![]() |
| Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan khu vực XVI. Ảnh: Thái Bình. |
Chủ động giám sát, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu
Quản lý địa bàn rộng (tỉnh Cao Bằng và tỉnh Tuyên Quang), có nhiều cửa khẩu tiếp giáp Trung Quốc, tuy nhiên, Chi cục Hải quan khu vực XVI thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện hoạt động thương mại biên giới chưa thực sự sôi động và còn mang tính chất nhỏ lẻ, thời vụ.
Điều này đặt ra yêu cầu vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ hàng hóa xuất nhập khẩu, phương tiện xuất nhập cảnh, vừa tạo môi trường thông quan thông thoáng, thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp.
Trước yêu cầu đó, Chi cục đã tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát, quản lý về hải quan; chủ động theo dõi, nắm bắt tình hình xuất nhập khẩu, diễn biến thương mại tại khu vực biên giới và những thay đổi chính sách từ phía Trung Quốc có liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.
Đáng chú ý, công tác giám sát trên các hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan được tăng cường nhằm kịp thời phát hiện, cảnh báo những dấu hiệu bất thường, nguy cơ vi phạm hoặc việc thực hiện chưa đúng quy trình, thủ tục thông quan hàng hóa, phương tiện vận tải tại các đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu.
Thông qua việc kết hợp giám sát trên hệ thống với theo dõi thực tế địa bàn, Chi cục từng bước nâng cao tính chủ động trong quản lý, phòng ngừa vi phạm từ sớm, đồng thời hạn chế những tác động không cần thiết đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Cùng với đó, đơn vị chú trọng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan; hướng dẫn doanh nghiệp về các quy định liên quan đến hoạt động đầu tư, kinh doanh tại khu vực cửa khẩu; phối hợp xử lý những tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ còn tồn trên hệ thống.
Công tác kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa có yêu cầu bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ cũng được quan tâm thông qua việc cập nhật, cung cấp thông tin đến các đơn vị trực thuộc, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Những nỗ lực trên được thể hiện qua kết quả hoạt động thương mại trên địa bàn có nhiều khởi sắc với tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu làm thủ tục tại đơn vị và hàng hóa do đơn vị giám sát đạt 2,5 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ 2025.
![]() |
| Tỷ lệ phân luồng tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực XVI. Biểu đồ: Thái Bình. |
Quản lý rủi ro gắn với nâng cao hiệu quả kiểm tra sau thông quan
Một trong những điểm đáng chú ý trong công tác nghiệp vụ của Chi cục Hải quan khu vực XVI là việc chú trọng tăng cường quản lý rủi ro, chuyển dần từ phương thức kiểm tra dàn trải sang tập trung kiểm soát những đối tượng, mặt hàng và hoạt động có nguy cơ vi phạm cao.
Theo đó, Chi cục chú trọng thu thập, phân tích, xử lý thông tin liên quan đến doanh nghiệp, cá nhân và hàng hóa xuất nhập khẩu để đánh giá mức độ tuân thủ, xác định dấu hiệu rủi ro và đề xuất biện pháp kiểm soát phù hợp.
Kết quả phân luồng tờ khai cho thấy việc áp dụng quản lý rủi ro tiếp tục được duy trì trong hoạt động thông quan hàng hóa.
Tính từ đầu năm đến 14/10, toàn Chi cục thực hiện thủ tục đối với 33.376 tờ khai xuất nhập khẩu. Trong đó, luồng Xanh (được hệ thống thông quan tự động) chiếm 67,56%; tờ khai luồng Vàng (kiểm tra chi tiết hồ sơ) chiếm 30,83% và luồng Đỏ (kiểm tra thực tế hàng hóa) chỉ là 1,6%.
