Khẩn trương hoàn thiện hai dự thảo nghị định về thuế xuất, nhập khẩu

Tại Hội thảo các đại biểu đã tập trung trao đổi và làm rõ 4 nhóm vấn đề cụ thể. Ảnh: Mạnh Hùng.

Đáp ứng yêu cầu mới của hoạt động xuất, nhập khẩu

Ngày 7/9/2026, tại TP. Hải Phòng, Bộ Tài chính phối hợp với Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2023/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi và dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật thuế Xuất khẩu, thuế nhập khẩu.

Theo Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí - cơ quan chủ trì soạn thảo, việc xây dựng hai dự thảo Nghị định diễn ra trong bối cảnh kinh tế và thương mại thế giới tiếp tục biến động nhanh, các yêu cầu mới về xuất xứ, môi trường và chuyển đổi xanh ngày càng gia tăng.

Trong nước, xuất khẩu, nhập khẩu tiếp tục là một động lực quan trọng của tăng trưởng. Tính đến hết tháng 7/2026, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 319,7 tỷ USD, tăng 21,7% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu khoảng 20,3 tỷ USD.

Kết quả này cho thấy, sức bật của khu vực sản xuất, xuất khẩu, vừa đặt ra yêu cầu kiểm soát nhập siêu, nâng cao giá trị gia tăng trong nước và phát triển thương mại cân bằng, bền vững.

Theo đại diện Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí, hai dự thảo Nghị định được đưa ra lấy ý kiến lần này có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, sản xuất, đầu tư và thực hiện thủ tục hải quan của doanh nghiệp.

Trong đó, định hướng xuyên suốt của dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2023/NĐ-CP về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi là tiếp tục hoàn thiện chính sách thuế theo hướng có trọng tâm, trọng điểm; hỗ trợ sản xuất, xuất khẩu và công nghiệp hỗ trợ,đáp ứng yêu cầu chuyển đổi xanh. Đồng thời, rà soát, điều chỉnh thuế suất đối với một số mặt hàng trên cơ sở cân đối lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Nội dung dự thảo Nghị định này tập trung vào các Chương trình ưu đãi thuế đối với ô tô và công nghiệp hỗ trợ ô tô; nghiên cứu chính sách đối với linh kiện nhập khẩu để sản xuất xe máy điện chạy pin xuất khẩu; cắt giảm, số hóa thủ tục hành chính; cập nhật Danh mục sản phẩm công nghệ số trọng điểm và trách nhiệm xây dựng Danh mục hàng hóa trong nước đã sản xuất được.

Trong khi đó, dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP hướng tới xử lý các bất cập phát sinh trong gần 10 năm thi hành, bảo đảm thống nhất với các luật và văn bản mới. Dự thảo cũng làm rõ chính sách thuế đối với khu phi thuế quan, xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ, gia công, sản xuất xuất khẩu và hoàn thuế.

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 134/2016/NĐ-CP là phân định đúng thẩm quyền giữa Chính phủ và Bộ Tài chính; lược bỏ các quy định về hồ sơ, thủ tục hải quan đã được quy định tại văn bản thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính; đơn giản hóa thủ tục, cập nhật tổ chức bộ máy và phương thức quản lý điện tử.

Tại Hội thảo các đại biểu đã tập trung trao đổi và làm rõ 4 nhóm vấn đề là.

Thứ nhất: Tính cần thiết, hợp lý và mức độ hỗ trợ thực chất của từng chính sách; tránh ưu đãi dàn trải, bảo đảm đúng đối tượng.

Thứ hai: Tính khả thi của điều kiện, hồ sơ, cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm của các chủ thể.

Thứ ba: Tác động đối với sản xuất trong nước, xuất khẩu, thu ngân sách, môi trường đầu tư và chi phí tuân thủ.

Thứ tư: Các phương án xử lý chuyển tiếp, bảo đảm chính sách đi vào cuộc sống thông suốt, không tạo khoảng trống pháp lý hoặc ách tắc trong tổ chức thực hiện.

Làm rõ phương án xử lý từng đề xuất chính sách

Phát biểu kết luận, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn đề nghị Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí chủ trì, phối hợp với Cục Hải quan và các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai các nhiệm vụ để hoàn thiện hai dự thảo Nghị định.

Toàn cảnh Hội thảo ngày 7/9/2026 tại TP. Hải Phòng. Ảnh: Mạnh Hùng.

Theo Thứ trưởng, nhiều vấn đề tại hội thảo đã được các đại biểu phân tích từ cả góc độ quản lý nhà nước và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, giúp cơ quan soạn thảo có thêm thông tin để tiếp tục rà soát, hoàn thiện.

Trên cơ sở các ý kiến đã được trao đổi, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn đề nghị cơ quan soạn thảo tổng hợp đầy đủ, phân loại theo từng nhóm vấn đề, từng điều, khoản của hai dự thảo Nghị định.

Đồng thời, xác định rõ những nội dung đã nhận được sự đồng thuận, những nội dung còn có ý kiến khác nhau và những vấn đề tiếp tục lấy ý kiến cơ quan chuyên ngành hoặc tổ chức làm việc trực tiếp với hiệp hội, doanh nghiệp.

Đối với từng đề xuất chính sách, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn yêu cầu phải có phương án xử lý và lập luận rõ ràng. Trường hợp tiếp thu phải thể hiện cụ thể trong dự thảo; trường hợp không tiếp thu phải giải trình đầy đủ về cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn và tác động của chính sách.

Cùng với đó, cơ quan soạn thảo cần phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, cơ quan Hải quan, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chính sách sau khi ban hành có tính khả thi và có thể triển khai thống nhất ngay trong thực tiễn.

Theo cơ quan soạn thảo, quá trình xây dựng hai dự thảo Nghị định được các đơn vị thuộc Bộ Tài chính phối hợp với Cục Hải quan rà soát, trao đổi nhiều nội dung cụ thể. Đồng thời hai dự thảo Nghị định cũng đã được xin ý kiến rộng rãi các bộ, ngành địa phương theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.