Hải quan Thanh Thủy: Tạo thuận lợi thương mại, thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu

Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan để vừa nâng cao hiệu quả quản lý, vừa góp phần thông quan nhanh hàng hóa cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật. Ảnh: Hải quan khu vực XVI.

Sức bật từ dòng hàng xuất khẩu

Trao đổi với Phóng viên Tạp chí Kinh tế - Tài chính, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy Nguyễn Đình Sơn cho biết: Quý III/2026, hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn quản lý của đơn vị có nhiều khởi sắc.

Trong quý (từ ngày 15/6 đến 14/9/2026), có 117 doanh nghiệp và cá nhân tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/9, con số này đạt 178 doanh nghiệp và cá nhân, tăng 5 đơn vị so với cùng kỳ năm 2025.

Đáng chú ý, trong quý III, đơn vị xử lý 8.958 tờ khai xuất nhập khẩu, tăng tới 178% so với quý II; lũy kế từ đầu năm đạt 13.616 tờ khai, tăng 34% so với cùng kỳ năm trước.

Sự gia tăng về tờ khai đi cùng với mức tăng rất mạnh của phương tiện vận tải. Trong quý có 19.724 lượt phương tiện xuất nhập cảnh, xuất nhập biên, tăng 159% so với quý II và lũy kế đến 14/9 đạt 30.833 lượt, tăng 42% so với cùng kỳ năm 2025.

Quan trọng hơn, kim ngạch xuất nhập khẩu trong quý đạt 443,5 triệu USD, tăng 149% so với quý II. Trong đó, xuất khẩu đạt 385,5 triệu USD, tăng 180%; nhập khẩu đạt 35,8 triệu USD, tăng 0,7%; hàng quá cảnh, chuyển cửa khẩu đạt hơn 22,2 triệu USD, tăng tới 376%.

Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/9/2026, tổng kim ngạch đạt gần 685,9 triệu USD, tăng 29% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, xuất khẩu đạt gần 565,6 triệu USD, tăng 34%; nhập khẩu đạt hơn 88,7 triệu USD, tăng 11%.

Cơ cấu này cho thấy động lực tăng trưởng nổi bật đang nằm ở chiều xuất khẩu. Trong đó, sầu riêng trở thành mặt hàng chủ lực với kim ngạch đạt hơn 372 triệu USD trong quý, tăng 258% so với quý II.

Một số mặt hàng xuất khẩu quan trọng khác như: Antimon kim loại, phê, gỗ dán công nghiệp…Ở chiều nhập khẩu, những mặt hàng đáng chú ý gồm: Năng lượng điện, rau quả, máy móc, nhôm và nguyên liệu may.

Ngoài ra, hoạt động thương mại còn xuất hiện những mặt hàng mới như phân bón, kén tằm.

Những con số trên cho thấy cơ cấu dòng hàng qua cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy có sự khởi sắc đáng ghi nhận. Tuy nhiên, cơ cấu kim ngạch cũng cho thấy mức độ tập trung khá lớn vào nông sản, đặc biệt là sầu riêng.

Vì vậy, bên cạnh khai thác lợi thế cửa khẩu, yêu cầu đặt ra là từng bước mở rộng doanh nghiệp, đa dạng hóa mặt hàng và tạo môi trường thông quan thuận lợi, ổn định hơn.

Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy - cửa ngõ giao thương quan trọng nhất ở địa bàn Tuyên Quang. Ảnh tư liệu.

Công nghệ và quản lý rủi ro tạo nền tảng cho thông quan nhanh

Với lượng tờ khai và phương tiện tăng nhanh, yêu cầu tạo thuận lợi thương mại và nâng cao hiệu quả quản lý là bài toán đòi hỏi Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và chuyển đổi phương thức quản lý.

Trong quý III, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy thực hiện phân luồng đối với 7.953 tờ khai, gồm 6.207 tờ khai luồng Xanh, 1.547 luồng Vàng và 199 luồng đỏ.

Lũy kế từ đầu năm, số tờ khai phân luồng đạt 12.116, gồm: 9.132 luồng Xanh, 2.666 luồng Vàng và 318 luồng Đỏ.

Nhìn từ cơ cấu phân luồng trong quý, khoảng 78% tờ khai thuộc luồng Xanh. Điều này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của công tác quản lý rủi ro khi nguồn lực kiểm tra được tập trung hơn vào những lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao, trong khi phần lớn hàng hóa tuân thủ được xử lý thuận lợi hơn.

Cùng với quản lý rủi ro, dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được tiếp tục triển khai mạnh mẽ. Trong quý, đơn vị tiếp nhận, giải quyết 95 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, đưa tổng số hồ sơ từ đầu năm đến 14/9 lên 386 hồ sơ.

Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy cũng tiếp tục cải cách hành chính, hướng tới rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa và phương tiện xuất nhập cảnh bằng hoặc thấp hơn thời gian quy định.

Ở góc độ rộng hơn, chuyển đổi số trong hoạt động hải quan không chỉ là đưa một thủ tục từ giấy lên môi trường điện tử. Giá trị lớn hơn nằm ở việc sử dụng dữ liệu, hệ thống quản lý rủi ro và dịch vụ công trực tuyến để giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao năng lực quản lý của cơ quan Hải quan.

Tạo thuận lợi để nuôi dưỡng nguồn thu

Về kết quả thu ngân sách, trong quý III, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy thu được 58,4 tỷ đồng, giảm 15% so với quý II. Lũy kế từ đầu năm đạt hơn 160,85 tỷ đồng, bằng 67,3% chỉ tiêu 239 tỷ đồng được Bộ Tài chính giao và bằng 63,1% chỉ tiêu phấn đấu 255 tỷ đồng do Chi cục Hải quan khu vực XVI giao.

Diễn biến này phần nào phản ánh đặc thù cơ cấu hàng hóa qua địa bàn. Nhiều mặt hàng xuất nhập khẩu là nông sản không phát sinh thuế, trong khi hoạt động của một số doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng có thuế như antimon, than cốc giảm.

Một số nhóm hàng từng đóng góp nguồn thu đáng kể như nhôm hợp kim dạng thỏi, nhôm dây không hợp kim không phát sinh trong quý.

Ở chiều ngược lại, một số nguồn thu vẫn tăng khá tích cực. Riêng năng lượng điện đóng góp hơn 45 tỷ đồng, chiếm 77% tổng thu trong quý và tăng 17%; máy móc, thiết bị mang lại gần 6,74 tỷ đồng, tăng 150%; hàng tiêu dùng khác đạt hơn 2,84 tỷ đồng, tăng 76% so với quý trước.

Thực tế này cho thấy bài toán thu ngân sách tại Thanh Thủy không thể chỉ dựa vào gia tăng kim ngạch. Điều quan trọng hơn là nuôi dưỡng nguồn thu, thu hút thêm doanh nghiệp và các nhóm hàng có thuế, đồng thời quản lý chặt trị giá, mã số, xuất xứ và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế.

Theo hướng đó, đơn vị đã gắn quản lý thu với cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ vướng mắc, tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh; tăng cường trao đổi, cung cấp thông tin về chính sách và thủ tục thuế xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp. Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển dịch từ tư duy quản lý thuần túy sang kết hợp quản lý với phục vụ và nuôi dưỡng nguồn thu...