Tỷ lệ tờ khai luồng Xanh chiếm hơn hai phần ba tổng số tờ khai, trong khi luồng Đỏ chỉ chiếm 1,6%, phản ánh việc phân loại, áp dụng các mức độ kiểm tra khác nhau theo hệ thống quản lý rủi ro, qua đó tạo điều kiện để cơ quan Hải quan tập trung nguồn lực vào những trường hợp cần kiểm soát chặt chẽ hơn, đồng thời tạo thuận lợi cho doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
Để đạt được hiệu quả cao trong phân luồng, một trong những yếu tố quan trọng là chất lượng thông tin, khả năng nhận diện rủi ro và hiệu quả kiểm tra sau thông quan nhằm bảo đảm sự cân bằng giữa tạo thuận lợi thương mại và phòng ngừa gian lận.
Đến giữa tháng 10/2026, Chi cục đã phê duyệt 191 hồ sơ doanh nghiệp trên Hệ thống quản lý rủi ro (CRMS); hoàn thành 75/75 hồ sơ theo chỉ tiêu Cục Hải quan giao.
Cùng với đó, Chi cục đã cập nhật 120 hồ sơ vi phạm trên hệ thống quản lý vi phạm hải quan; thực hiện 5/6 tiêu chí phân tích rủi ro theo chỉ tiêu, đạt 83,33%.
Đây là cơ sở quan trọng để từng bước hoàn thiện dữ liệu phục vụ đánh giá tuân thủ, nâng cao khả năng lựa chọn đối tượng kiểm tra và hỗ trợ công tác phòng ngừa vi phạm.
Đáng chú ý, Chi cục tiếp tục triển khai Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan. Việc kết hợp giữa quản lý rủi ro với hỗ trợ tuân thủ thể hiện định hướng chuyển từ kiểm soát đơn thuần sang quản lý dựa trên mức độ chấp hành pháp luật của doanh nghiệp.
Song song với quản lý rủi ro, công tác kiểm tra sau thông quan tiếp tục được xác định là công cụ quan trọng nhằm phát hiện, xử lý sai phạm, chống thất thu ngân sách nhà nước và cũng là giải pháp để giúp doanh nghiệp tuân thủ tốt pháp luật, tránh những rủi ro, sai sót trong quá trình hoạt động.
Chi cục tập trung nghiên cứu, phân tích dữ liệu nghiệp vụ, lựa chọn những mặt hàng, doanh nghiệp có nguy cơ gian lận về mã số, trị giá, xuất xứ và chính sách thuế để tiến hành kiểm tra theo quy định.
Đáng chú ý, trong tháng 10, hoạt động kiểm tra sau thông quan tại địa bàn Tuyên Quang ghi nhận một vụ việc với số tiền xử phạt 110,7 triệu đồng và ấn định thuế 538,5 triệu đồng.
Từ nay đến cuối năm, Chi cục Hải quan khu vực XVI xác định tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, duy trì hoạt động ổn định của các hệ thống nghiệp vụ; tăng cường phân tích rủi ro đối với hàng hóa có kim ngạch lớn, trị giá cao, thuế suất cao hoặc thuộc diện quản lý chuyên ngành.
Đặc biệt, công tác kiểm tra sau thông quan sẽ tập trung vào những mặt hàng có nguy cơ gian lận về giá, xuất xứ, trong đó có sữa, sản phẩm từ sữa, thực phẩm chức năng, thuốc tân dược, dược liệu và mỹ phẩm.
Với định hướng quản lý dựa trên dữ liệu, lấy tuân thủ pháp luật làm nền tảng và doanh nghiệp làm đối tượng phục vụ, Chi cục Hải quan khu vực XVI đang tiếp tục củng cố sự gắn kết giữa quản lý, giám sát hải quan, quản lý rủi ro và kiểm tra sau thông quan.
Đây là hướng đi quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo môi trường xuất nhập khẩu minh bạch, thuận lợi, góp phần thúc đẩy thương mại biên giới và phát triển kinh tế tại Cao Bằng, Tuyên Quang.