 |
| Ông Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử toàn cầu (VGEA) phát biểu ý kiến tại Diễn đàn. Ảnh Thanh Hằng. |
Đề xuất từ Hiệp hội Thương mại điện tử toàn cầu (VGEA) tại Diễn đàn “Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng hai con số” ngày 8/10/2026 tập trung trước hết vào việc tăng cường kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp với cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan.
Ông Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch VGEA, đề xuất xây dựng một kênh truyền thông tương tác để doanh nghiệp có thể kết nối trực tiếp với các trang thông tin của cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan. Theo ông, với số lượng doanh nghiệp rất lớn, một kênh tương tác tập trung sẽ giúp việc giải đáp chính sách nhanh chóng và thuận tiện hơn.
Đáng chú ý, VGEA đề xuất những câu trả lời, hướng dẫn của cơ quan quản lý trên kênh tương tác này cần có giá trị để doanh nghiệp có thể áp dụng trong thực tế. Cùng với đó là xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ kê khai, nộp thuế hiện đại và miễn phí, qua đó giảm chi phí tuân thủ, đồng thời thúc đẩy số hóa và minh bạch trong quản lý thuế.
VGEA cũng đề xuất nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong hỗ trợ doanh nghiệp. Theo kiến nghị, AI có thể đóng vai trò như một trợ lý tư vấn pháp lý hoạt động 24/7, hỗ trợ giải đáp thắc mắc, phân tích tình huống và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện chính sách thuế.
Ở lĩnh vực hải quan, ông Nguyễn Thanh Vân nêu thực tế hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là nông, lâm, thủy sản, có thể mất nhiều thời gian tại khâu kiểm định của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), kéo theo nguy cơ tăng chi phí lưu kho bãi và ảnh hưởng chất lượng hàng hóa.
Giải pháp được VGEA đề xuất là đầu tư các trung tâm kiểm dịch động thực vật và phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn tương đương GACC ngay tại Việt Nam. Nếu kết quả kiểm định có thể được công nhận lẫn nhau, hàng hóa Việt Nam có thể tiến tới cơ chế “luồng xanh” khi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, góp phần giảm ách tắc tại cửa khẩu.
Trao đổi về các kiến nghị này, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, cơ quan Thuế đã nỗ lực trong công tác tuyên truyền, hỗ trợ, hướng dẫn doanh nghiệp và người dân. Các chính sách được biên tập theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cơ quan Thuế cũng đang chuẩn hóa nội dung để hình thành kho dữ liệu thống nhất, hướng tới thống nhất cách hiểu và cách thực hiện chính sách.
Ông Mai Sơn đồng tình với việc tăng cường đối thoại, tương tác thường xuyên giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội trong việc tập hợp, phản ánh cụ thể những vướng mắc từ thực tiễn.
Về phía Hải quan, ông Trần Đức Hùng, Phó Cục trưởng Cục Hải quan, cho rằng cần có cơ chế kiến nghị được luật hóa, dựa trên những trường hợp cụ thể, để những vấn đề phát sinh có cách giải quyết thống nhất giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.
Đối với đề xuất về trung tâm kiểm định phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc, ông Hùng cho biết ngành Hải quan đang được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế tương tự mô hình của Hải quan Trung Quốc, hướng tới việc kiểm tra chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, kiểm dịch tại một đầu mối và đang tiến hành xây dựng dự thảo để trình Chính phủ.
 |
| Ông Lê Khánh Hưng, thành viên Ban Chấp hành Hiệp hội Các nhà đầu tư Tài chính Việt Nam (VAFI) cho rằng các cuộc đối thoại đã góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp. Ảnh: Thanh Hằng. |
Đánh giá cao nỗ lực cải cách của cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan, ông Lê Khánh Hưng, thành viên Ban Chấp hành Hiệp hội Các nhà đầu tư Tài chính Việt Nam (VAFI), cho rằng việc tổ chức các cuộc đối thoại với tần suất ngày càng cao đã góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, nhất là khi chính sách thường xuyên có những thay đổi.
