Tháo gỡ năm nhóm vướng mắc thủ tục hải quan cho doanh nghiệp FDI tại Bắc Ninh

Hoạt động nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan khu vực V. Ảnh: Quang Hùng

Những vướng mắc từ thực tiễn

Tại hội nghị, đại diện Công ty WOOJEON VINA (Bắc Ninh) đã chia sẻ những khó khăn, vướng mắc thực tế phát sinh trong quá trình làm thủ tục thông quan xuất nhập khẩu, mong muốn tìm giải pháp tối ưu hóa leadtime (PV- thời gian giao nhận hàng) sản xuất và đảm bảo tiến độ giao hàng cho đối tác.

Cụ thể, về hạ tầng công nghệ thông tin, doanh nghiệp ghi nhận tình trạng Hệ thống VNACCS/VCIS đôi lúc phản hồi chậm hoặc gián đoạn vào các thời điểm cao điểm cuối tháng và ngoài giờ hành chính, ảnh hưởng đến tiến độ thông quan lô hàng.

Liên quan đến khâu sửa tờ khai sau thông quan, doanh nghiệp cho biết còn gặp nhiều băn khoăn khi điều chỉnh các lỗi khai báo nhỏ như sai trọng lượng, sai thông tin trên hóa đơn (invoice) hay mã ký hiệu sản phẩm (model). Dù những sai sót này mang tính chất kỹ thuật và hoàn toàn không làm thay đổi nghĩa vụ thuế hay chính sách quản lý mặt hàng, quy trình xử lý hiện tại vẫn tạo áp lực về mặt thủ tục cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, công ty cũng phản ánh thực trạng cùng một loại hàng hóa xuất nhập khẩu nhưng yêu cầu về thành phần hồ sơ, chứng từ giữa các chi cục hải quan đôi khi chưa có sự thống nhất.

Đặc biệt, đối với nhóm hàng linh kiện điện tử và bán thành phẩm, doanh nghiệp bày tỏ sự lo ngại về rủi ro pháp lý do chênh lệch quan điểm phân loại mã HS. Trường hợp cơ quan Hải quan thay đổi quan điểm phân loại mã HS sau khi đã thông quan, doanh nghiệp băn khoăn về việc có bị áp dụng hiệu lực hồi tố và truy thu thuế đối với các tờ khai cũ đã đăng ký hợp lệ từ trước hay không.

Cuối cùng, các thủ tục liên quan đến kiểm tra chuyên ngành từ kiểm định chất lượng, giám định kỹ thuật cho đến khâu xin cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) khi bị kéo dài thời gian cũng trực tiếp làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng của nhà máy.

Hải quan tích cực tháo gỡ

Trả lời cụ thể từng nhóm vướng mắc của WOOJEON VINA, Cục Hải quan đã viện dẫn chi tiết các căn cứ pháp lý hiện hành và đưa ra hướng dẫn xử lý cụ thể cho doanh nghiệp.

Cục Hải quan đã kiểm tra, Hệ thống VNACCS/VCIS hiện tại vẫn đang hoạt động liên tục, ổn định, đáp ứng việc đăng ký tờ khai xuất nhập khẩu (trung bình 65.000 tờ khai/ngày). Đối với phản ánh của doanh nghiệp thường gặp tình trạng Hệ thống VNACCS phản hồi chậm vào cuối tháng hoặc ngoài giờ hành chính, Cục Hải quan ghi nhận ý kiến này của doanh nghiệp.

Cơ quan Hải quan vận hành Hệ thống công nghệ thông tin. Ảnh: CHQ

Tuy nhiên, tình trạng này có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau như tốc độ xử lý của phần mềm phía doanh nghiệp, tình trạng và tốc độ đường truyền kết nối từ doanh nghiệp - hải quan qua môi trường internet tại thời điểm xử lý tờ khai… Trong trường hợp doanh nghiệp gặp vướng mắc liên quan đến hệ thống, Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp liên hệ với Bộ phận hỗ trợ theo số điện thoại 19009299 (nhánh 2) hoặc gửi email tới địa chỉ [email protected] để được hỗ trợ xử lý kịp thời.

Về cơ chế sửa tờ khai bổ sung sau thông quan, căn cứ khoản 4 Điều 29 Luật Hải quan và khoản 8 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung Thông tư 38/2015/TT-BTC, người khai hải quan được tự khai bổ sung hồ sơ trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày thông quan với điều kiện trước thời điểm cơ quan Hải quan có quyết định kiểm tra sau thông quan.

Trường hợp phát hiện sai sót sau 60 ngày hoặc sau khi có quyết định kiểm tra, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện khai bổ sung nhưng sẽ bị xem xét xử lý vi phạm theo quy định.

Hướng dẫn riêng đối với hàng xuất khẩu qua đường hàng không: Theo Công văn 6121/TCHQ-GSQL và khoản 7 Điều 52a Thông tư số 39/2018/TT-BTC, khi có sự chênh lệch trọng lượng giữa tờ khai và phiếu cân thực tế tại kho hàng không, doanh nghiệp kinh doanh kho sẽ tự động cập nhật số liệu thực tế lên hệ thống để xếp hàng lên phương tiện vận tải xuất khẩu. Người khai hải quan không phải thực hiện khai bổ sung nếu chênh lệch cân nặng này không ảnh hưởng đến số lượng hàng hóa, chính sách thuế và chính sách mặt hàng.

Về phản ánh sự không thống nhất hồ sơ giữa các chi cục, Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp chỉ rõ các nội dung chưa đồng bộ và các chi cục cụ thể để Cục có cơ sở kiểm tra, chỉ đạo và hướng dẫn các đơn vị thực hiện chuẩn hóa thống nhất trên toàn hệ thống.

Về nguyên tắc phân loại mã HS và hiệu lực hồi tố, căn cứ Điều 18, Điều 26 Luật Hải quan 2014 và Điều 6 Thông tư số 14/2015/TT-BTC, doanh nghiệp có nghĩa vụ khai báo chính xác mô tả, mã HS và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính xác thực của hồ sơ.

Trong trường hợp Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan (nay là Cục trưởng Cục Hải quan), Bộ trưởng Bộ Tài chính hoặc thủ trưởng các cơ quan hữu quan ban hành văn bản sửa đổi, hướng dẫn phân loại mới làm ảnh hưởng đến mã số và mức thuế thì việc áp dụng chỉ tính kể từ ngày văn bản sửa đổi hướng dẫn có hiệu lực pháp luật, tuyệt đối không áp dụng hồi tố đối với các tờ khai cũ đã thực hiện đúng quy định trước đó.

Về công tác kiểm tra chuyên ngành, cơ quan Hải quan cho biết thời gian qua đã tích cực rà soát, kiến nghị các bộ quản lý chuyên ngành cải cách thủ tục, giảm thời gian thông quan và xử lý tình trạng chồng chéo.

Đáng chú ý, cơ quan Hải quan hiện đang tập trung xây dựng Đề án thống nhất cơ quan Hải quan làm đầu mối chủ trì thực hiện kiểm tra chuyên ngành đối với người, phương tiện và hàng hóa tại cửa khẩu, hướng tới mục tiêu đơn giản hóa tối đa quy trình thủ tục và tối ưu hóa thời gian thông quan cho cộng đồng doanh nghiệp FDI.