Nhiều thủ đoạn tinh vi trong sản xuất, kinh doanh thuốc giả

Phòng Cảnh sát kinh tế (Công an tỉnh Nghệ An) ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam đối với Nguyễn Duy Sơn về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh. Ảnh: Bộ Công an

Quảng cáo sai sự thật để tiêu thụ thuốc giả

Theo tổng hợp của Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia), thời gian qua, tình trạng sản xuất, kinh doanh thuốc tân dược giả, thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, thuốc không rõ nguồn gốc tiếp tục diễn biến phức tạp. Các cơ quan chức năng, đặc biệt là lực lượng Công an đã phát hiện, xử lý nhiều vụ án lớn liên quan đến sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh giả.

Đáng chú ý, vi phạm không chỉ diễn ra trên thị trường truyền thống mà còn lan rộng trên môi trường mạng, các sàn thương mại điện tử, thậm chí có yếu tố xuyên quốc gia.

Thuốc giả được phát hiện ở nhiều nhóm sản phẩm như kháng sinh, thuốc giảm đau, hạ sốt, thuốc tim mạch, vitamin, khoáng chất và thuốc điều trị ung thư. Trong khi đó, thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng, thuốc không rõ nguồn gốc được đưa vào thị trường qua nhiều con đường như xách tay, nhập lậu hoặc trà trộn vào hoạt động kinh doanh tại các cơ sở, nhà thuốc bán buôn, bán lẻ trong nước.

Theo ông Trần Đức Đông, Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, các đối tượng vi phạm sử dụng ngày càng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để sản xuất, buôn bán thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh giả, thuốc không đạt tiêu chuẩn chất lượng và kinh doanh thuốc không rõ nguồn gốc.

Một trong những thủ đoạn phổ biến là làm giả các loại thuốc có nhu cầu tiêu thụ lớn trên thị trường. Các đối tượng thường tổ chức sản xuất phân tán tại nhiều địa điểm, chia nhỏ từng công đoạn như pha trộn nguyên liệu, dập khuôn, in bao bì và đóng gói. Lao động phổ thông được thuê thực hiện các khâu gia công, đóng gói nhằm tránh bị phát hiện. Một số đối tượng còn sử dụng bao bì in xuất xứ nước ngoài để tạo lòng tin cho người mua.

Trên môi trường mạng, các đối tượng lợi dụng mạng xã hội và sàn thương mại điện tử để quảng bá, giao dịch, tiêu thụ sản phẩm vi phạm. Việc vận chuyển, phân phối thường thông qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh và đội ngũ giao hàng. Hoạt động mua bán được thực hiện qua tài khoản ảo, không có hóa đơn, chứng từ, gây khó khăn cho công tác truy xuất nguồn gốc và xác định đối tượng vi phạm.

Đáng lo ngại, các đối tượng còn sử dụng nhiều hình thức quảng cáo sai sự thật để tiêu thụ thuốc giả và sản phẩm không bảo đảm chất lượng. Một số trường hợp lợi dụng hình ảnh bác sĩ, dược sĩ, người nổi tiếng có sức ảnh hưởng trong xã hội hoặc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo nội dung quảng cáo, thổi phồng công dụng sản phẩm, gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng.

Tăng cường kiểm tra, ứng dụng công nghệ trong đấu tranh

Thời gian qua, công tác đấu tranh, phối hợp liên ngành giữa các cơ quan Y tế, Công an, Quản lý thị trường, Hải quan và các lực lượng chức năng đã có chuyển biến tích cực, ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả.

Kết quả phát hiện, xử lý nhiều vụ án lớn về sản xuất, buôn bán hàng giả, đặc biệt của lực lượng Công an đã góp phần bóc gỡ các tổ chức, đường dây hoạt động quy mô lớn, có sự liên kết giữa nhiều đối tượng tại nhiều địa phương. Qua đó, nhiều sản phẩm không bảo đảm chất lượng được thu hồi, đồng thời các cơ quan chức năng kịp thời phát đi cảnh báo nhằm hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.

Tuy nhiên, công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng tại một số địa bàn, trong một số thời điểm vẫn chưa thực sự đồng bộ.

Bên cạnh đó, tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền hoặc những khoảng trống trong quy định pháp luật cũng gây khó khăn cho quá trình xử lý vi phạm. Quy trình giám định, kiểm nghiệm còn kéo dài, chi phí cao, ảnh hưởng đến tiến độ điều tra, xác minh và xử lý các vụ việc.

Thời gian tới, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia tiếp tục tham mưu Ban Chỉ đạo chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương triển khai hiệu quả các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Trưởng ban Chỉ đạo 389 quốc gia về công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới, trong đó có Chỉ thị số 17/CT-TTg.

Theo ông Trần Đức Đông, trọng tâm là tăng cường kiểm tra tại các tuyến, lĩnh vực, địa bàn trọng điểm, có nguy cơ cao phát sinh vi phạm; tập trung đấu tranh, triệt phá các đường dây, tụ điểm sản xuất, buôn bán hàng giả quy mô lớn, đồng thời xử lý nghiêm các đối tượng lợi dụng thương mại điện tử để quảng bá, tiêu thụ hàng hóa vi phạm.

Cùng với đó, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác quản lý, giám sát, phát hiện và xử lý vi phạm. Việc tăng cường phối hợp liên ngành, triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa và đấu tranh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả nói chung, trong lĩnh vực y tế nói riêng.

Qua đó, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo đảm an toàn sức khỏe cộng đồng, đồng thời xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh và giữ vững trật tự thị trường.