ACCA tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam nâng chuẩn nhân lực kế toán - kiểm toán trước làn sóng AI và ESG

Bà Thị Mỹ Dung, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước cho rằng, cần thúc đẩy hoạt động chuyên môn để phù hợp với các yêu cầu mới của quản trị tài chính công và phát triển bền vững. Ảnh: Duy Hưng.

Vai trò nhân lực kế toán - kiểm toán đang được mở rộng cùng yêu cầu về công nghệ và minh bạch

Sự phát triển nhanh của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), cùng những yêu cầu ngày càng cao về ESG, báo cáo bền vững và minh bạch đang tạo ra những thay đổi đáng kể đối với lĩnh vực kế toán, kiểm toán và tài chính. Đây cũng là những vấn đề được nhấn mạnh tại lễ kỷ niệm 25 năm Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) hiện diện tại Việt Nam, diễn ra ngày 14/9 tại Hà Nội. Sự kiện có sự tham dự của đại diện Bộ Tài chính, Kiểm toán Nhà nước Việt Nam, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam, các tổ chức nghề nghiệp, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và cộng đồng chuyên môn.

Điểm đáng chú ý, từ những trao đổi tại sự kiện không chỉ nằm ở dấu mốc hoạt động của một tổ chức nghề nghiệp, mà còn cho thấy những thay đổi đang diễn ra đối với chính chức năng của đội ngũ tài chính trong doanh nghiệp và khu vực công của Việt Nam.

Đặc biệt, chức năng tài chính đang dần chuyển từ vị trí chủ yếu thực hiện báo cáo và kiểm soát sang tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chiến lược và tạo giá trị. Điều đó đồng nghĩa với việc cần tiếp tục tập trung trang bị cho các chuyên gia năng lực để đảm nhiệm những vai trò rộng hơn, từ quản trị rủi ro, chiến lược đến ESG, phát triển bền vững và chuyển đổi.

Sự chuyển dịch này đặt ra yêu cầu thay đổi cả về kiến thức lẫn phương thức làm việc. Khi AI và các công nghệ mới ngày càng được ứng dụng rộng rãi, những công việc mang tính xử lý, tổng hợp hoặc kiểm tra dữ liệu có thể được tự động hóa ở mức độ cao hơn. Trong khi đó, giá trị của nhân sự chuyên môn sẽ ngày càng nằm ở khả năng phân tích, đánh giá rủi ro, đưa ra nhận định và hỗ trợ tổ chức ra quyết định.

Cùng với công nghệ, yêu cầu về minh bạch cũng ngày càng trở thành một phần quan trọng của hoạt động quản trị. Những vấn đề như ESG, báo cáo bền vững, chiến lược và quản trị đang tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, đồng thời mở rộng phạm vi trách nhiệm của đội ngũ tài chính - kế toán - kiểm toán.

Bà Hà Thị Mỹ Dung, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước cho rằng, trong giai đoạn tới cần tiếp tục tăng cường chia sẻ kinh nghiệm và tri thức quốc tế, hợp tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đồng thời trao đổi về đổi mới phương pháp kiểm toán, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Theo bà Mỹ Dung, những hoạt động chuyên môn cũng cần được thúc đẩy để phù hợp với các yêu cầu mới của quản trị tài chính công và phát triển bền vững.

Những yêu cầu này cho thấy bài toán nhân lực của ngành không thể chỉ giải quyết bằng việc cập nhật chuẩn mực chuyên môn, người làm nghề còn cần khả năng thích nghi trước thay đổi của mô hình kinh doanh, công nghệ và hệ thống quản trị, trong khi vẫn phải bảo đảm các nguyên tắc về tính độc lập, minh bạch và đạo đức nghề nghiệp.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán bởi chất lượng thông tin tài chính không chỉ phục vụ hoạt động nội bộ của từng tổ chức mà còn ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư, cơ quan quản lý và các chủ thể trên thị trường.

Bà Helen Brand, Tổng Giám đốc ACCA toàn cầu cho biết, ACCA mong muốn tiếp tục đóng góp vào mục tiêu Việt Nam trở thành một trung tâm tài chính quốc tế có sức cạnh tranh. Ảnh: Duy Hưng.

Tiếp tục đồng hành cùng Việt Nam xây dựng nền tảng chuẩn mực và đạo đức nghề nghiệp

Cùng với sự thay đổi về chức năng nghề nghiệp, quy mô cộng đồng nhân sự được đào tạo theo các chuẩn nghề nghiệp quốc tế tại Việt Nam cũng tiếp tục mở rộng. Hiện nay, tại Việt Nam có hơn 1.300 hội viên của ACCA và hơn 7.000 học viên đang trong quá trình trở thành hội viên, hoạt động ở nhiều lĩnh vực, từ kế toán, kiểm toán, tài chính đến quản trị, chiến lược và phát triển bền vững.

