Chuyển đổi số ngành Thuế: Hành trình hướng tới nền tài chính minh bạch và hiệu quả

Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành và các đại biểu tham dự Hội chợ Chuyển đổi số nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành Thuế Việt Nam

Những chuyển biến rõ nét và kết quả đạt được

Năm 2025, công tác hiện đại hóa ngành Thuế thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng, tác động trực tiếp và tích cực đến người nộp thuế (NNT).

Theo thống kê của Ban Công nghệ chuyển đổi số và tự động hóa – Cục Thuế, đến nay, 100% doanh nghiệp đang hoạt động đã sử dụng hóa đơn điện tử. Cơ quan Thuế đã tiếp nhận và xử lý gần 20,9 tỷ hóa đơn.

Hệ thống thuế điện tử (eTax) và eTax Mobile đã được hoàn thiện, cho phép NNT thực hiện các thủ tục hành chính thuế mọi lúc, mọi nơi một cách minh bạch. Hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp (đạt 99,3%) sử dụng dịch vụ thuế điện tử và ứng dụng eTax Mobile đã có hơn 8,8 triệu lượt tải, nộp thành công trên 28.000 tỷ đồng.

Công tác quản lý thuế đối với thương mại điện tử (TMĐT) đã đạt được những kết quả tích cực. Cổng thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài đã thu hút 204 đơn vị đăng ký và nộp thuế, đạt 13,9 nghìn tỷ đồng, qua đó đã đảm bảo sự công bằng giữa doanh nghiệp trong nước và xuyên biên giới. Đồng thời, Cổng tiếp nhận thông tin TMĐT cũng đã tiếp nhận dữ liệu từ 478 sàn TMĐT gửi đến cơ quan Thuế. Cổng thông tin điện tử dành cho hộ, cá nhân kinh doanh TMĐT đăng ký, kê khai, nộp thuế có 184.745 hộ, cá nhân đăng ký sử dụng với tổng số tiền đã nộp là trên 2.556 tỷ đồng.

Ngành Thuế đã triển khai thành công việc hoàn thuế TNCN tự động dựa trên cơ sở dữ liệu tổng hợp. Đến nay, hơn 900.000 NNT đã nộp tờ khai quyết toán có đề nghị hoàn, với tổng số tiền hoàn tự động đạt 1.212 tỷ đồng.

Ngành Thuế đã đẩy mạnh kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để làm sạch dữ liệu mã số thuế (MST). Đáng chú ý, từ ngày 1/7/2025, Cục Thuế triển khai sử dụng mã định danh cá nhân thay cho MST cá nhân. Ngoài ra, việc kết nối còn mở rộng sang các lĩnh vực ngân hàng, đất đai, tư pháp và thương mại điện tử để quản lý chặt chẽ NNT.

Hệ thống Quản lý thuế tập trung (TMS) và Kho cơ sở dữ liệu ngành Thuế được triển khai phục vụ phân tích, đánh giá rủi ro, hỗ trợ ra quyết định và hàng ngày được tổng hợp lên cơ sở dữ liệu quốc gia về tài chính của Bộ Tài chính, từ đó tổng hợp về Trung tâm dữ liệu Quốc gia.

Có thể nói, những kết quả này thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Chính phủ, Bộ Tài chính và toàn ngành Thuế trong việc xây dựng nền tài chính số, thuế số, minh bạch, liêm chính và hiệu quả.

Ngành Thuế sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, tạo bước đột phá trong hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả quản lý thu NSNN

Một số giải pháp trọng tâm trong thời gian tới

Trưởng Ban Công nghệ chuyển đổi số và tự động hóa Cục Thuế Phạm Quang Toàn cũng cho biết, trong thời gian tới, để đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý thuế, ngành Thuế sẽ triển khai một số giải pháp trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để phù hợp với bối cảnh chuyển đổi số. Đây là hành lang pháp lý thúc đẩy chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ số trong công tác quản lý thuế, tạo bước đột phá trong hiện đại hóa và nâng cao hiệu quả quản lý thu NSNN. Trong đó trọng tâm là số hoá các thủ tục hành chính thuế như: đăng ký thuế, cấp giấy chứng nhận, khai thuế, nộp thuế; Hoàn thuế, miễn giảm thuế; xử lý tự động các quy trình bù trừ và hoàn thuế.

