 |
| Việc thường xuyên đối chiếu thông tin trên các nền tảng điện tử sẽ giúp người nộp thuế hạn chế sai sót, giảm rủi ro vi phạm. |
Giảm từ 10 xuống còn 5 năm để khai bổ sung hồ sơ thuế
Bà Nguyễn Thị Thu Hường, Phó Trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế), cho biết, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có nhiều thay đổi quan trọng liên quan trực tiếp đến thủ tục hành chính thuế, tập trung vào 5 nhóm nội dung lớn gồm đăng ký thuế, khai thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế và quản lý nợ thuế.
Trong đó, một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là quy định rút ngắn thời hạn khai bổ sung hồ sơ khai thuế từ 10 năm xuống còn 5 năm, áp dụng từ ngày 1/7/2026. Đây được xem là thay đổi có tác động trực tiếp đến hầu hết người nộp thuế, bởi liên quan đến quyền khai bổ sung hồ sơ khi phát hiện sai sót.
Việc điều chỉnh này xuất phát từ yêu cầu chuyển đổi số toàn diện trong quản lý thuế. Theo bà Hường, hiện nay, hầu hết dữ liệu hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, phần mềm kế toán, phần mềm khai thuế đã được kết nối, giúp người nộp thuế phát hiện sai sót gần như theo thời gian thực.
Đồng thời, cơ quan Thuế cũng từng bước xây dựng các tờ khai gợi ý trên cơ sở dữ liệu quản lý thuế và dữ liệu chia sẻ từ các cơ quan liên quan. “Trong điều kiện dữ liệu đã được số hóa, việc để sai sót kéo dài trong nhiều năm không còn phù hợp”, bà Hường cho biết.
Bên cạnh đó, việc rút ngắn thời hạn khai bổ sung cũng góp phần giảm áp lực lưu trữ dữ liệu cho cả cơ quan Thuế và doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm thống nhất với thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về hóa đơn điện tử cũng như kinh nghiệm quản lý của nhiều quốc gia.
Đáng chú ý, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 cũng bổ sung quy định tạm dừng quyền khai bổ sung đối với những trường hợp doanh nghiệp thuộc diện điều tra theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền nhằm hạn chế nguy cơ lợi dụng việc khai bổ sung để che giấu hành vi vi phạm.
Tuy nhiên, theo bà Hường, ngay cả khi đã quá thời hạn 5 năm hoặc đang trong thời kỳ kiểm tra, người nộp thuế vẫn được quyền giải trình với cơ quan Thuế nếu phát hiện còn thiếu số thuế phải nộp. Cơ quan Thuế sẽ tiếp nhận, xem xét và cập nhật nghĩa vụ ngân sách theo đúng quy định.
Ngoài quy định về khai bổ sung, nhóm thủ tục khai thuế lần này cũng được sửa đổi theo hướng đơn giản hóa, giảm hồ sơ giấy, tăng tự động hóa và tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Một điểm mới là tổ chức chi trả thu nhập được lựa chọn khai thuế thu nhập cá nhân tập trung hoặc khai phân bổ theo mô hình hoạt động của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp cần chủ động làm sạch dữ liệu trước khi quá hạn
Việc rút ngắn thời hạn khai bổ sung đồng nghĩa với việc người nộp thuế cần thay đổi phương thức quản lý hồ sơ thuế, chuyển từ xử lý sai sót sau nhiều năm sang chủ động rà soát thường xuyên trên nền tảng số.
Ở góc độ tư vấn doanh nghiệp, ông Trần Văn Quân, Chủ tịch Công ty TNHH Tư vấn Vietnam LAWS cho rằng, quy định này có tác động thực tiễn lớn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trước đây, nhiều doanh nghiệp có tâm lý “sai thì sau này điều chỉnh”, hoặc để dồn sai sót nhiều năm mới rà soát một lần. Tuy nhiên, cách làm này sẽ ngày càng rủi ro.
 |
| Ông Trần Văn Quân, Chủ tịch Công ty TNHH Tư vấn Vietnam LAWS. |
“Khi thời hạn khai bổ sung bị rút ngắn, doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy xử lý sai sót bị động sang cơ chế kiểm tra định kỳ”, ông Quân chia sẻ.
