Tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế về phát triển kinh tế nhà nước

Chính phủ vừa ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước.

Nhằm tổ chức thể chế hóa và thực hiện đầy đủ, đồng bộ, nhất quán các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp đã đề ra tại Nghị quyết số 79-NQ/TW, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 29/NQ-CP ngày 24/2/2026 Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Chương trình này xác định nhiệm vụ cụ thể, làm căn cứ để các bộ, cơ quan, địa phương và tổ chức liên quan xây dựng chương trình, kế hoạch hành động, tổ chức triển khai, kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện Nghị quyết; bảo đảm hiện thực hóa mục tiêu nâng cao hiệu quả, phát huy vai trò chủ đạo, tiên phong, định hướng chiến lược của kinh tế nhà nước.

Theo đó, các bộ, cơ quan, địa phương và tổ chức liên quan xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình hành động của Chính phủ với các mục tiêu được lượng hóa cụ thể.

Trong đó, chú trọng rà soát các văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực, địa bàn quản lý để xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền để kịp thời xử lý, tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về thể chế đối với kinh tế nhà nước.

Đồng thời, phân định rõ chức năng sở hữu, chức năng quản lý kinh tế, chức năng thực hiện các nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ không vì mục tiêu lợi nhuận với chức năng kinh doanh đối với các tổ chức kinh tế nhà nước.

Một nhiệm vụ quan trọng là cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản hóa thủ tục, giảm thời gian, chi phí tuân thủ, giảm thiểu can thiệp hành chính trực tiếp; phân cấp, phân quyền; nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm; áp dụng nguyên tắc quản lý rủi ro và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Chương trình cũng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ lãnh đạo, quản lý, chuyên gia trong các cơ quan, tổ chức kinh tế nhà nước; có chính sách hiệu quả nhằm thu hút và trọng dụng nhân tài gắn với tiêu chuẩn năng lực, đạo đức nghề nghiệp, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Các bộ, ngành, địa phương phối hợp với Bộ Công an khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu quốc gia để kịp thời giám sát, đánh giá hiệu quả quản lý, sử dụng vốn, tài sản, nguồn lực nhà nước, làm căn cứ cho hoạch định chính sách, phân bổ và điều tiết nguồn lực; phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong kiểm tra, thanh tra, kiểm toán; tránh chồng chéo, trùng lặp, ảnh hưởng tới hoạt động của các cơ quan, tổ chức kinh tế nhà nước.

Đồng thời, xây dựng cơ chế đủ mạnh để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung trong các trường hợp không có yếu tố tham nhũng, vụ lợi; thiết lập quy trình xem xét độc lập, toàn diện và minh bạch để đánh giá bản chất vụ việc là sai sót khách quan hay vi phạm pháp luật nhằm xử lý đúng người, đúng tội; tăng cường hoạt động đối thoại; tiếp nhận, lắng nghe phản ánh, kiến nghị để giải quyết kịp thời khó khăn, vướng mắc hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền để giải quyết.

Bên cạnh đó, Chương trình cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức cần triển khai các nhiệm vụ cụ thể liên quan đến đất đai và tài nguyên; tài sản kết cấu hạ tầng; ngân sách nhà nước; dự trữ quốc gia; các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; vốn nhà nước tại doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống; doanh nghiệp nhà nước; tổ chức tín dụng nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập.

Liên quan vấn đề này, sáng 25/2, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình đã truyền đạt chuyên đề “Chương trình hành động Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW".

Làm rõ chương trình hành động, Phó Thủ tướng thông tin về các nhóm nhiệm vụ liên quan đến nguồn lực đất đai, tài nguyên; nhóm nguồn lực tài sản kết cấu hạ tầng; nhóm nguồn lực ngân sách nhà nước; nhóm nguồn lực dự trữ quốc gia, quỹ Tài chính ngoài ngân sách và vốn nhà nước tại doanh nghiệp; nhóm nhiệm vụ về đổi mới quản trị doanh nghiệp nhà nước; nhóm nhiệm vụ về cơ cấu lại vốn và phát triển tập đoàn kinh tế nhà nước; nhóm nhiệm vụ về thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số; nhóm nhiệm vụ về nâng cao hiệu quả tổ chức tín dụng nhà nước; nhóm nhiệm vụ về đổi mới đơn vị sự nghiệp công lập…

Trong đó, nhóm nhiệm vụ về đổi mới quản trị doanh nghiệp nhà nước đã xác định các nhiệm vụ cụ thể như: áp dụng nguyên tắc quản trị doanh nghiệp hiện đại theo tiêu chuẩn OECD; đổi mới phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm; chỉ tiền kiểm khi thực sự cần thiết; đổi mới cơ chế đánh giá hiệu quả DNNN bằng kết quả cuối cùng trên cơ sở tổng thể mục tiêu, nhiệm vụ được giao, các chỉ số hiệu quả tài chính, phi tài chính; thực hiện hạch toán tách bạch giữa nhiệm vụ sản xuất kinh doanh và nhiệm vụ chính trị, quốc phòng…

Đối với nhóm nhiệm vụ về cơ cấu lại vốn và phát triển tập đoàn kinh tế nhà nước đã xác định các nhiệm vụ cụ thể như: có cơ chế chính sách đặc thù cho phép doanh nghiệp có vai trò dẫn dắt được sử dụng toàn bộ nguồn thu từ thoái vốn để tái đầu tư; ban hành cơ chế cho Công ty Mua bán nợ Việt Nam tham gia xử lý nợ xấu theo nguyên tắc thị trường; xây dựng cơ chế hoạt động và cơ chế tài chính của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước nhằm tiến tới hình thành Quỹ đầu tư quốc gia…

Liên quan đến tổ chức thực hiện, để Nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình khẳng định phải lấy kết quả thực thi làm thước đo hiệu quả. Không chỉ dừng ở việc ban hành kế hoạch, mà phải tổ chức triển khai quyết liệt, đồng bộ và có kiểm soát tiến độ cụ thể. Trên tinh thần đó, nội dung tổ chức thực hiện được xác định với yêu cầu rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và tăng cường cơ chế giám sát.