 |
| Nghị định số 310/2025/NĐ-CP đưa ra các quy định và mức phạt cụ thể đối với từng hành vi vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn. Ảnh: VH (minh họa). |
Xác định rõ nguyên tắc áp dụng khi thực hiện nhiều hành vi cùng loại
Ngày 2/12/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2020/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế, hóa đơn (Nghị định).
Theo đó, Nghị định sửa đổi, bổ quy định theo hướng làm rõ trách nhiệm xử lý vi phạm khi có ủy quyền, khi có đơn vị hợp thành chịu trách nhiệm kê khai theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu, đồng thời bổ sung nguyên tắc áp dụng đối với nhiều hành vi cùng loại.
Ngoài ra, Nghị định cũng xác định rõ nguyên tắc áp dụng khi người nộp thuế thực hiện nhiều hành vi vi phạm cùng loại về hóa đơn.
Cụ thể, đối với nhiều hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm, nếu các hành vi này còn trong thời hiệu xử phạt và bị xử phạt trong một vụ việc hành chính, thì chỉ bị xử phạt một hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm. Mức phạt áp dụng là khung tiền phạt tương ứng với số lượng hóa đơn đã lập không đúng thời điểm theo khoản 2 Điều 24.
Tương tự, đối với nhiều hành vi không lập hóa đơn, nếu được xử lý trong cùng vụ việc, thì chỉ xử phạt một hành vi không lập hóa đơn, mức phạt áp dụng là khung tiền phạt tương ứng với số hóa đơn không lập theo khoản 3 Điều 24.
Trường hợp khai sai nhiều chỉ tiêu trên một hồ sơ thuế thuộc trường hợp bị xử phạt về thủ tục thuế, thì chỉ xử phạt một hành vi khai sai chỉ tiêu trên hồ sơ thuế với khung tiền phạt cao nhất trong số các hành vi đã thực hiện.
Như vậy, Nghị định số 310/2025/NĐ-CP đã quy định rõ ràng để khi nhiều hành vi cùng loại được phát hiện và xử lý trong cùng một vụ việc, cơ quan xử phạt chỉ lựa chọn một hành vi tiêu biểu để áp dụng khung phạt phù hợp và tương ứng với tổng số hóa đơn vi phạm nhằm bảo đảm tính hợp lý, minh bạch và tránh phạt chồng.
Ngoài ra, Nghị định còn quy định về xử phạt đối với người được ủy quyền, tổ chức, cá nhân đăng ký thuế, khai, nộp thuế thay cũng được làm rõ. Nếu bên được ủy quyền có hành vi vi phạm hành chính, thì tổ chức, cá nhân được ủy quyền hoặc tổ chức, cá nhân đăng ký, khai, nộp thuế thay sẽ bị xử phạt theo Nghị định. Trường hợp đơn vị hợp thành theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu có hành vi vi phạm thì đơn vị hợp thành bị xử phạt theo quy định của Nghị định.
Phạt tới 70 triệu đồng nếu lập hóa đơn không đúng thời điểm
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của Nghị định đó là quy định xử phạt về hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm. Theo đó, mức phạt thấp nhất là cảnh cáo và cao nhất là 70 triệu đồng tùy khung số lượng hóa đơn.
Cụ thể, lập hóa đơn không đúng thời điểm theo quy định của pháp luật, thì bị phạt cảnh cáo đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa 01 số hóa đơn.
Phạt tiền từ 500 nghìn đồng đến 1,5 triệu đồng trong trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 02 số hóa đơn đến dưới 10 số hóa đơn và trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ 01 số hóa đơn.
Phạt tiền từ 2 – 5 triệu đồng trong trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyển mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 10 số hóa đơn đến dưới 50 số hóa đơn và trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 02 số hóa đơn đến dưới 10 số hóa đơn.
Phạt tiền từ 5 – 15 triệu đồng trong trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biểu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa từ 50 số hóa đơn đến dưới 100 số hóa đơn và 10 trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 10 số hóa đơn đến dưới 20 số hóa đơn.
Đặc biệt, mức phạt cao nhất từ 50-70 triệu đồng trong trường hợp lập hóa đơn không đúng thời điểm khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ từ 100 số hóa đơn trở lên.
Tương tự, hành vi không lập hóa đơn theo quy định sẽ bị phạt từ cảnh cáo đến 80 triệu đồng đối với các hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biểu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hóa luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa tùy thuộc vào số hóa đơn.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định rõ, hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn có số lượng từ 10 số hóa đơn trở lên đối với các hành vi quy định tại khoản 2 Điều 22, Điều 26 và Điều 27 được coi là vi phạm có quy mô lớn; hành vi trốn thuế theo Điều 17 với số tiền thuế trốn từ 100 triệu đồng trở lên là vi phạm có quy mô lớn trong các trường hợp chuyển hồ sơ vi phạm để xử phạt theo Điều 63 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Quy định này là cơ sở pháp lý để phân loại mức độ vi phạm, từ đó tác động đến chế tài, biện pháp xử lý.
Phạt tiền từ 15 - 25 triệu đồng đối với hành vi nộp hồ sơ khai thuế quá thời hạn trên 90 ngày kể từ ngày hết hạn, có phát sinh số thuế phải nộp và người nộp thuế đã nộp đủ số tiền thuế, tiền chậm nộp vào NSNN trước thời điểm cơ quan Thuế công bố quyết định kiểm tra thuế, cơ quan có thẩm quyền khác công bổ quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc trước thời điểm cơ quan thuế lập biên bản về hành vi chậm nộp hồ sơ khai thuế.
Thời hiệu xử phạt đối với hành vi vi phạm thủ tục thuế là 2 năm. Còn thời hiệu xử phạt đối với hành vi trốn thuế chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, hành vi khai sai dẫn đến thiếu thuế hoặc tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn là 05 năm kể từ ngày thực hiện hành vi vi phạm.
