 |
| Hóa đơn điện tử góp phần nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong môi trường số. Ảnh minh họa: AI. |
Hóa đơn điện tử vẫn là nghĩa vụ của người bán
Sàn thương mại điện tử đã thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người bán. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến không ít hộ, cá nhân kinh doanh hiểu rằng mình không còn phải quan tâm đến hóa đơn điện tử. Đây là một trong những vướng mắc phổ biến khi các quy định mới về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số được triển khai.
Đó cũng là băn khoăn của chị Mai Huyền Thư, chủ một gian hàng kinh doanh đồ gia dụng trên Shopee. Theo chị Thư, doanh thu của cửa hàng đã vượt 1 tỷ đồng và việc kê khai, nộp thuế đã được sàn thực hiện. Điều chị lo lắng là liệu mình có còn phải đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử hay không; nếu vừa có dữ liệu doanh thu từ sàn, vừa lập hóa đơn điện tử thì có bị ghi nhận trùng doanh thu hay không.
Giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Chuyên viên chính Ban Chính sách, Thuế quốc tế (Cục Thuế) khẳng định, việc sàn thương mại điện tử khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay với việc người bán lập hóa đơn điện tử là hai quy định hoàn toàn độc lập.
Lập hóa đơn là nghĩa vụ của người bán khi thuộc đối tượng áp dụng, còn việc khấu trừ, kê khai và nộp thuế là trách nhiệm của sàn thương mại điện tử. Vì vậy, dù sàn đã nộp thuế thay thì hộ, cá nhân kinh doanh vẫn phải thực hiện nghĩa vụ về hóa đơn điện tử theo quy định của pháp luật.
Đối với trường hợp doanh thu vượt ngưỡng 1 tỷ đồng, trong thời hạn 30 ngày kể từ thời điểm vượt ngưỡng, hộ, cá nhân kinh doanh phải đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Riêng đối với hoạt động bán hàng trên sàn thương mại điện tử, người bán có thể ủy nhiệm cho sàn lập hóa đơn điện tử theo quy định thay vì trực tiếp lập hóa đơn cho từng giao dịch.
Việc ủy nhiệm này chỉ nhằm tạo thuận lợi trong quá trình thực hiện, không làm thay đổi trách nhiệm của người bán đối với hóa đơn điện tử.
Trường hợp người mua không cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân để lập hóa đơn, bà Hà cho rằng, nếu khách hàng chỉ cung cấp họ tên, địa chỉ và số điện thoại thì người bán chỉ cần ghi đúng các thông tin này trên hóa đơn điện tử.
Trường hợp khách hàng không cung cấp số căn cước công dân thì người bán không bắt buộc phải bổ sung thông tin này trên hóa đơn. Điều quan trọng là hóa đơn phản ánh đúng thông tin mà người mua đã cung cấp.
Với những hộ, cá nhân kinh doanh còn chần chừ đăng ký hóa đơn điện tử vì lo ngại dữ liệu doanh thu bị ghi nhận trùng, bà Hà cho biết Nghị định số 68/2026/NĐ-CP đã quy định rõ đối tượng phải áp dụng hóa đơn điện tử. Người bán cần thực hiện đăng ký với cơ quan Thuế để sử dụng hóa đơn điện tử kể từ thời điểm đăng ký.
Đại diện Cục Thuế nhấn mạnh, việc sàn thương mại điện tử đã khấu trừ và nộp thuế thay không làm phát sinh tình trạng ghi nhận trùng doanh thu như nhiều người lo ngại, bởi dữ liệu hóa đơn điện tử và dữ liệu kê khai, nộp thuế của sàn được quản lý theo các quy định khác nhau.
Làm rõ thêm phạm vi áp dụng hóa đơn điện tử, tại một hội thảo về thuế và hóa đơn điện tử trong thương mại điện tử và bán hàng đa kênh diễn ra mới đây, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế) Lê Thị Chinh cho biết, theo quy định hiện hành, cá nhân kinh doanh không đăng ký hộ kinh doanh vẫn thuộc đối tượng được đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử.
