Chuẩn hóa quy trình trao đổi thông tin thuế trong hợp tác quốc tế

Trao đổi thông tin theo điều ước quốc tế trở thành công cụ thiết yếu của quản lý thuế hiện đại. Ảnh: TH.

Khép kín các khâu từ tiếp nhận đến lưu trữ

Khi đầu tư và giao dịch xuyên biên giới ngày càng mở rộng, dữ liệu do một quốc gia nắm giữ có thể là căn cứ để quốc gia đối tác xác minh nghĩa vụ thuế, từ đó việc trao đổi thông tin theo điều ước quốc tế đã trở thành công cụ thiết yếu của quản lý thuế hiện đại.

Tại Hội nghị lấy ý kiến hoàn thiện Quy chế trao đổi thông tin theo điều ước quốc tế về thuế vào tháng 5/2026, Phó Cục trưởng Cục Thuế Đặng Ngọc Minh nhấn mạnh vai trò then chốt của trao đổi thông tin đối với quản lý hoạt động đầu tư và giao dịch xuyên biên giới.

Theo đó, Việt Nam đã ký 81 Hiệp định tránh đánh thuế hai lần, gia nhập Hiệp định đa phương về hỗ trợ hành chính thuế từ tháng 3/2023 và có nghĩa vụ tuân thủ các chuẩn mực của OECD với tư cách là thành viên Diễn đàn Toàn cầu về Minh bạch và Trao đổi thông tin vì mục đích thuế.

Tuân thủ không chỉ là có cơ sở pháp lý để cung cấp thông tin. Qua các kỳ rà soát, những nội dung cần tiếp tục hoàn thiện gồm tính bảo mật, chất lượng xử lý và tính kịp thời khi phản hồi cơ quan thuế nước ngoài, từ đó đặt ra yêu cầu chuẩn hóa trách nhiệm và cách thức phối hợp trong toàn bộ vòng đời của hồ sơ.

Kế hoạch hành động của Bộ Tài chính triển khai Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ của Chính phủ Việt Nam về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế, đã giao nhiều nhiệm vụ cụ thể cho Cục Thuế và các đơn vị liên quan nhằm hoàn thiện cơ chế kết nối dữ liệu, chuẩn hóa quy trình trao đổi thông tin, tăng cường quản lý thông tin về chủ sở hữu pháp lý và kiện toàn bộ máy thực hiện công tác trao đổi thông tin về thuế.

Đối với ngành Thuế, mỗi yêu cầu trao đổi thông tin phải được xử lý đúng quy định, đúng thời hạn, đầy đủ, chính xác và tuyệt đối bảo mật. Trước yêu cầu đó, Cục Thuế đã ban hành Quyết định số 939/QĐ-CT về Quy trình trao đổi thông tin theo yêu cầu và trao đổi thông tin tự nguyện theo Điều ước quốc tế về thuế, tạo cơ sở chuyển yêu cầu về minh bạch thành nghiệp vụ thống nhất trong ngành Thuế.

Từ ngày 20 đến 24/7/2026, Bộ Tài chính, các bộ, ngành liên quan và Ban Thư ký Diễn đàn Toàn cầu tiếp tục rà soát khả năng tiếp cận thông tin về quyền sở hữu pháp lý, chủ sở hữu hưởng lợi, hồ sơ kế toán; đồng thời xem xét quy trình tiếp nhận, thu thập, xử lý và trả lời yêu cầu quốc tế. Trên cơ sở kết quả đạt được, ngày 24/7, Việt Nam đã chính thức hoàn thành việc nộp Hồ sơ đề nghị đánh giá chuyên sâu

Những động thái này cho thấy quy trình trao đổi thông tin đang được đặt trong tổng thể cải cách pháp lý, kết nối dữ liệu và được đặt trong tổng thể cải cách pháp lý, kết nối dữ liệu nâng cao hiệu quả quản lý thuế xuyên biên giới.

Cục Thuế triển khai chương trình tập huấn về trao đổi thông tin theo yêu cầu và trao đổi thông tin tự nguyện theo Điều ước quốc tế về thuế. Ảnh: CT.

Tập huấn để quy trình vận hành thống nhất

Trên nền tảng quy trình mới, từ ngày 5/8/2026, Cục Thuế triển khai các chương trình tập huấn về trao đổi thông tin theo yêu cầu và trao đổi thông tin tự nguyện theo Điều ước quốc tế về thuế nhằm phổ biến, quán triệt và hướng dẫn triển khai thống nhất; đồng thời nâng cao kiến thức chuyên môn, kỹ năng xử lý hồ sơ và khả năng phối hợp của đội ngũ công chức thuế.

Theo Ban Tổ chức cán bộ (Cục Thuế), trong quá trình đánh giá việc thực hiện các tiêu chuẩn quốc tế, Diễn đàn Toàn cầu đã chỉ ra và khuyến nghị một số nội dung Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện, từ khuôn khổ pháp lý, quy trình nghiệp vụ đến năng lực tổ chức thực hiện của cơ quan có thẩm quyền. Với những khuyến nghị, Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Thuế đã và đang quyết liệt triển khai nhiều giải pháp để khắc phục, góp phần nâng cao mức độ tuân thủ và khẳng định uy tín của Việt Nam trong hợp tác quốc tế.

Việc tổ chức tập huấn Quy trình trao đổi thông tin theo Điều ước quốc tế về thuế ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp thống nhất nhận thức, cách làm và góp phần chủ động đào tạo đội ngũ công chức có đủ năng lực để thực hiện hoặc phối hợp thực hiện nhiệm vụ

Đây cũng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ công tác trao đổi thông tin trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác trao đổi thông tin theo các điều ước quốc tế về thuế và các chuẩn mực quốc tế mà Việt Nam đang thực hiện.

Nội dung học tập không dừng ở việc giới thiệu văn bản mà còn hướng đến nghiên cứu cơ sở pháp lý, các bước nghiệp vụ, yêu cầu bảo mật và an toàn thông tin, cùng những tình huống phát sinh trong thực tiễn.

Từ hoàn thiện quy chế, ban hành quy trình đến tổ chức tập huấn, ngành Thuế đang hình thành chuỗi triển khai đồng bộ giữa thể chế, nghiệp vụ và con người. Hiệu quả sẽ được đo bằng chất lượng của từng hồ sơ với thông tin sẵn có và có thể tiếp cận, yêu cầu được xử lý đúng hạn, câu trả lời đủ căn cứ và dữ liệu được bảo vệ nghiêm ngặt. Đây là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý thuế xuyên biên giới, thực hiện đầy đủ các cam kết quốc tế và củng cố uy tín của Việt Nam trong hợp tác thuế toàn cầu.