 |
| TS Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học công nghệ và Môi trường của Quốc hội phát biểu tại Diễn đàn. |
ESG - cách tiếp cận phát triển trong kỷ nguyên khoa học công nghệ
Diễn đàn ESG Việt Nam 2025 do Báo Dân trí tổ chức ngày 22/12/2025 tại Hà Nội với chủ đề “Khoa học công nghệ và động lực cho phát triển bền vững”, đã nhấn mạnh vai trò then chốt của ESG trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế. Theo TS Trần Văn Khải, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học công nghệ và Môi trường của Quốc hội, ESG không chỉ là bộ tiêu chí đánh giá doanh nghiệp mà đã trở thành “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp Việt Nam hội nhập quốc tế, thu hút vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Từ góc độ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà cho rằng: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang quyết định vị thế, năng lực cạnh tranh và sức phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Một nền kinh tế phát triển bền vững không thể chỉ dựa vào khai thác tài nguyên, mở rộng quy mô hay lợi thế chi phí thấp, mà phải dựa trên tri thức, công nghệ, quản trị hiện đại và trách nhiệm xã hội.
Trong bối cảnh đó, ESG được nhìn nhận như một cách tiếp cận phát triển toàn diện, gắn kết chặt chẽ giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo đảm tiến bộ xã hội và nâng cao chất lượng quản trị. Khoa học công nghệ đóng vai trò cầu nối quan trọng, giúp các cam kết ESG được cụ thể hóa bằng những chỉ số đo lường chính xác, minh bạch và có thể kiểm chứng.
Thực tiễn cho thấy, việc ứng dụng công nghệ số giúp doanh nghiệp quản trị dữ liệu hiệu quả, tối ưu nguồn lực và xây dựng các mô hình sản xuất - kinh doanh bền vững hơn. Không chỉ dừng lại ở cấp độ doanh nghiệp, khoa học công nghệ và chuyển đổi số còn hỗ trợ Nhà nước hoạch định chính sách quản trị phát triển, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, tiến bộ xã hội và bảo vệ môi trường.
 |
| Các chuyên gia, khách mời thảo luận tại Diễn đàn. |
Đặc biệt, Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị đã xác lập nền tảng chính trị quan trọng cho việc thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực then chốt của phát triển nhanh và bền vững. Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, kinh tế số chiếm 30% GDP, Việt Nam thuộc top 50 thế giới về năng lực cạnh tranh số; đến năm 2045, kinh tế số đạt 50% GDP và thuộc top 30 thế giới về đổi mới sáng tạo. Những mục tiêu này mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp Việt Nam gắn chuyển đổi số với thực hành ESG.
“Chìa khóa” giúp ESG trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, ESG đang chuyển nhanh từ yêu cầu tuân thủ sang tiêu chí bắt buộc của thị trường và nhà đầu tư. Thống kê quốc tế cho thấy, 79% nhà đầu tư cân nhắc yếu tố ESG trong các quyết định đầu tư. Điều này cho thấy, muốn thu hút dòng vốn, đặc biệt là vốn xanh, doanh nghiệp không thể đứng ngoài ESG.
Ở Việt Nam, ESG được ví như “tấm hộ chiếu” giúp doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị toàn cầu một cách bền vững. Dù phải đối mặt với áp lực tuân thủ từ các quy định trong nước và yêu cầu ngày càng khắt khe của đối tác quốc tế, ESG vẫn mang lại lợi ích thiết thực cho doanh nghiệp, từ tiết kiệm chi phí dài hạn đến nâng cao uy tín thương hiệu và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường.
 |
| Toàn cảnh Diễn đàn ESG Việt Nam 2025. |
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy nguy cơ “tẩy xanh” khi một số doanh nghiệp Việt Nam chạy theo phong trào ESG bằng những báo cáo hào nhoáng, cam kết hình thức. Thị trường, nhà đầu tư và người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi bằng chứng và hành động thực chất. Vì vậy, để ESG thực sự phát huy giá trị, doanh nghiệp phải “làm thật”, lấy quản trị minh bạch làm nền tảng.
Theo TS Trần Văn Khải, khoa học công nghệ chính là “chìa khóa” để doanh nghiệp thực hiện ESG hiệu quả. Việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như AI, Big Data, IoT giúp doanh nghiệp đồng thời số hóa và xanh hóa hoạt động sản xuất - kinh doanh, nâng cao năng suất, giảm tác động môi trường và tăng khả năng kiểm soát rủi ro.
Công nghệ số đang cách mạng hóa phương thức đánh giá và quản trị ESG, từ việc đo lường tức thời các chỉ số môi trường bằng IoT đến phân tích dữ liệu lớn về môi trường, xã hội và quản trị bằng AI. Nhờ dữ liệu ESG được số hóa, minh bạch và khó chỉnh sửa, doanh nghiệp dễ dàng chia sẻ báo cáo kiểm chứng với nhà đầu tư và cơ quan quản lý, qua đó củng cố niềm tin và mở rộng cơ hội tiếp cận vốn xanh.
Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ theo tinh thần Nghị quyết số 57 như khuyến khích nghiên cứu và phát triển, ưu đãi cho doanh nghiệp khoa học công nghệ, quỹ đổi mới sáng tạo và ưu đãi thuế cho chuyển đổi số đang tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đẩy nhanh thực hành ESG. Khi được triển khai một cách bài bản, ESG không chỉ là yêu cầu tuân thủ, mà còn trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững, giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng tầm vị thế và hội nhập thành công trong kỷ nguyên phát triển mới.
