![]() |
| Ông Hoàng Hữu Trường, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XV giải đáp vướng mắc cho doanh nghiệp. Ảnh: Phương Nam |
Chủ động lắng nghe, giải quyết vấn đề từ gốc
Tại Hội nghị đối thoại với các doanh nghiệp thường xuyên xuất nhập khẩu hàng hóa qua đường hàng không, ông Hoàng Hữu Trường, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XV đã chủ động lắng nghe, chia sẻ nhiều thông tin quan trọng, đồng hành cùng doanh nghiệp rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa.
Tham dự hội nghị đối thoại gồm các doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực như: công nghệ, sản xuất, ô tô, y tế, hàng tiêu dùng và thương mại có hàng hóa xuất nhập khẩu qua Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và phát sinh thủ tục kiểm tra thực tế hàng hóa theo đề nghị của cơ quan Hải quan nơi đăng ký tờ khai, thường được gọi là “kiểm hóa hộ”.
Điểm đáng chú ý, hội nghị không chỉ tập trung giải quyết từng tờ khai hay khó khăn riêng lẻ, cơ quan Hải quan và doanh nghiệp cùng “bóc tách” toàn bộ quy trình, từ đăng ký tờ khai, kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế hàng hóa, xử lý kết quả đến hoàn thành thủ tục.
Qua đó, các bên nhận diện những khâu có thể phát sinh thêm thời gian và cùng tìm giải pháp xử lý căn cơ. Theo lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực XV, đơn vị không chỉ tháo gỡ một vướng mắc hiện tại, mà cùng doanh nghiệp tìm giải pháp hạn chế những vướng mắc tương tự trong tương lai.
Theo quy định pháp luật và quy trình thủ tục hải quan hiện hành, trong những trường hợp được phép lựa chọn địa điểm đăng ký tờ khai, doanh nghiệp có thể lựa chọn phương án phù hợp với đặc điểm hàng hóa, hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuỗi logistics nhằm nâng cao tính chủ động và khả năng dự báo thời gian hoàn thành thủ tục của doanh nghiệp.
Theo Chi cục Hải quan khu vực XV, hiện nay, có 2 phương án cho doanh nghiệp lựa chọn đăng ký tờ khai hải quan, gồm: đăng ký một nơi – kiểm tra thực tế tại một nơi khác và đăng ký – kiểm tra – xử lý tại cùng một đầu mối.
Khi các khâu nghiệp vụ được thực hiện tại cùng một đầu mối, “đường đi” của tờ khai được rút ngắn, giảm các bước chuyển tiếp và phối hợp giữa các cơ quan Hải quan khác nhau.
Hướng tới thông quan tập trung
Đối với logistics hàng không, yếu tố thời gian càng có ý nghĩa đặc biệt. Hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không thường có giá trị cao, yêu cầu giao nhận nhanh, thời gian lưu kho ngắn và gắn với lịch chuyến bay, kế hoạch sản xuất, bảo hành, điều trị y tế, thời điểm ra mắt sản phẩm hoặc cam kết giao hàng quốc tế.
Trong phạm vi pháp luật cho phép, quyền lựa chọn địa điểm đăng ký tờ khai thuộc về doanh nghiệp. Trách nhiệm của cơ quan Hải quan là công khai quy định, minh bạch quy trình và hướng dẫn đầy đủ để doanh nghiệp nhận diện sự khác biệt về các bước thủ tục, đầu mối phối hợp, thời gian và chi phí có thể phát sinh.
![]() |
| Hội nghị thu hút nhiều doanh nghiệp làm thủ tục xuất nhập khẩu thường xuyên tham gia. Ảnh: Phương Nam |
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp căn cứ đặc điểm hàng hóa, loại hình xuất nhập khẩu, mô hình quản trị, yêu cầu giao nhận và chi phí logistics để chủ động lựa chọn phương án phù hợp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.
Theo Chi cục Hải quan khu vực XV, việc minh bạch sự khác biệt giữa các quy trình cũng có ý nghĩa trong bối cảnh ngành Hải quan hướng tới triển khai mô hình thông quan tập trung, tổ chức các khâu nghiệp vụ theo hướng tập trung, đồng bộ, tăng cường ứng dụng công nghệ, giảm đầu mối và khâu trung gian.
Theo định hướng triển khai, Chi cục Hải quan khu vực XV sẽ tổ chức thực hiện phù hợp với đặc thù tại hai địa bàn hàng không trọng điểm là Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất và Cảng hàng không quốc tế Long Thành.
Khi các khâu đăng ký tờ khai, kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế, xử lý kết quả và thông quan được tổ chức theo hướng tập trung, đồng bộ và liên thông, “đường đi” của tờ khai sẽ được rút ngắn; doanh nghiệp có điều kiện giảm đầu mối phối hợp, giảm thời gian chờ đợi, nâng cao khả năng dự báo thời gian thông quan và tối ưu chi phí logistics.
Đây cũng là bước chuẩn bị cần thiết cho sự phát triển và chuyển dịch của hoạt động vận tải hàng không, xuất nhập khẩu và logistics khi Cảng hàng không quốc tế Long Thành đi vào khai thác.
Từ một hội nghị đối thoại, Chi cục Hải quan khu vực XV hướng tới xây dựng mối quan hệ Hải quan – Doanh nghiệp trên tinh thần đồng hành, lắng nghe, chia sẻ và cùng giải quyết vấn đề.
Khó khăn của doanh nghiệp cần được lắng nghe; điểm nghẽn cần được nhận diện; quy định cần được giải thích minh bạch. Mỗi phút được rút ngắn trong thông quan là thêm một phần chi phí được tiết giảm cho doanh nghiệp, thêm một cơ hội được mở ra cho thương mại. Chi cục Hải quan khu vực XV lựa chọn đồng hành, lắng nghe, chia sẻ và hành động cùng doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu tạo thuận lợi cho thương mại hợp pháp, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào tăng trưởng 2 con số của địa phương.
| Bên cạnh những trường hợp doanh nghiệp được lựa chọn địa điểm đăng ký tờ khai, pháp luật cũng quy định những trường hợp hàng hóa phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Đáng chú ý, từ ngày 14/8/2026, Quyết định số 31/2026/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập có hiệu lực, thay thế Quyết định số 23/2019/QĐ-TTg. Do đó, trước khi lựa chọn địa điểm đăng ký tờ khai và xây dựng phương án logistics cho từng lô hàng, doanh nghiệp cần xác định hàng hóa có thuộc trường hợp bắt buộc làm thủ tục tại cửa khẩu nhập hoặc thuộc trường hợp pháp luật có quy định riêng về địa điểm làm thủ tục hay không. Nếu pháp luật quy định bắt buộc, doanh nghiệp thực hiện đúng quy định; nếu pháp luật trao quyền lựa chọn, doanh nghiệp chủ động lựa chọn phương án phù hợp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình. |