Để tạo thuận lợi cho người nộp thuế, từ tháng 5/2026, hệ thống của cơ quan Thuế đã được nâng cấp, cho phép cá nhân sử dụng chính chữ ký số của mình để đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử mà không bắt buộc phải thành lập hộ kinh doanh. Trường hợp một số đơn vị cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử vẫn yêu cầu giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh thì người nộp thuế vẫn có thể đăng ký bằng mã số thuế và chữ ký số cá nhân theo quy định mới của hệ thống.
Kinh doanh đa nền tảng: Kê khai doanh thế nào?
Nếu như hóa đơn điện tử là vấn đề được nhiều người bán trên sàn thương mại điện tử quan tâm thì việc xác định doanh thu tính thuế và quản lý dòng tiền cũng là nội dung khiến không ít hộ, cá nhân kinh doanh băn khoăn khi mở rộng hoạt động trên nhiều nền tảng số.
Thực tế hiện nay, nhiều người không chỉ bán hàng trên Shopee, TikTok Shop hay Facebook mà còn tham gia tiếp thị liên kết (affiliate), nhận hoa hồng từ các nền tảng nước ngoài.
Việc có thêm nhiều nguồn thu nhập khiến không ít người lúng túng trong việc xác định doanh thu tính thuế cũng như thực hiện nghĩa vụ với cơ quan Thuế.
Là nhân viên văn phòng, ngoài thời gian làm việc, chị Nguyễn Tố Loan (Hà Nội) tham gia tiếp thị liên kết trên Facebook bằng cách chia sẻ đường dẫn giới thiệu sản phẩm. Chị băn khoăn liệu khoản hoa hồng nhận được từ các nền tảng nước ngoài có phải lập hóa đơn điện tử hay không và doanh thu được xác định vào thời điểm nào.
Theo bà Hà, đối với hộ kinh doanh cung cấp dịch vụ qua nền tảng số cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài, có một số trường hợp không bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử theo quy định. Tuy nhiên, khoản thu nhập từ hoạt động tiếp thị liên kết vẫn phải kê khai để xác định doanh thu tính thuế.
Doanh thu từ hoạt động tiếp thị liên kết được xác định tại thời điểm người nộp thuế nhận khoản thanh toán từ nước ngoài và được quy đổi ra đồng Việt Nam để kê khai theo Mẫu số 01/CNKD do Bộ Tài chính ban hành. Đây là căn cứ để xác định doanh thu tính thuế đối với hoạt động này.
Liên quan đến việc quản lý dòng tiền, bà Chinh cho biết pháp luật hiện hành không giới hạn số lượng tài khoản ngân hàng mà hộ, cá nhân kinh doanh được sử dụng.
Người kinh doanh có thể sử dụng nhiều tài khoản khác nhau để nhận tiền bán hàng hoặc phục vụ từng kênh kinh doanh; việc thanh toán tiền hàng, chi phí phục vụ hoạt động kinh doanh cũng không bắt buộc phải thực hiện từ chính tài khoản nhận doanh thu.
Tuy nhiên, tất cả các tài khoản sử dụng cho hoạt động kinh doanh phải được thông báo với cơ quan Thuế. Đồng thời, người nộp thuế cần lưu giữ đầy đủ chứng từ và thông tin giao dịch để phục vụ việc đối chiếu, giải trình khi cần thiết.
Theo đại diện cơ quan Thuế, trên thực tế nhiều hộ kinh doanh vẫn sử dụng chung một tài khoản cho cả hoạt động kinh doanh và chi tiêu cá nhân. Điều này có thể gây khó khăn trong việc theo dõi doanh thu, đối chiếu dòng tiền và thực hiện kê khai thuế.
Đối với các giao dịch đã phát sinh, người nộp thuế cần rà soát để tách bạch doanh thu từ hoạt động kinh doanh với các khoản chi tiêu cá nhân. Trường hợp phát hiện còn thiếu doanh thu đã kê khai thì thực hiện kê khai bổ sung theo quy định.
Về lâu dài, cơ quan Thuế khuyến nghị hộ, cá nhân kinh doanh nên sử dụng riêng tài khoản phục vụ hoạt động kinh doanh và tài khoản phục vụ chi tiêu cá nhân.
