 |
| Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Tà Lùng (Hải quan khu vực XVI) kiểm tra ô tô nhập khẩu. Ảnh: Thái Bình. |
Tháng 10 chiếm 20% số thu 10 tháng
Theo báo cáo tháng 10/2026 của Chi cục Hải quan khu vực XVI, số thu ngân sách trong kỳ (từ ngày 15/9 đến 14/10) đạt 303,34 tỷ đồng, chiếm hơn 20% tổng số thu tính từ đầu năm đến hết ngày 14/10.
Kết quả này cho thấy tiến độ thu đã có sự cải thiện đáng kể so với kỳ liền trước, trong bối cảnh nguồn thu chủ lực từ ô tô nhập khẩu qua địa bàn vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái.
Thuế nhập khẩu là khoản thu lớn nhất trong kỳ, đạt 112,03 tỷ đồng, tiếp đến là thuế giá trị gia tăng với 102,83 tỷ đồng và thuế xuất khẩu với 87,94 tỷ đồng.
Riêng thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng đóng góp gần 71% tổng số thu trong kỳ. Cơ cấu này cho thấy diễn biến nhập khẩu, nhất là ở những nhóm hàng có số thuế phải nộp lớn, có ảnh hưởng rõ rệt đến tiến độ thu của Chi cục.
Cùng kỳ báo cáo, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn quản lý (Cao Bằng và Tuyên Quang), bao gồm cả hàng hóa giám sát, đạt 281,8 triệu USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 147,7 triệu USD, nhập khẩu đạt 61,9 triệu USD và hàng hóa giám sát đạt 72,2 triệu USD.
Đáng chú ý, kim ngạch nhập khẩu ô tô các loại đạt hơn 35 triệu USD, tăng 139% so với kỳ trước và chiếm gần 57% kim ngạch nhập khẩu trong kỳ. Sự gia tăng của nhóm hàng có đóng góp lớn cho ngân sách này là một diễn biến đáng chú ý khi số thu bật tăng.
Tính từ đầu năm đến hết ngày 14/10, Chi cục Hải quan khu vực XVI thu ngân sách được 1.484,53 tỷ đồng, đạt khoảng 71% dự toán (dự toán 2.100 tỷ đồng) và khoảng 70% tổng chỉ tiêu phấn đấu (chỉ tiêu phấn đấu 2.120 tỷ đồng) do UBND hai tỉnh Cao Bằng và Tuyên Quang giao.
Về hoạt động xuất nhập khẩu, tổng kim ngạch trong cùng thời điểm (bao gồm hàng hóa giám sát), đạt gần 2,5 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025.
Lý giải nguyên nhân kim ngạch xuất nhập khẩu tăng nhưng số thu ngân sách giảm, theo Chi cục Hải quan khu vực XVI do lượng ô tô nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế Tà Lùng sụt mạnh so với cùng kỳ 2025.
Một số doanh nghiệp nhập khẩu ô tô đã chuyển hướng qua các địa bàn khác, trong đó có Lạng Sơn và Quảng Ninh do thuận tiện hơn về giao thông, hạ tầng logistics.
Vì vậy, dù tăng mạnh trong kỳ báo cáo gần nhất, song kim ngạch nhập khẩu ô tô các loại lũy kế đến ngày 14/10 vẫn giảm 46% so với cùng kỳ năm 2025. Mức giảm này giải thích vì sao sự cải thiện của một kỳ thu mới chỉ bù đắp được một phần hụt thu tính lũy kế từ đầu năm.
Ngoài yếu tố từ mặt hàng ô tô, kết quả thu ngân sách của Chi cục Hải quan khu vực XVI còn đối mặt nhiều khó khăn do hoạt động xuất nhập khẩu qua địa bàn chưa sôi động, cơ cấu hàng hóa chưa phong phú.
Hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn Cao Bằng hiện tập trung tại cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh và cửa khẩu Sóc Giang. Tại Tuyên Quang, hàng hóa làm thủ tục chủ yếu qua cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy và Hải quan Tuyên Quang.
 |
| Ô tô nhập khẩu qua cửa khẩu quốc tế Tà Lùng, Cao Bằng. Ảnh: Thái Bình. |
Giữ nguồn thu, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp
So với dự toán được giao, Chi cục Hải quan khu vực XVI còn phải thu thêm khoảng 615,47 tỷ đồng (tính từ 15/10). Khoản còn lại tương đương hơn hai lần số thu của kỳ báo cáo gần nhất.
Kết quả thu tăng 61% là dư địa để đơn vị cải thiện tiến độ, song khả năng hoàn thành dự toán sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc duy trì nhịp nhập khẩu của các nhóm hàng có số thu lớn trong phần còn lại của năm, đặc biệt là ô tô nhập khẩu.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ thu ngân sách, Chi cục Hải quan khu vực XVI đã giao chỉ tiêu cho từng đơn vị trực thuộc từ đầu năm, đồng thời triển khai các kế hoạch quản lý thu, rà soát nguồn thu truyền thống và tiếp cận doanh nghiệp trong và ngoài địa bàn.
Việc theo dõi tiến độ ở từng cửa khẩu, từng nhóm hàng có ý nghĩa thiết thực khi doanh nghiệp có thể điều chỉnh tuyến nhập khẩu. Qua đó, các đơn vị có cơ sở đánh giá phần thu có thể duy trì, nhận diện sớm nguy cơ hụt thu và chủ động tháo gỡ những vướng mắc thuộc thẩm quyền.
Tạo thuận lợi cho doanh nghiệp là một phần quan trọng để thực hiện được nhiệm vụ thu ngân sách. Vì vậy, Chi cục tiếp tục phối hợp với kho bạc nhà nước và các ngân hàng thương mại triển khai nộp thuế điện tử 24/7, giúp doanh nghiệp chủ động thời điểm thực hiện nghĩa vụ thuế và giảm thời gian chờ xác nhận nộp tiền khi làm thủ tục.
Ngoài ra, đơn vị cũng tập trung xử lý các vướng mắc liên quan đến tờ khai xuất nhập khẩu tại chỗ còn treo trên hệ thống và tiếp nhận, giải đáp các vấn đề phát sinh tại cửa khẩu. Việc xử lý kịp thời từng vướng mắc góp phần duy trì luồng hàng và hạn chế chi phí chờ đợi cho doanh nghiệp.
Cùng với hỗ trợ doanh nghiệp, Chi cục thường xuyên rà soát dữ liệu nghiệp vụ về mã số hàng hóa, trị giá và kế toán thuế để phát hiện trường hợp khai chưa đầy đủ tên hàng hoặc chưa chính xác mã số.
Đồng thời, những hồ sơ thuộc diện tham vấn được xử lý theo quy định. Việc tập trung kiểm tra vào mặt hàng, doanh nghiệp và địa bàn có rủi ro cao giúp cơ quan Hải quan bảo đảm thu đúng, thu đủ và kịp thời, đồng thời duy trì tiến độ giải quyết thủ tục đối với các doanh nghiệp chấp hành tốt pháp luật.
Những tháng cuối năm, nhu cầu giao hàng theo đơn đặt hàng, bổ sung nguyên liệu sản xuất và chuẩn bị hàng hóa phục vụ tiêu dùng có thể hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu qua Cao Bằng và Tuyên Quang.
Với Chi cục Hải quan khu vực XVI, kết quả thu sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì đà cải thiện của nhóm hàng ô tô, mở rộng nguồn thu từ các nhóm hàng khác và xử lý kịp thời vướng mắc tại cửa khẩu…, đây được xem là những yếu tố quyết định để đơn vị từng bước thu hẹp khoảng cách và tiến tới hoàn thành dự toán năm 2026.
