Hải quan khu vực IV tăng tốc thu ngân sách những tháng cuối năm

Công chức Hải quan Hà Nam (Chi cục Hải quan khu vực IV) kiểm tra hàng hóa nhập khẩu. Ảnh: H.Nụ

Nguồn thu được củng cố từ tăng trưởng xuất nhập khẩu

Bức tranh thu ngân sách của Chi cục Hải quan khu vực IV trong quý III/2026 diễn biến khá tích cực trong bối cảnh hoạt động thương mại trên địa bàn tiếp tục mở rộng.

Trong quý (kỳ báo cáo từ ngày 15/6 đến 14/9/2026), Chi cục thu ngân sách nhà nước đạt 2.884,7 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/9, số thu đạt 8.933,1 tỷ đồng, tương đương 76% dự toán (11.750 tỷ đồng) và 73,8% chỉ tiêu phấn đấu (12.100 tỷ đồng).

Đáng chú ý, tổng số thu lũy kế tăng 8,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong cơ cấu nguồn thu, thuế Giá trị gia tăng tiếp tục giữ vai trò chủ đạo với gần 7.897 tỷ đồng; thuế nhập khẩu đạt khoảng 728,6 tỷ đồng, tăng 27,9%; thuế xuất khẩu đạt gần 250,7 tỷ đồng...

Nhìn rộng hơn, nền tảng quan trọng cho kết quả thu ngân sách là quy mô hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tiếp tục tăng mạnh.

Trong quý III, Chi cục làm thủ tục cho 4.151 doanh nghiệp tham gia làm thủ tục, tăng 8,55% so với cùng kỳ năm 2025. Số tờ khai trong kỳ đạt 473.236 tờ, tăng 19,1%. Đặc biệt, kim ngạch xuất nhập khẩu trong kỳ đạt 33,55 tỷ USD, tăng tới 56,5% so với cùng kỳ năm 2025.

Những nhóm hàng tạo nguồn thu chủ yếu gồm linh kiện, phụ tùng ô tô; chất dẻo nguyên liệu; sắt thép và sản phẩm từ sắt thép; máy móc, thiết bị, phụ tùng; vải và nguyên phụ liệu dệt may; dây điện, cáp điện; kim loại, hóa chất và sản phẩm hóa chất... Diễn biến này cho thấy mối liên hệ khá rõ giữa mở rộng quy mô thương mại với khả năng tạo nguồn thu ngân sách.

Điểm đáng chú ý trong công tác quản lý thuế, thu ngân sách của Chi cục Hải quan khu vực IV không chỉ là các giải pháp tăng thu, mà còn chú trọng thực hiện đồng bộ các biện pháp chống thất thu ngân sách.

Điển hình như: Kiểm tra sau thông quan, phúc tập hồ sơ, quản lý mã số, trị giá, thuế suất, xuất xứ và chính sách thuế… tiếp tục là những công cụ quan trọng để vừa bảo đảm thu đúng, thu đủ, vừa nâng cao mức độ tuân thủ của doanh nghiệp.

Đến ngày 14/9, tổng số thu qua kiểm tra sau thông quan của Chi cục đạt hơn 11 tỷ đồng. Công tác phúc tập hồ sơ cũng đem lại kết quả đáng chú ý với tổng số thu khoảng 7,47 tỷ đồng…

Các khoản thu nêu trên không lớn nếu đặt cạnh tổng số thu gần 9.000 tỷ đồng của Chi cục, nhưng lại có ý nghĩa về chất lượng quản lý.

Trong điều kiện dư địa tăng thu từ việc mở rộng kim ngạch xuất nhập khẩu không phải lúc nào cũng ổn định, việc phát hiện đúng các lĩnh vực rủi ro, ngăn ngừa khai sai mã số, trị giá, xuất xứ hay lợi dụng chính sách miễn, giảm, hoàn thuế sẽ góp phần quan trọng để chống thất thu và tạo sự ổn định của nguồn thu.

Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan khu vực IV. Ảnh: Thái Bình.

Còn gần 3.200 tỷ đồng cho chặng nước rút

Từ nay đến cuối năm, Chi cục Hải quan khu vực IV phải thu khoảng 2.817 tỷ đồng để hoàn thành dự toán và khoảng 3.167 tỷ đồng để đạt chỉ tiêu phấn đấu.

Đây là con số tương đối lớn nhưng vẫn còn dư địa thực hiện nếu hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu duy trì đà tăng và các giải pháp quản lý nguồn thu được triển khai đồng bộ.

Trong những tháng cuối năm, Chi cục đã xác định tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, tăng cường đối thoại và tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp, qua đó phấn đấu hoàn thành vượt dự toán thu ngân sách năm 2026.

Đồng thời, đơn vị sẽ tiếp tục triển khai quyết liệt các biện pháp chống thất thu như qua mã số, trị giá, thuế suất, xuất xứ; tăng cường tham vấn, xác định trị giá; quản lý chặt miễn, giảm, hoàn thuế... Đặc biệt, một trong những giải pháp quan trọng là tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác quản lý rủi ro.

Với hơn 80% tờ khai trong quý III được phân luồng Xanh, việc tạo thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp đã được thể hiện khá rõ. Nhưng điều này cũng đặt ra yêu cầu công tác quản lý rủi ro phải càng phải chính xác, hiệu quả hơn.

Khi phần lớn hàng hóa được giải phóng nhanh, nguồn lực kiểm tra, giám sát, kiểm soát cần tập trung vào những doanh nghiệp, loại hình và mặt hàng có dấu hiệu rủi ro cao.

Trong quý IV, Chi cục cũng đặt trọng tâm vào việc mở rộng, đa dạng hóa tiêu chí đánh giá rủi ro đối với doanh nghiệp, loại hình xuất nhập khẩu, hàng hóa có điều kiện và các lĩnh vực tiềm ẩn nguy cơ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp.

Với quy mô kim ngạch gần 80 tỷ USD sau ba quý và hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục tăng trưởng ở mức cao, dư địa thu ngân sách của Chi cục Hải quan khu vực IV còn nhiều khả quan.

Vấn đề đặt ra là chuyển dư địa ấy thành số thu thực tế, đồng thời bảo đảm yêu cầu quan trọng hơn là thu đúng, thu đủ, thu kịp thời nhưng không làm gia tăng chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Đây cũng là thước đo của quản lý hải quan hiện đại dựa trên dữ liệu, mức độ tuân thủ và quản lý rủi ro.