Hải quan khu vực XII: Đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số

Công chức Hải quan khu vực XII tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động nghiệp vụ. Ảnh: Hải quan khu vực XII.

Chuyển đổi số tạo động lực mới

Sau khi vận hành theo mô hình Chi cục Hải quan khu vực, Hải quan khu vực XII xác định chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ kỹ thuật đơn thuần mà trở thành trụ cột đổi mới phương thức quản trị, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp. Phương châm “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Nhiệt huyết - Trách nhiệm - Chuyển đổi số” thể hiện rõ định hướng đưa công nghệ trở thành động lực xuyên suốt trong hoạt động điều hành, phù hợp với chiến lược xây dựng hải quan số của toàn ngành Hải quan.

Kết quả thực hiện nhiệm vụ công tác hải quan quý III/2026 phản ánh rõ hiệu quả của định hướng này. Theo Chi cục Hải quan khu vực XII, đơn vị đã giải quyết thủ tục cho 3.163 doanh nghiệp, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm trước; thông quan 120.849 tờ khai, tăng hơn 10%. Lũy kế đến ngày 14/9/2026, toàn Chi cục thông quan 328.352 tờ khai, tăng 14,1%, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 15,29 tỷ USD, tăng 21,1% so với cùng kỳ.

Đằng sau những con số tăng trưởng là sự thay đổi về chất lượng điều hành. Quy trình điện tử, hệ thống thông quan tự động và cơ chế một cửa quốc gia tiếp tục được duy trì ổn định, giúp giảm thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Trong kỳ báo cáo từ ngày 14/8 đến 14/9/2026, đơn vị tiếp nhận 2.295 hồ sơ trực tuyến, xử lý và trả kết quả 2.201 hồ sơ, còn 94 hồ sơ đang giải quyết theo quy trình. Việc duy trì tỷ lệ xử lý cao trong thời gian ngắn cho thấy, hệ thống dịch vụ công trực tuyến đang vận hành hiệu quả, đồng thời phản ánh năng lực thích ứng của đội ngũ công chức Hải quan trước yêu cầu số hóa ngày càng sâu rộng.

Song song với đó, Hải quan khu vực XII đã thành lập đoàn khảo sát mô hình thông quan tập trung, ban hành quy chế quản lý và vận hành hệ thống công nghệ thông tin, bảo đảm an toàn thông tin mạng và triển khai kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số. Hạ tầng VNACCS/VCIS, mạng WAN và các ứng dụng nghiệp vụ được duy trì hoạt động ổn định 24/7, tạo nền tảng cho việc xử lý thông suốt khối lượng giao dịch ngày càng lớn.

Lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Điểm đáng chú ý trong cách làm của Hải quan khu vực XII là gắn cải cách hành chính với thay đổi tư duy phục vụ. Theo ông Nguyễn Văn Dương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XII, cải cách hành chính không chỉ dừng ở việc đơn giản hóa thủ tục hành chính mà quan trọng hơn là đổi mới tư duy, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy mức độ hài lòng của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả thực thi công vụ.

Quan điểm này được cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp đồng bộ. Đơn vị tiếp tục công khai thủ tục hành chính theo các quyết định mới của Bộ Tài chính, tăng cường tuyên truyền, đối thoại với doanh nghiệp, xử lý kịp thời các vướng mắc phát sinh và trong quý III không ghi nhận phản ánh, kiến nghị về quy định hay hành vi hành chính.

Công chức Hải quan KCN Đà Nẵng hướng dẫn doanh nghiệp tra cứu thông tin trên điện thoại thông minh. Ảnh Hải quan KCN Đà Nẵng.

Một điểm mới trong năm 2026 là việc từng bước mở rộng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa quy trình bằng robot tại một số doanh nghiệp, góp phần giảm sai sót trong khai báo, tăng tốc độ xử lý và nâng cao khả năng quản trị dữ liệu. Đồng thời, Chi cục khuyến khích doanh nghiệp tham gia khảo sát mức độ hài lòng trực tuyến để tiếp nhận phản hồi nhanh hơn và hoàn thiện chất lượng dịch vụ công.

Việc chuẩn bị điều kiện triển khai mô hình thông quan tập trung cũng cho thấy tầm nhìn dài hạn của đơn vị trong tổ chức quản lý. Khi quy trình được chuẩn hóa trên nền tảng số, dữ liệu được kết nối đồng bộ và công chức được hỗ trợ bởi các công cụ phân tích, năng lực xử lý sẽ tiếp tục được nâng lên mà vẫn bảo đảm yêu cầu kiểm soát, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại.

Theo ông Nguyễn Văn Dương, những kết quả đạt được là minh chứng cho hiệu quả của việc gắn cải cách hành chính với chuyển đổi số, lấy công nghệ làm công cụ nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu lực quản lý. Thời gian tới, Hải quan khu vực XII sẽ tiếp tục hoàn thiện các nền tảng số, nhân rộng mô hình hiệu quả, đẩy mạnh ứng dụng AI, khai thác dữ liệu phục vụ quản trị và xây dựng đội ngũ công chức Hải quan chuyên nghiệp, hiện đại.

Định hướng đó cũng phù hợp với tiến trình chuẩn hóa mô hình Hải quan khu vực và việc đồng bộ thủ tục hành chính trên toàn ngành Hải quan theo các quy định mới của Bộ Tài chính, tạo nền tảng để giảm tầng nấc trung gian, nâng cao tính thống nhất trong giải quyết thủ tục và mở rộng dịch vụ công trực tuyến.

Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tiếp tục mở rộng, yêu cầu đối với cơ quan Hải quan không chỉ là bảo đảm quản lý chặt chẽ mà còn phải kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi và cạnh tranh. Với nền tảng cải cách hành chính gắn cùng chuyển đổi số đã được hình thành, Hải quan khu vực XII đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong hiện đại hóa hải quan, góp phần thúc đẩy thương mại, cải thiện môi trường đầu tư và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế trên địa bàn trong thời gian tới.