Tối ưu chuỗi cung ứng, giảm chi phí cho doanh nghiệp

Bà Đỗ Thu Hường, Phó Giám đốc Marketing TCSG điều phối thảo luận. Ảnh: C.H

Gỡ nút thắt logistics và thách thức kết nối

Năm 2026, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên đã đẩy yêu cầu cải cách lên một nấc thang mới. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động khó lường, hoạt động xuất nhập khẩu cũng cần sự phối kết hợp nhiều bên để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng. Tại Hội thảo chuyên đề do Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn (TCSG) tổ chức ngày 22/4, các đơn vị đã chỉ ra nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ các nút thắt logistics, thúc đẩy năng lực cạnh tranh cho hàng hóa xuất nhập khẩu tại cảng Tân Cảng Hiệp Phước .

Thực tế hiện nay cho thấy, năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên trường quốc tế đang chịu áp lực từ những “nút thắt” của hệ thống logistics. Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam cho biết, chi phí logistics hiện đang chiếm tới 30% giá thành mặt hàng gạo nói riêng và một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, trở thành rào cản lớn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo bà Trần Thị Quế Phương, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, nguyên nhân cốt lõi bắt nguồn từ sự phân mảnh về mặt địa lý khi các vùng nguyên liệu trọng điểm tại Đồng bằng sông Cửu Long nằm cách xa hệ thống cảng biển lớn, buộc hàng hóa phải luân chuyển qua nhiều khâu trung gian, làm phát sinh đáng kể chi phí vận chuyển và bốc xếp.

Bên cạnh đó, việc phụ thuộc quá lớn vào vận tải đường bộ đã tạo ra những hệ lụy trực tiếp: tình trạng ùn tắc kéo dài tại các cửa ngõ TP. Hồ Chí Minh và sự thiếu hụt container rỗng trong các mùa cao điểm, không chỉ làm chậm tiến độ giao nhận mà còn đẩy chi phí vận hành lên cao.

Ngoài ra, các doanh nghiệp còn phải đối mặt với "gánh nặng" từ các chi phí phát sinh do hạ tầng quá tải, bao gồm phí lưu bãi, phí chờ đợi và các tiêu chuẩn khắt khe về bảo quản hàng lạnh, hàng nông sản. Những nút thắt này không chỉ làm tiêu tốn nguồn lực tài chính mà còn trực tiếp giảm lợi thế cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên bản đồ thương mại toàn cầu.

Cơ hội và lợi thế chiến lược từ hạ tầng kết nối mới

Năm 2026 hoạt động logistics đang được thúc đẩy nhờ sự phát triển đồng bộ hóa của các dự án hạ tầng quốc gia. Việc tuyến Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2026 sẽ tạo ra trục hành lang kinh tế mới, kết nối trực tiếp các khu công nghiệp trọng điểm và khu vực Tây Nam Bộ với cảng khu vực Hiệp Phước. Dự án này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn 30–40% thời gian vận chuyển, đồng thời giảm thiểu đáng kể chi phí logistics đường bộ cho doanh nghiệp.

Thực tiễn cho thấy khi chi phí hợp lý và dịch vụ được tổ chức đồng bộ, các doanh nghiệp có xu hướng chuyển dịch dòng hàng từ các điểm khai thác cũ về những khu vực hiệu quả hơn. Với con số tăng trưởng sản lượng đạt 86,5% trong năm 2025, Tân Cảng Hiệp Phước minh chứng rất rõ cho sự dịch chuyển dòng hàng hiệu quả giúp giảm áp lực cho khu vực Cát Lái, thêm lựa chọn giao nhận cho khách hàng và tối ưu hóa toàn diện chuỗi logistics khu vực.

Để giải quyết triệt để các bài toán về chi phí và thời gian cho doanh nghiệp, Trung tá Lê Đình Ninh, Phó Giám đốc cảng Tân Cảng Hiệp Phước cho biết, đã triển khai hệ sinh thái dịch vụ tích hợp với định hướng chiến lược: “Nâng tầm kết nối - Đẩy mạnh đầu tư - Tối ưu dịch vụ - Kinh doanh hiệu quả”.

Hải quan cửa khẩu cảng Hiệp Phước cam kết luôn đồng hành, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Ảnh: T.H

Trọng tâm của hệ sinh thái này là chuyển dịch mô hình khai thác theo hướng thực chất và bền vững thông qua các nhóm giải pháp như: Hình thành năng lực hậu cần tại chỗ, bước đi này giúp cảng chủ động nguồn container rỗng, trực tiếp giảm thiểu chi phí và thời gian vận chuyển từ các cơ sở trong hệ thống TCSG, nâng cao hiệu quả phục vụ khách hàng góp phần tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp trong việc tổ chức sản xuất và kinh doanh.

Tân Cảng Hiệp Phước sẽ tập trung tái cơ cấu năng lực khai thác thông qua công tác duy tu mớn nước trước bến để đảm bảo an toàn hàng hải và nâng cao năng suất giải phóng tàu. Đặc biệt, việc phối hợp triển khai thí điểm cho tàu hàng hải trên lớp bùn loãng tại luồng Soài Rạp theo chỉ đạo của Cục Hàng hải là giải pháp then chốt để mở rộng khả năng tiếp nhận các tàu có tải trọng lớn. Hiện nay, trung bình mỗi tuần Tân Cảng Hiệp Phước tiếp nhận khoảng 10 chuyến tàu (chưa bao gồm các chuyến tăng cường).

Bên cạnh đó, Tân Cảng Hiệp Phước tiếp tục nâng cao năng lực phục vụ thông qua khu giao nhận tập trung hàng nguy hiểm và duy trì các chính sách hỗ trợ thiết thực như miễn phí nâng hạ, miễn phí lưu bãi đối với container hàng và container rỗng.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Văn Phước, Phó Trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 2 đã thông tin tới doanh nghiệp một số quy định mới liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp; đồng thời cam kết cơ quan Hải quan sẵn sàng hỗ trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp, hãng tàu và cảng tại khu vực Hiệp Phước, góp phần tối ưu hóa chuỗi cung ứng hàng hóa tại khu vực.