Sự gia tăng về số lượng nhân lực có chứng chỉ nghề nghiệp quốc tế phản ánh nhu cầu ngày càng lớn của thị trường đối với nguồn nhân lực tài chính có khả năng làm việc trong môi trường hội nhập. Tuy nhiên, quy mô nhân lực chỉ là một yếu tố và vấn đề quan trọng hơn là chất lượng đào tạo và khả năng liên tục cập nhật kiến thức để đáp ứng những yêu cầu mới.

Trong bối cảnh các chuẩn mực, công nghệ và mô hình quản trị thay đổi nhanh, việc đào tạo nghề nghiệp không thể kết thúc khi người học hoàn thành một chương trình hay đạt được một chứng chỉ. Nhu cầu học tập liên tục, cập nhật kỹ năng công nghệ, hiểu biết về phát triển bền vững và khả năng phân tích dữ liệu đang trở thành những yêu cầu gắn với quá trình hành nghề lâu dài.

Từ góc độ này, hợp tác giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghề nghiệp, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp có ý nghĩa trực tiếp đối với chất lượng nguồn nhân lực.

Trong những năm qua, hoạt động hợp tác giữa ACCA được triển khai với các cơ quan quản lý, tổ chức nghề nghiệp, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục, qua đó mở rộng cơ hội để cộng đồng nhân sự tài chính tại Việt Nam tiếp cận với chuẩn mực và cộng đồng tài chính trên toàn cầu.

Bà Helen Brand, Tổng Giám đốc ACCA toàn cầu nhận định, trong bối cảnh hiện nay, năng lực và phẩm chất của các kế toán viên chuyên nghiệp trở nên đặc biệt cần thiết. Những kế toán chuyên nghiệp được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và phẩm chất nghề nghiệp có thể góp phần giúp các tổ chức cũng như các quốc gia ứng phó với những thách thức đang đặt ra.

Bà Hà Thị Mỹ Dung, Phó Tổng Kiểm toán Nhà nước trao Bằng khen ghi nhận những đóng góp của ACCA trong quá trình đồng hành cùng Kiểm toán nhà nước Việt Nam. Ảnh: Duy Hưng.

Bà Helen Brand cũng cho rằng, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp, năng lực chuyên môn và các phẩm chất cá nhân là những yếu tố cần thiết đối với sự phát triển bền vững của tổ chức và nền kinh tế. Đây là vấn đề có ý nghĩa ngày càng lớn khi công nghệ có thể hỗ trợ xử lý khối lượng dữ liệu rất lớn nhưng trách nhiệm đối với tính chính xác, trung thực và giá trị của thông tin vẫn đặt lên người làm nghề.

Ở cấp độ rộng hơn, việc nâng chất lượng đội ngũ tài chính, kế toán và kiểm toán còn gắn với khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Bà Helen Brand cho biết, ACCA mong muốn tiếp tục tham gia hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và đóng góp vào mục tiêu Việt Nam trở thành một trung tâm tài chính quốc tế có sức cạnh tranh.

ACCA mong muốn tiếp tục tham gia hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao và đóng góp vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm tài chính quốc tế có sức cạnh tranh. Ảnh: Duy Hưng.

Sau 25 năm hiện diện tại Việt Nam, dấu mốc của ACCA cho thấy một chuyển động lớn hơn của ngành nghề. Trong giai đoạn trước, yêu cầu hội nhập chủ yếu đặt ra ở việc tiếp cận chuẩn mực và nâng cao năng lực chuyên môn; hiện nay, phạm vi đó đã mở rộng sang công nghệ, AI, quản trị rủi ro, ESG và phát triển bền vững, đây cũng là những trọng tâm đối với cộng đồng nghề nghiệp trong thời gian tới.

Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu đối với cả người làm nghề, cơ sở đào tạo và các tổ chức sử dụng nhân lực. Khi chức năng tài chính ngày càng tham gia sâu vào chiến lược và quá trình tạo giá trị, chất lượng nguồn nhân lực không thể chỉ được đo bằng năng lực xử lý số liệu hay tuân thủ quy trình. Khả năng ứng dụng công nghệ, phân tích thông tin, thích ứng với chuẩn mực mới và duy trì đạo đức nghề nghiệp sẽ trở thành những yếu tố quyết định chất lượng của đội ngũ kế toán, kiểm toán và tài chính trong môi trường kinh tế ngày càng phức tạp.