Hải quan lưu ý các sai sót về hồ sơ quyết toán thuế, khai báo hóa chất

Ông Phạm Hòa Bình, Đội trưởng Hải quan KCN Trảng Bàng phát biểu tại hội nghị. Ảnh: T.D

Tại hội nghị, Hải quan KCN Trảng Bàng đã thông tin tới cộng đồng doanh nghiệp các văn bản mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, đồng thời tiếp nhận, giải đáp kiến nghị liên quan đến chính sách, quy trình, thủ tục hải quan. Nội dung tập trung vào Luật Hóa chất số 69/2025/QH15, các nghị định hướng dẫn và Thông tư số 121/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính.

Cơ quan Hải quan nhấn mạnh doanh nghiệp cần ghi nhận đầy đủ số liệu quyết toán.

Thực tế cho thấy nhiều trường hợp do sơ suất hoặc không cập nhật kịp thời dẫn đến sai lệch và các sai lệch này sẽ bị phát hiện, xử lý khi kiểm tra sau thông quan hoặc kiểm tra quyết toán.

Hải quan KCN Trảng Bàng trao đổi với doanh nghiệp bên lề hội nghị. Ảnh: T.D

Trong trường hợp phát sinh kết luận kiểm tra sau thông quan, doanh nghiệp phải đưa đầy đủ số liệu điều chỉnh vào báo cáo, bao gồm cả chênh lệch dương và chênh lệch âm. Ngay cả khi phần chênh lệch âm đã được xử lý và hoàn thành nghĩa vụ thuế, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục theo dõi, báo cáo theo kết luận của cơ quan Hải quan, thay vì chỉ tập trung vào chênh lệch dương.

Bên cạnh đó, hoạt động tái xuất nguyên liệu cũng cần được phản ánh đầy đủ trong báo cáo quyết toán, tránh bỏ sót nghĩa vụ kê khai.

Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, thời gian qua vẫn còn nhiều doanh nghiệp chưa tuân thủ đầy đủ tiêu chí khai báo, dẫn đến bị phân luồng kiểm tra, thậm chí bị xử lý vi phạm hành chính với số lượng đáng kể. Điều này không chỉ gây áp lực cho cơ quan quản lý mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp.

Một lỗi phổ biến khác là tình trạng cùng một mặt hàng nhưng khai báo nhiều mã số khác nhau, thậm chí trong cùng một doanh nghiệp. Nguyên tắc cần quán triệt là mỗi mặt hàng chỉ có một mã số phù hợp.

Để xác định đúng mã HS, doanh nghiệp cần căn cứ Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam (theo Thông tư 31/2022/TT-BTC), áp dụng đầy đủ 6 quy tắc phân loại và đối chiếu chú giải chương, chú giải phần để định danh chính xác hàng hóa.

Đại diện Công ty TNHH Cao su Thời Ích nêu ý kiến tại hội nghị. Ảnh: T.D

Theo quy định của Luật Hải quan, người khai hải quan phải khai báo đầy đủ, chính xác tên hàng, công dụng, thông số kỹ thuật, ký mã hiệu, model, nhà sản xuất… Nếu khai báo không đầy đủ, nguy cơ phân loại sai là rất lớn.

Cơ quan Hải quan cũng lưu ý, không phải mọi hàng hóa đều có thể phân loại là “phụ tùng” của máy móc. Việc áp mã phải căn cứ vào bản chất hàng hóa và quy định tại chú giải chương. Chẳng hạn, một chi tiết bằng nhựa đã được định danh theo vật liệu thì phải phân loại theo chương tương ứng (như chương 39), không thể mặc nhiên áp vào nhóm phụ tùng máy thuộc chương 84 hoặc 85.

Liên quan đến vướng mắc của Công ty TNHH Dệt Namyoung về phân loại mã HS đối với mặt hàng trục cuốn sợi của máy dệt kim, đại diện Hải quan KCN Trảng Bàng cho biết, căn cứ quy định hiện hành và hướng dẫn của Cục Hải quan, việc áp mã vào nhóm 8448 (bộ phận và phụ kiện của máy dệt) là phù hợp, thay vì áp sang nhóm khác không đúng bản chất hàng hóa.

Tại hội nghị, đại diện Công ty TNHH Cao su Thời Ích cũng nêu vướng mắc liên quan đến việc thực hiện đồng thời khai báo hóa chất và công bố hóa chất hoặc xin giấy phép nhập khẩu đối với hàng hóa có mã HS thuộc chương 28, 29 và mã CAS thuộc Phụ lục II, III của Nghị định số 24/2026/NĐ-CP.

Trả lời nội dung này, Hải quan KCN Trảng Bàng cho biết, theo Luật Hóa chất số 69/2025/QH15 và các nghị định hướng dẫn (trong đó có Nghị định số 24/2026/NĐ-CP và Nghị định số 26/2026/NĐ-CP), doanh nghiệp phải thực hiện đồng thời cả hai nghĩa vụ.

Cụ thể, khai báo hóa chất là nghĩa vụ bắt buộc đối với các hóa chất thuộc Chương 28 và 29, không phụ thuộc việc hóa chất đó có thuộc danh mục quản lý đặc biệt hay không. Trong khi đó, công bố hóa chất hoặc xin giấy phép nhập khẩu là điều kiện bổ sung áp dụng theo danh mục quản lý tại Nghị định 24/2026/NĐ-CP.

Thực tế đã có trường hợp doanh nghiệp không thực hiện khai báo hóa chất và bị xử phạt, thậm chí bị đình chỉ hoạt động nhập khẩu từ 1 đến 3 tháng. Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý để tránh rủi ro pháp lý.