Tăng cường quản lý thuế đối với nền kinh tế số, kiểm soát thuế đối với thương mại điện tử, kinh tế số; quản lý thuế xuyên biên giới và ngăn chặn trốn thuế qua hệ thống ngân hàng, ví điện tử; bắt buộc các sàn thương mại điện tử cung cấp thông tin người bán cho cơ quan thuế.

Liên thông cơ sở dữ liệu kết nối và đồng bộ cơ sở dữ liệu về thuế với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu của các Bộ, ngành, các tổ chức hợp tác quốc tế và tổ chức có liên quan.

Tái thiết kế quy trình nghiệp vụ nhằm giảm thiểu sự tác động, xử lý thủ công của con người trong các bước quy trình nghiệp vụ, giúp giảm thời gian xử lý thủ tục hành chính cho người nộp thuế, tăng hiệu suất, hiệu quả của cơ quan thuế và minh bạch công tác quản lý thuế.

Hai là, Xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin quản lý thuế hiện đại, kết nối liên thông. Cục Thuế đang hoàn thiện Hệ thống quản lý thuế tập trung đáp ứng quy trình nghiệp vụ mới trên nền tảng kiến trúc hiện đại, ứng dụng công nghệ mới về trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, kết nối với trung tâm dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu các bộ, ngành phục vụ công tác quản lý thuế. Hệ thống này sẽ là nền tảng để cắt giảm thủ tục hành chính; Cắt giảm thành phần hồ sơ và giấy tờ NNT phải nộp, đơn giản hóa thời gian xử lý thủ tục hành chính; Tự động hóa xử lý hồ sơ, giảm thiểu sự hoạt động của con người trong quá trình xử lý; Áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (ML) trong phân tích hành vi phát hiện gian lận thuế, quản lý rủi ro và tối ưu hóa quy trình kiểm tra; Cung cấp dịch vụ thuế điện tử thông minh, cá nhân hóa theo từng người nộp thuế.

Ba là, Tổ chức các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số. Theo đó cơ quan Thuế sẽ tiếp tục phối hợp với các hiệp hội, tổ chức, doanh nghiệp công nghệ triển khai chương trình “Thuế đồng hành cùng doanh nghiệp số” như: Tư vấn, đào tạo miễn phí về các dịch vụ thuế điện tử, hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán và triển khai các giải pháp an toàn, an ninh thông tin; Kết nối các nền tảng công nghệ phù hợp, dễ sử dụng cho doanh nghiệp nhỏ. Tổ chức bộ phận, trung tâm hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến để doanh nghiệp được hướng dẫn, giải đáp kịp thời.

Bốn là, Bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin và quyền lợi người nộp thuế. Chuyển đổi số chỉ bền vững khi dữ liệu được bảo vệ tuyệt đối. Chính vì vậy, ngành Thuế sẽ tiếp tục tăng cường triển khai các giải pháp an toàn thông tin cho hệ thống thuế điện tử, đồng thời quy định rõ trách nhiệm tổ chức, cá nhân khai thác sử dụng hệ thống, phân quyền truy cập và xử lý dữ liệu đến từng đơn vị, cá nhân đảm bảo dữ liệu Người nộp thuế phải được bảo vệ, bảo mật thông tin và không lộ lọt khi giao dịch điện tử.

Chuyển đổi số trong quản lý thuế là một hành trình dài, nhiều thách thức nhưng cũng đầy cơ hội. Đây không phải là nhiệm vụ riêng của ngành Thuế, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, của doanh nghiệp và người dân.

Với sự chủ động, sáng tạo cùng sự hợp tác, chia sẻ của cộng đồng doanh nghiệp, ngành Thuế sẽ xây dựng được một hệ thống thuế hiện đại, minh bạch, lấy người nộp thuế làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy chuyển đổi số làm động lực, hướng tới một nền tài chính số – thuế số – doanh nghiệp số.