Đại diện VAFI mong muốn doanh nghiệp được tham gia thực chất hơn vào quá trình xây dựng chính sách; thời gian lấy ý kiến đối với dự thảo chính sách, văn bản quy phạm pháp luật cần được kéo dài để doanh nghiệp có điều kiện tham gia sâu ngay từ đầu.
Ông Lê Thành Hưng cho rằng, sự tham gia của doanh nghiệp sẽ cung cấp thêm các thông tin thiết thực từ thực tiễn để những nhà hoạch định chính sách hiểu rõ và giúp chính sách lúc ban hành sách với thực tiễn và sớm đi vào cuộc sống. Từ đó tạo niềm tin cho doanh nghiệp để khuyến khích đầu tư và lan tỏa đầu tư đối với các doanh nghiệp và tập đoàn khác.
Liên quan đến những vấn đề VAFI nêu về hoàn thuế xuất nhập khẩu, ông Trần Đức Hùng cho biết quy định pháp luật đối với hoạt động xuất nhập khẩu tại chỗ đã được quy định cụ thể. Ông cho rằng doanh nghiệp cần thực hiện đúng các quy định để bảo đảm tính công bằng và tuân thủ pháp luật; đồng thời cơ quan quản lý sẽ thường xuyên trao đổi, giải quyết những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực thi chính sách.
Ông Mai Sơn cho rằng cơ quan Thuế đồng tình với việc tăng cường đối thoại, tương tác thường xuyên hơn với doanh nghiệp. Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của các hiệp hội doanh nghiệp trong việc làm cầu nối, nắm bắt cụ thể những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn để cơ quan Thuế và Hải quan kịp thời trao đổi, hỗ trợ và tháo gỡ.
Theo ông Mai Sơn, sự kết nối, tương tác thường xuyên và minh bạch không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp mà còn góp phần bảo đảm kỷ luật ngân sách, phòng chống gian lận. Qua đó, cơ quan quản lý có thêm thông tin thực tiễn để tiếp thu, xử lý các vấn đề phát sinh một cách nhanh chóng, đúng và kịp thời.
 |
| Ông Đào Công Quyết, Trưởng ban Truyền thông Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), đánh giá cao việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế và hải quan. Ảnh: Thanh Hằng. |
Từ thực tiễn ngành ô tô, ông Đào Công Quyết, Trưởng ban Truyền thông Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA), đánh giá cao việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế và hải quan. Các nghiệp vụ được thực hiện trên môi trường điện tử như thông quan, hóa đơn, nộp thuế 24/7 giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí hành chính và nhân lực.
VAMA cũng đánh giá tích cực tinh thần cầu thị, đối thoại thường xuyên của cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan, việc công khai, minh bạch trong quá trình xây dựng chính sách và mở rộng tham vấn giúp các quy định mới được triển khai nhanh hơn.
Một kiến nghị quan trọng của VAMA là duy trì sự ổn định và có lộ trình rõ ràng đối với những chính sách thuế quan trọng liên quan đến ô tô sản xuất trong nước, giúp các nhà sản xuất chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, đầu tư công nghệ và mở rộng sản xuất tại Việt Nam.
Hiệp hội cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế, phí hỗ trợ quá trình chuyển đổi xanh, nghiên cứu các cơ chế ưu đãi đối với phương tiện thân thiện với môi trường, đồng thời tính đến hoạt động sản xuất, lắp ráp trong nước.
Một nội dung khác được VAMA nhấn mạnh là tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu liên ngành thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, giữa cơ quan Hải quan, Thuế và Cục Đăng kiểm. Việc liên thông dữ liệu có thể giúp giảm chứng từ phải bổ sung, đẩy nhanh thông quan và các thủ tục liên quan. VAMA cũng mong muốn có cơ sở dữ liệu hướng dẫn mã hàng hóa thống nhất để doanh nghiệp thuận lợi hơn trong khai báo.
