi thế khi tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và nâng cao vị thế của doanh nghiệp.
Để hoàn thiện căn cứ pháp lý cho các nghĩa vụ tài chính, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan cũng bổ sung Điều 86a về tỷ giá, đảm bảo tính xác thực và thống nhất trong việc tính thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.
Đột phá hải quan số và tái cấu trúc bộ máy theo hướng phân cấp tối đa
Nhóm vấn đề sửa đổi nhằm bảo đảm yêu cầu cải cách thủ tục hành chính và hải quan số được thiết kế để thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị với mục tiêu cắt giảm ít nhất 30% thời gian xử lý thủ tục, 30% chi phí tuân thủ và 30% điều kiện kinh doanh.
Theo đó, các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan dự kiến sẽ được chuyển sang dạng thông điệp dữ liệu, hướng tới cung cấp dịch vụ công không phụ thuộc địa giới hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ số theo Chiến lược phát triển hải quan đến năm 2030.
Trong nỗ lực tinh gọn tổ chức, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan đề xuất sửa đổi 18 điều để phù hợp với chức danh, tên gọi, nhiệm vụ theo mô hình mới; đồng thời thực hiện phân cấp, phân quyền tối đa cho hải quan địa phương trong việc quản lý đại lý làm thủ tục hải quan, kho ngoại quan và địa điểm thu gom hàng lẻ, đồng thời bỏ nhiệm vụ "thanh tra" trong nội dung quản lý nhà nước về hải quan.
Bên cạnh đó, địa bàn hoạt động hải quan tại khoản 1 Điều 7 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan được bổ sung cụm từ "kiểm soát hải quan", xác định trụ sở doanh nghiệp cũng là địa bàn hoạt động khi cơ quan hải quan thực hiện kiểm soát để đảm bảo quản lý. Trách nhiệm của các chủ thể cũng được quy định chặt chẽ hơn: người khai hải quan phải đảm bảo tiêu chuẩn theo quy định của Chính phủ; doanh nghiệp kinh doanh kho bãi phải chịu trách nhiệm tiêu hủy hàng hóa gây ô nhiễm nếu không xác định được chủ phương tiện.
Đáng lưu ý, khái niệm kho ngoại quan tại khoản 10 Điều 4 Luật Hải quan được sửa đổi theo hướng là khu vực lưu giữ hàng hóa chờ cả xuất khẩu lẫn nhập khẩu, thay vì chỉ chờ xuất khẩu như hiện hành, nhằm đáp ứng linh hoạt các yêu cầu của chuỗi logistics hiện đại.
