![]() |
| Toàn cảnh buổi làm việc giữa các đơn vị của Cục Thuế với ADB. Ảnh: PT. |
Hoàn thiện dữ liệu để đẩy nhanh hoàn thuế GTGT tự động
Thông tin từ Cục Thuế cho biết, sau 4 ngày làm việc với các đơn vị nghiệp vụ của Cục Thuế, đoàn chuyên gia Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) đã tổ chức 7 phiên trao đổi chuyên sâu về quy trình hoàn thuế GTGT, quản lý rủi ro, quản lý người nộp thuế, ứng dụng công nghệ thông tin và các giải pháp phòng, chống gian lận.
Qua khảo sát, ADB đánh giá Việt Nam đã tạo dựng được những nền tảng quan trọng để triển khai cơ chế hoàn thuế GTGT tự động. Những nền tảng này được hình thành từ việc từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, triển khai thành công hệ thống hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc và đẩy mạnh số hóa các quy trình quản lý thuế.
Theo ông Adam Kendrick, chuyên gia thuế của ADB, các kết quả trên cho thấy ngành Thuế Việt Nam đang đi đúng hướng trong quá trình chuyển đổi từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro. Đây là điều kiện quan trọng để từng bước xây dựng cơ chế hoàn thuế tự động, vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế, vừa nâng cao hiệu quả quản lý.
Bên cạnh những kết quả đạt được, đoàn chuyên gia cũng chỉ ra một số thách thức cần tiếp tục khắc phục. Hiện dữ liệu phục vụ quản lý hoàn thuế vẫn phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau; khả năng kết nối với các cơ sở dữ liệu bên ngoài chưa thực sự đồng bộ; nhiều tiêu chí đánh giá rủi ro vẫn phải thực hiện thủ công; đồng thời chưa có cơ chế định lượng đầy đủ hiệu quả của các chỉ số rủi ro.
Từ thực tiễn khảo sát, ADB khuyến nghị Cục Thuế tiếp tục xây dựng mô hình quản lý rủi ro động trên cơ sở dữ liệu lớn; tăng cường chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, ngân hàng và cơ quan hải quan; đồng thời nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy (Machine Learning) và phân tích mạng lưới giao dịch nhằm nâng cao khả năng phát hiện gian lận ngay từ khâu tiếp nhận hồ sơ.
![]() |
| Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn và ông Adam Kendrick cùng các chuyên gia thuế của ADB. Ảnh: PT. |
Theo ông Adam Kendrick, mục tiêu dài hạn của cơ quan Thuế là xây dựng quy trình hoàn thuế GTGT tự động, bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng và nâng cao mức độ tuân thủ của người nộp thuế. Trên cơ sở đó, Việt Nam có thể hướng tới mục tiêu xử lý khoảng 90% hồ sơ hoàn thuế trong thời gian 3 ngày.
Tiếp tục hoàn thiện hạ tầng cho hệ thống hoàn thuế thông minh
Phát biểu tại cuộc họp tổng kết chương trình khảo sát, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn đánh giá cao các khuyến nghị của đoàn chuyên gia ADB; đồng thời cho rằng đây là những kinh nghiệm quốc tế có giá trị tham khảo quan trọng trong quá trình xây dựng hệ thống hoàn thuế GTGT tự động của Việt Nam.
Theo Phó Cục trưởng Mai Sơn, việc triển khai hoàn thuế tự động không chỉ nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ theo yêu cầu của Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 mà còn hướng tới thay đổi căn bản phương thức quản lý thuế, chuyển mạnh từ kiểm soát thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, mức độ tuân thủ và đánh giá rủi ro.
Thời gian tới, ngành Thuế sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu kinh nghiệm quốc tế; đồng thời rà soát các quy trình nghiệp vụ, hoàn thiện hệ thống dữ liệu, nâng cao khả năng kết nối giữa các ứng dụng và tăng cường chia sẻ dữ liệu với các cơ quan liên quan. Đây sẽ là nền tảng để từng bước hiện thực hóa mục tiêu tự động hóa công tác hoàn thuế GTGT.
Phó Cục trưởng Mai Sơn cũng đề nghị các ban, đơn vị nghiệp vụ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ADB trong giai đoạn hỗ trợ kỹ thuật tiếp theo.
Chủ động nghiên cứu các giải pháp mới về quản lý rủi ro, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo nhằm xây dựng hệ thống hoàn thuế GTGT hiện đại, minh bạch, tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát hiệu quả các hành vi gian lận, đáp ứng yêu cầu cải cách và hiện đại hóa ngành Thuế.