Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo: Áp lực sụt giảm nguồn thu

Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Chi cục Hải quan khu vực XI) kiểm tra phương tiện vận tải.

Từ cơ cấu mặt hàng chủ lực biến động…

Báo cáo kết quả công tác trong 6 tháng đầu năm 2026 của Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo phản ánh thực tế sự gia tăng về tần suất giao thương cơ học không thể bù đắp được khoảng trống sụt giảm về giá trị kim ngạch thương mại và hiệu quả thu ngân sách nhà nước.

Theo Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo, về mặt số lượng, năng lực thông quan và các chính sách đồng hành cùng doanh nghiệp của đơn vị đã phát huy hiệu quả, giữ cho tuyến biên giới không bị ách tắc.

Tính đến hết tháng 6/2026, tổng số doanh nghiệp lựa chọn cửa khẩu quốc tế Cầu Treo để làm thủ tục hải quan đạt 388 đơn vị; riêng trong tháng 6 đã thu hút 176 doanh nghiệp (tăng 20,5% so với cùng kỳ năm 2025). Số lượng tờ khai hải quan phát sinh riêng trong tháng 6 đạt 1.262 bộ (tăng 13,2%), đặc biệt lượng tờ khai quá cảnh ghi nhận 2.136 bộ (tăng 30,9%).

Đáng chú ý, lưu lượng phương tiện vận tải xuất nhập cảnh qua lại cửa khẩu quốc tế Cầu Treo trong giai đoạn này duy trì mật độ cao với tổng cộng 20.189 lượt.

Tuy nhiên, giá trị thương mại lại dịch chuyển theo chiều hướng ngược lại. Trị giá kim ngạch xuất nhập khẩu tính riêng trong tháng 6/2026 đã sụt giảm sâu tới 36,4% so với cùng kỳ năm 2025, chỉ đạt 22,45 triệu USD (trong đó xuất khẩu đạt 12 triệu USD, nhập khẩu đạt 10,45 triệu USD).

Sự sụt giảm kéo dài từ đầu năm đến nay chủ yếu do biến động mạnh từ các nhóm mặt hàng đóng góp nguồn thu chủ lực. Ở chiều nhập khẩu, dù mặt hàng gỗ tăng trưởng 151% (đạt 3,04 triệu USD) và tinh bột sắn tăng 64% (đạt 0,9 triệu USD), nhưng mặt hàng trụ cột như quặng sắt lại sụt giảm tới 31% (xuống còn 1,7 triệu USD).

Ở chiều ngược lại, các mặt hàng xuất khẩu truyền thống đồng loạt suy giảm rõ rệt như: thép các loại giảm 27% (còn 0,93 triệu USD), gạch ốp lát giảm 12% (xuống 1,24 triệu USD), và nhóm máy móc thiết bị giảm mạnh 31% (xuống 1,6 triệu USD).

Sự suy giảm liên tục của các nguồn hàng có trị giá cao đã ảnh hưởng mạnh đến chỉ tiêu thu NSNN 6 tháng đầu năm. Dù số thu tháng 6 đạt hơn 15,15 tỷ đồng (tăng 21,2% so với tháng 5), nhưng lũy kế tổng số thu 6 tháng đầu năm của Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo chỉ đạt 93,52 tỷ đồng.

Con số chỉ mới hoàn thành 44,52% dự toán được giao và giảm đến 25,62% so với cùng kỳ năm 2025. Trong cơ cấu nguồn thu, thuế nhập khẩu trực tiếp ghi nhận mức giảm sâu tới 64,46%.

… đến nút thắt hạ tầng bến bãi

Phân tích về thực trạng này, ông Phạm Văn Tài, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo nhìn nhận, việc sụt giảm nguồn thu phần lớn do nguyên nhân khách quan khi lưu lượng và trị giá của các mặt hàng cốt lõi như quặng, gỗ, sắn… đều giảm sâu. Thêm vào đó, phần lớn hàng hóa truyền thống qua địa bàn hiện nay thuộc đối tượng không chịu thuế hoặc áp dụng mức thuế suất ưu đãi 0%, khiến đơn vị dù quyết liệt triển khai các biện pháp chống thất thu và đôn đốc nợ đọng vẫn thiếu đi các nguồn hàng mới có trị giá lớn để bù đắp khoảng trống ngân sách.

Hoạt động xuất nhập khẩu tại cửa khẩu quốc tế Cầu Treo.

Trong những tháng còn lại của năm 2026, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo nhận thấy, dự án xây dựng cầu Hữu nghị Lào - Thái số 5 đã hoàn thành và thông xe sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế và tạo điều kiện thuận lợi trong giao thương giữa ba nước Việt Nam - Lào - Thái Lan.

Cung đường vận chuyển từ cửa khẩu quốc tế Cầu Treo qua đường 8 đến các tỉnh phía Bắc được xây dựng và cải tạo hoàn thiện, đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phương tiện đi lại, giúp tạo thuận lợi cho hoạt động lưu thông hàng hóa.

Mặc dù vậy, hệ thống hạ tầng phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế Cầu Treo chưa đồng bộ; các dịch vụ đi kèm còn thiếu và yếu nên đôi lúc đã xảy ra tình trạng ách tắc giao thông cục bộ làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động xuất nhập khẩu. Đặc biệt, Ban quản lý cửa khẩu đã thông báo phối hợp để chuẩn bị sửa chữa nhà Quốc Môn nên ảnh hưởng không nhỏ.

Tuy nhiên căn cứ vào số đã thu 6 tháng đầu năm và tình hình thực tế và kế hoạch hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp, Hải quan cửa khẩu quốc tế Cầu Treo ước kim ngạch đạt 273,8 triệu USD và số thu ngân sách dự kiến đạt khoảng 210 tỷ đồng.