 |
| Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống nước Cộng hòa Panama José Raúl Mulino. Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc |
Theo Bản ghi nhớ, Cục Hải quan, Bộ Tài chính nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Cơ quan Hải quan quốc gia nước Cộng hòa Panama thống nhất nâng cao và tăng cường hợp tác nhằm ngăn chặn, điều tra và chống lại các hành vi vi phạm hải quan, trên cơ sở tuân thủ pháp luật và quy định quốc gia của mỗi nước, phù hợp với các điều ước quốc tế mà hai bên cùng là thành viên.
Hai bên xác định việc tăng cường hợp tác tập trung vào các vấn đề liên quan đến kiểm soát và thực thi pháp luật hải quan, bao gồm các biện pháp ngăn chặn, điều tra và chống lại những hành vi vi phạm có ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế, thương mại, tài chính, xã hội, y tế công cộng và văn hóa của mỗi nước. Việc hợp tác được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc hợp tác hải quan - hải quan do Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) thiết lập và thúc đẩy.
Trong phạm vi Bản ghi nhớ, hai bên dự kiến hợp tác thông qua nhiều hình thức. Trước hết là trao đổi kiến thức về các vấn đề hải quan và các thông lệ tốt nhất trong hoạt động hải quan; đào tạo cán bộ hải quan; hợp tác trong xây dựng hồ sơ rủi ro, phân tích dữ liệu và phương pháp quản lý rủi ro.
| Bản ghi nhớ xác lập phạm vi phối hợp giữa cơ quan Hải quan hai nước trong kiểm soát và thực thi pháp luật hải quan, tập trung vào trao đổi thông tin, quản lý rủi ro, đào tạo cán bộ, chương trình Doanh nghiệp ưu tiên (AEO), công nghệ, số hóa và hỗ trợ xác minh hồ sơ hải quan. |
Hai bên cũng trao đổi thông tin nhằm mục đích ngăn ngừa, điều tra và chống lại các hành vi vi phạm hải quan; tìm hiểu các cơ hội hợp tác về chương trình Doanh nghiệp ưu tiên (AEO); hợp tác về công nghệ và số hóa; hỗ trợ xác minh hồ sơ liên quan đến hải quan, như xác minh nguồn gốc hàng hóa và trị giá hải quan.
Để phối hợp và theo dõi việc thực hiện Bản ghi nhớ, hai bên đã xác định đầu mối liên lạc. Phía Cơ quan Hải quan quốc gia Panama là bà Soraya Valdivieseo, Tổng cục trưởng; phía Cục Hải quan Việt Nam là bà Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Chánh Văn phòng phụ trách hợp tác quốc tế. Các đầu mối phối hợp sẽ làm việc cùng nhau trong khuôn khổ kế hoạch hành động cụ thể.
Hai bên cũng có thể tổ chức các cuộc họp, ưu tiên hình thức hội nghị trực tuyến, để đánh giá việc thực hiện Bản ghi nhớ và đưa ra các đề xuất điều chỉnh khi cần thiết.
Việc hai cơ quan Hải quan thiết lập văn kiện hợp tác song phương diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Panama ngày càng được quan tâm và mở rộng. Theo tài liệu, những năm gần đây, Chính phủ Panama thể hiện sự quan tâm lớn tới Việt Nam, mong muốn phát triển quan hệ thông qua đẩy mạnh trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp tại các hội nghị, diễn đàn quốc tế, thúc đẩy quan hệ kinh tế - thương mại và ký kết các thỏa thuận hợp tác cụ thể.
Về kinh tế, đầu tư và thương mại, Panama được xác định là một trong những cửa ngõ thương mại và hậu cần của Việt Nam với khu vực Mỹ Latinh, là đối tác thương mại lớn thứ 7 của Việt Nam ở Mỹ Latinh và lớn nhất tại Trung Mỹ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa hai nước tăng qua các năm 2023-2025.
Năm 2023, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam - Panama đạt 382,5 triệu USD, trong đó xuất khẩu đạt 376 triệu USD và nhập khẩu 6,5 triệu USD. Năm 2024, tổng kim ngạch đạt 401,1 triệu USD, gồm 390,6 triệu USD xuất khẩu và 10,5 triệu USD nhập khẩu. Năm 2025, tổng kim ngạch đạt 478 triệu USD, với xuất khẩu 462,5 triệu USD và nhập khẩu 15,5 triệu USD.
Việt Nam xuất khẩu sang Panama chủ yếu điện thoại các loại và linh kiện, giày dép các loại, hàng dệt may, phương tiện vận tải và phụ tùng; nhập khẩu từ Panama chủ yếu là hàng thủy sản, gỗ và sản phẩm gỗ, phế liệu sắt thép, thuốc trừ sâu và nguyên liệu.
Theo tài liệu, thương mại song phương giữa Việt Nam và Panama có xu hướng tăng, trong khi lợi thế của Panama với kênh đào nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương giúp nước này trở thành cửa ngõ thương mại và hậu cần của Việt Nam với khu vực Mỹ Latinh. Cùng với đó, cơ quan Hải quan hai nước phải đối mặt với những thủ đoạn buôn lậu, gian lận thương mại ngày càng tinh vi, phức tạp, đòi hỏi tăng cường các biện pháp hợp tác, hỗ trợ lẫn nhau và hợp tác phát triển kỹ thuật nghiệp vụ hiện đại để ngăn chặn, đấu tranh với những hành vi gian lận.
Trước khi ký kết Bản ghi nhớ, Hải quan Việt Nam và Panama chưa có văn kiện hợp tác song phương, mới chỉ dừng lại ở hợp tác trong khuôn khổ đa phương của Tổ chức Hải quan thế giới. Tài liệu cũng cho biết cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ của Hải quan hai nước tương đối tương đồng, đều là đơn vị thuộc bộ, có các khối đơn vị tham mưu và Hải quan khu vực.
Việc đàm phán, ký kết văn kiện hợp tác với Hải quan Panama được xác định là cần thiết, qua đó mở rộng và tăng cường hợp tác song phương trong các lĩnh vực hai bên cùng quan tâm. Nội dung này phù hợp với định hướng tăng cường hợp tác với các nước Mỹ Latinh theo Đề án phát triển quan hệ Việt Nam - Mỹ Latinh giai đoạn 2022-2026 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Việc trao Bản ghi nhớ ngày 6/10/2026 là bước triển khai cụ thể trong quan hệ giữa cơ quan Hải quan hai nước, tập trung vào những lĩnh vực đã được xác định trong văn kiện, từ trao đổi thông tin, quản lý rủi ro, đào tạo cán bộ đến AEO, công nghệ, số hóa và xác minh hồ sơ hải quan.
| Bản ghi nhớ có hiệu lực kể từ ngày ký và có hiệu lực vô thời hạn. Theo Bản ghi nhớ, văn kiện được ký tại Hà Nội vào tháng 10/2026 thành hai bản chính bằng tiếng Việt, Tây Ban Nha và tiếng Anh, các bản đều có giá trị như nhau; trong trường hợp có sự diễn giải khác nhau, văn bản tiếng Anh được ưu tiên áp dụng. |