Ông Trần Đức Hùng cho biết cơ quan Hải quan đã nâng cấp hệ thống một cửa quốc gia giai đoạn 3 và tiếp tục tiếp nhận các đóng góp liên quan đến mã hàng hóa. Hải quan cũng có cơ chế xác định mã số và trung tâm kiểm định để doanh nghiệp có thể xác định trước mã số, góp phần bảo đảm tính thống nhất và quyền lợi của doanh nghiệp.
 |
| Ông Nguyễn Văn Chương, Đại diện Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát (VBA) mong muốn ngành Thuế tiếp tục quan tâm đến những khó khăn của doanh nghiệp và có chính sách hỗ trợ phù hợp. Ảnh: Thanh Hằng. |
Đại diện Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát (VBA) cho biết ngành đồ uống luôn đồng hành với Chính phủ trong phát triển kinh tế, quan tâm đến kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ thuế.
Trong bối cảnh chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với bia, rượu được đặt ra, VBA mong muốn ngành Thuế tiếp tục quan tâm đến những khó khăn của doanh nghiệp và có chính sách hỗ trợ phù hợp.
Đối với kiến nghị từ đại diện Hiệp hội , ông Mai Sơn cho rằng chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt đối với bia, rượu và nước giải khát cần được xem xét trên tổng thể, hài hòa nhiều lợi ích, từ bảo đảm nguồn thu, sự phát triển bền vững của doanh nghiệp đến mục tiêu sức khỏe cộng đồng và định hướng hành vi tiêu dùng.
Với những nhóm hàng hóa tiêu dùng thiết thực, ông cho biết Chính phủ cũng có định hướng giảm thuế đối với những nhóm hàng hóa nhất định nhằm khuyến khích tiêu dùng, sản xuất và lưu thông. Đại diện Cục Thuế khẳng định, các ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp đều được ghi nhận, tổng hợp và báo cáo cấp có thẩm quyền.
 |
| Cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ là một trong những vấn đề được quan tâm tại Diễn đàn. Ảnh: Duy Hưng. |
Một vấn đề khác được đặt ra tại diễn đàn là cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ.
Ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, đây là nhóm doanh nghiệp cần được ưu tiên trong chính sách thuế và tài chính. Theo ông Đậu Anh Tuấn, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cần tiếp tục được chú trọng, đặc biệt là cải cách thủ tục khai và nộp thuế.
Từ thực tiễn, đại diện VCCI lưu ý tình trạng pháp luật thuế không thay đổi nhưng pháp luật chuyên ngành thay đổi có thể tạo ra sự không thống nhất trong áp dụng. Vì vậy, ông đề nghị thời gian tới cần tăng cường sự đồng bộ giữa pháp luật thuế và pháp luật chuyên ngành để giảm rủi ro cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, trước tâm lý lo ngại của doanh nghiệp về khả năng chính sách thuế bị áp dụng hồi tố sau quá trình kiểm tra, thanh tra. Ông kỳ vọng việc giám sát thực thi chính sách sẽ được triển khai tốt hơn, hạn chế rủi ro phát sinh cho doanh nghiệp.
Những kiến nghị từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy yêu cầu đối với cải cách thuế và hải quan đang chuyển từ “tháo gỡ vướng mắc” sang kỳ vọng về một môi trường sản xuất kinh doanh thuận lợi, ổn định và có khả năng dự báo. Từ xây dựng chính sách, tổ chức thực hiện đến ứng dụng công nghệ, doanh nghiệp đều mong muốn có sự thống nhất, minh bạch và tương tác thường xuyên hơn.
Ở chiều ngược lại, đại diện cơ quan Thuế và cơ quan Hải quan khẳng định tinh thần tiếp thu, đối thoại và phối hợp xử lý kiến nghị. Đây cũng là nền tảng để hai bên tiếp tục thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn, bảo đảm vừa hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh, vừa giữ vững kỷ luật ngân sách và yêu cầu tuân thủ pháp luật.
