 |
| Hoạt động nghiệp vụ tại Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai. Ảnh: Hải quan CK cảng Hòn Gai |
Từ giám sát trực tiếp đến quản lý dựa trên dữ liệu
Theo Chi cục Hải quan khu vực VIII, trong tiến trình chuyển đổi số và hiện đại hóa hải quan, việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm tra, giám sát đang từng bước thay đổi phương thức quản lý theo hướng chủ động, hiệu quả và dựa trên dữ liệu.
Đối với DNCX, hệ thống camera giám sát kết nối, trao đổi dữ liệu với cơ quan Hải quan là công cụ hỗ trợ quan trọng, giúp công chức Hải quan thực hiện giám sát từ xa, kịp thời phát hiện và nhận diện các dấu hiệu rủi ro trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp.
Thông qua hệ thống camera kết nối với doanh nghiệp, công chức Hải quan không chỉ theo dõi hình ảnh theo thời gian thực mà còn có thể trích xuất, khai thác dữ liệu đã lưu trữ để phục vụ công tác kiểm tra, đối chiếu khi phát sinh dấu hiệu nghi vấn.
Việc kết hợp dữ liệu hình ảnh với thông tin trên tờ khai, hồ sơ hải quan và các nguồn dữ liệu nghiệp vụ khác góp phần nâng cao hiệu quả phân tích, đánh giá và quản lý rủi ro.
Tại Chi cục Hải quan khu vực VIII, Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai hiện quản lý địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp lớn như Khu công nghiệp Đông Mai, Khu công nghiệp Amata Sông Khoai, nam Tiền Phong, Bắc Tiền Phong, Cái Lân, Việt Hưng…, với gần 700 doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan.
Chính vì vậy, việc khai thác hiệu quả các hệ thống công nghệ thông tin, trong đó có hệ thống camera giám sát, có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao năng lực quản lý đối với số lượng doanh nghiệp ngày càng lớn.
Thực hiện Kế hoạch giám sát qua hệ thống camera, kể từ tháng 8/2026, Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai đã rà soát hoạt động của một số doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Đông Mai.
Nâng cao năng lực quản lý
Qua đối chiếu với tờ khai nhập khẩu, công chức Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai phát hiện hình ảnh công nhân ra khỏi cổng công ty sử dụng giày có kiểu dáng tương đồng với mặt hàng đã khai báo.
Từ dấu hiệu này, bộ phận kiểm tra, giám sát hải quan đã chủ động trích xuất dữ liệu hình ảnh camera trong thời gian từ ngày 1/7/2026 đến ngày 30/7/2026 để tiếp tục rà soát, đối chiếu và làm rõ thông tin.
Trên cơ sở kết quả rà soát, bộ phận kiểm tra, giám sát hải quan đã kịp thời trao đổi, cung cấp thông tin cho bộ phận kiểm tra sau thông quan để nghiên cứu, đánh giá và phục vụ công tác nghiệp vụ.
Thực tế cho thấy, dữ liệu hình ảnh từ hệ thống camera là nguồn thông tin hỗ trợ hiệu quả việc nhận diện các dấu hiệu cần xác minh, qua đó góp phần nâng cao chất lượng quản lý, kiểm tra và giám sát đối với DNCX.
Tuy nhiên, dữ liệu camera chỉ là nguồn thông tin hỗ trợ ban đầu. Việc xác định có hay không hành vi vi phạm phải được thực hiện thông qua quá trình kiểm tra, xác minh và đối chiếu theo đúng quy định của pháp luật.
Thực tiễn giám sát tại các DNCX cho thấy, việc ứng dụng hệ thống camera đã góp phần hình thành phương thức quản lý chủ động, linh hoạt và hiệu quả, phù hợp với yêu cầu hiện đại hóa hải quan.
Trường hợp giám sát doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Đông Mai cho thấy, khi công nghệ được kết hợp với kinh nghiệm nghiệp vụ và tinh thần trách nhiệm của công chức Hải quan, hệ thống camera không chỉ phục vụ quan sát, theo dõi mà còn trở thành nguồn dữ liệu quan trọng hỗ trợ phân tích, xác minh và quản lý rủi ro.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục khai thác hiệu quả hệ thống camera tại các DNCX sẽ góp phần nâng cao năng lực quản lý của cơ quan Hải quan, tăng cường tính chủ động trong công tác kiểm tra, giám sát, đồng thời tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi để doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.
Đẩy mạnh giám sát hải quan trực tuyến qua hệ thống camera là một bước đi thiết thực trong quá trình xây dựng Hải quan số, Hải quan hiện đại, chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan trong giai đoạn mới.
