Mức độ trưởng thành văn hoá doanh nghiệp Việt Nam phục hồi mạnh mẽ

Mặt bằng văn hoá doanh nghiệp Việt Nam năm 2025 đã được nâng lên một cách đồng đều.

Văn hoá doanh nghiệp phục hồi mạnh mẽ

Tại Hội thảo do Viện Phát triển doanh nghiệp (thuộc VCCI) phối hợp với Công ty cổ phần Blue C tổ chức, các chuyên gia nhận định văn hoá doanh nghiệp Việt Nam đang trở thành nền tảng cốt lõi trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Ông Lương Minh Huân, Viện trưởng Viện Phát triển doanh nghiệp nhấn mạnh: văn hoá doanh nghiệp Việt Nam đã chuyển từ vai trò “yếu tố mềm” sang nền tảng cốt lõi, quyết định khả năng thích ứng, đổi mới và phát triển bền vững.

Báo cáo năm 2025 được thực hiện trên 505 doanh nghiệp Việt Nam, kết hợp mô hình đo lường mức độ trưởng thành văn hoá doanh nghiệp (CCMM) và bộ chỉ số đổi mới sáng tạo IQ. Đây là lần đầu tiên hai trụ cột văn hoá và đổi mới sáng tạo được đánh giá song song, giúp nhận diện bức tranh năng lực tổ chức toàn diện hơn.

Kết quả cho thấy, điểm trưởng thành văn hoá doanh nghiệp Việt Nam đạt 43,84 điểm, tương đương cấp độ 4/6 - cấp độ quản lý, tăng 4,12 điểm so với năm 2024 và cao hơn mức trung bình hai năm gần nhất.

Tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam đạt cấp độ trưởng thành từ 4 trở lên đạt 48,51%; đặc biệt, nhóm đạt cấp độ cao 5-6 tăng mạnh từ 14,9% lên 27,9%. Điều này cho thấy mặt bằng văn hoá doanh nghiệp Việt Nam đã được nâng lên đồng đều, nhất là tại các doanh nghiệp tiên phong.

Ông Lê Quang Vũ, Giám đốc Công ty cổ phần Blue C nhận định: văn hoá đang dần quay về đúng vai trò nền tảng khi nhiều doanh nghiệp Việt Nam tái đầu tư vào hệ giá trị, chuẩn hành vi, cơ chế đo lường và quản trị.

Điểm nhấn là việc tăng cường áp dụng chuẩn hành vi: 26,94% doanh nghiệp Việt Nam cho biết đã áp dụng trong công việc hàng ngày, tăng gấp đôi năm 2024. Tỷ lệ tuyển dụng dựa trên giá trị cốt lõi cũng tăng mạnh từ 20,38% lên 35,05%, thể hiện sự gắn kết văn hoá vào chiến lược nhân sự.

Cùng với đó, 52,67% doanh nghiệp Việt Nam chú trọng lưu truyền câu chuyện nội bộ - yếu tố quan trọng tạo bản sắc và truyền cảm hứng. Tỷ lệ đo lường văn hoá định kỳ đạt 29,31%, gần gấp đôi năm trước, phản ánh xu hướng quản trị bằng dữ liệu, coi văn hoá như một chỉ số sức khỏe cần theo dõi.

Đổi mới sáng tạo: Hiện diện rõ nhưng chưa bứt phá

Văn hoá đổi mới sáng tạo tiếp tục được quan tâm như trụ cột, tạo động lực phát triển mới. Điểm trung bình đạt 3,81/5, cho thấy tinh thần đổi mới đã hiện diện trong giá trị và hành vi, nhưng chưa trở thành năng lực mạnh và sâu rộng.

Các diễn giả chia sẻ thông tin tại Hội thảo.

Trong 6 trụ cột, hai nhóm được đánh giá cao nhất là “giá trị cốt lõi” và “hành vi nhân viên”. Các tiêu chí sẵn sàng học hỏi đạt 4,02 điểm, tinh thần khởi nghiệp 3,89 điểm, tính sáng tạo 3,84 điểm - cao nhất trong 18 tiêu chí khảo sát. Hành vi nhân viên đạt 3,8 điểm, phản ánh sự chủ động, kiên trì và khả năng thích nghi.

Tuy vậy, báo cáo chỉ ra hai rào cản lớn: “chấp nhận rủi ro” chỉ đạt 3,72 điểm và “xây dựng năng lực” đạt 3,75 điểm - đều thuộc nhóm thấp nhất. Đây chính là nguyên nhân cản trở việc chuyển đổi mới từ ý tưởng sang thực thi, hạn chế khả năng tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Sự khác biệt giữa các nhóm ngành cũng khá rõ rệt. Truyền thông - quảng cáo và dược phẩm - y tế có điểm đổi mới sáng tạo cao nhất, đều trên 4 điểm. Ngược lại, các ngành năng lượng, giáo dục - đào tạo - tư vấn, tài chính - ngân hàng - bảo hiểm đạt mức thấp hơn, chỉ 3,2-3,5 điểm.

Xét theo loại hình doanh nghiệp, nhóm trẻ 2-5 năm tuổi được đánh giá có văn hoá đổi mới mạnh nhất; trong khi doanh nghiệp nhà nước chỉ đạt 3,63 điểm do hạn chế về cơ chế và tính linh hoạt.

Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2025 của Việt Nam được đặt ở mức 8-8,5%, mở đường cho giai đoạn tăng trưởng cao 2026-2030, văn hoá doanh nghiệp và đổi mới sáng tạo được xem là hai động lực cốt lõi.

Báo cáo nhấn mạnh doanh nghiệp Việt Nam muốn phát triển bền vững phải xây dựng nền tảng văn hoá mạnh, kết hợp năng lực tổ chức hiện đại, trong đó con người, đổi mới và giá trị giữ vai trò trung tâm.