Đặc biệt, các sai sót về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, hóa đơn đầu vào, chi phí không đủ chứng từ, công nợ treo lâu ngày, hàng tồn kho âm, tạm ứng chưa hoàn ứng, hoặc doanh thu chưa xuất hóa đơn phải được rà soát sớm.
Về bản chất, quy định này thúc đẩy doanh nghiệp thiết lập quy trình “đóng kỳ thuế” nghiêm túc hơn.
Do vậy, doanh nghiệp không nên để báo cáo thuế chỉ là việc nộp tờ khai đúng hạn, mà cần có bước đối chiếu giữa tờ khai thuế, sổ kế toán, hóa đơn điện tử, sao kê ngân hàng, hợp đồng, biên bản nghiệm thu, chứng từ thanh toán và đối chiếu công nợ cũng như báo cáo quản trị.
Từ góc độ cơ quan Thuế, bà Hường khuyến nghị, doanh nghiệp và cá nhân cần rà soát toàn bộ các kỳ khai thuế trước thời điểm ngày 1/7/2026 để kịp thời phát hiện các sai sót và thực hiện khai bổ sung trước khi quy định mới có hiệu lực.
Đối với doanh nghiệp, cần thường xuyên kiểm tra tài khoản giao dịch điện tử trên hệ thống thuế để theo dõi tình trạng hồ sơ, các nghĩa vụ đã được hạch toán, đối chiếu dữ liệu với cơ quan Thuế ngay khi phát hiện bất thường, tránh để kéo dài dẫn đến quá thời hạn khai bổ sung.
Đối với cá nhân, nên cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile để theo dõi nghĩa vụ thuế, tra cứu dữ liệu, phát hiện các sai sót liên quan đến quyết toán thuế thu nhập cá nhân, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hoặc các nghĩa vụ khác, từ đó kịp thời xử lý.
Theo bà Hường, cùng với trách nhiệm của người nộp thuế, cơ quan Thuế cũng đang tiếp tục nâng cấp các hệ thống công nghệ thông tin, cung cấp đầy đủ dữ liệu quản lý thuế cho doanh nghiệp và cá nhân, đồng thời tăng cường phản hồi điện tử để người nộp thuế có thể gửi yêu cầu đối chiếu, điều chỉnh thông tin và được cơ quan Thuế xử lý nhanh chóng.
Song song với thay đổi về khai thuế, nhóm thủ tục đăng ký thuế cũng được sửa đổi theo hướng số hóa và liên thông dữ liệu. Theo đó, nghị định hướng dẫn dự kiến quy định rõ trách nhiệm chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan Thuế với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan cấp phép và các cơ quan quản lý khác.
Khi hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư được kết nối đầy đủ, cá nhân sẽ sử dụng số định danh cá nhân làm mã số thuế mà không phải thực hiện thủ tục đăng ký thuế lần đầu như hiện nay.
Một điểm cải cách khác được đánh giá sẽ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp là dự kiến bỏ yêu cầu phải hoàn thành toàn bộ nghĩa vụ thuế trước khi chuyển địa điểm kinh doanh. Trong bối cảnh quản lý thuế theo phương thức số và không phụ thuộc địa giới hành chính, người nộp thuế có thể tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ sau khi hoàn tất thủ tục chuyển địa điểm.
Tuy nhiên, cùng với việc tạo thuận lợi, dự thảo cũng tăng cường các biện pháp phòng ngừa gian lận. Theo đó, chủ doanh nghiệp của doanh nghiệp bỏ địa chỉ kinh doanh sẽ phải hoàn thành các khoản nợ thuế trước khi được thành lập doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh mới.
Bà Hường cũng khẳng định, chuyển đổi số chỉ phát huy hiệu quả khi cả cơ quan Thuế và người nộp thuế cùng tham gia làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu. Việc thường xuyên đối chiếu thông tin trên các nền tảng điện tử sẽ giúp người nộp thuế hạn chế sai sót, giảm rủi ro vi phạm và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước trong môi trường quản lý thuế số.
