Hải quan cửa khẩu Cốc Nam: Tăng trưởng nhờ trợ lực từ kinh tế biên mậu

Đòn bẩy từ cơ cấu hàng hóa

Ghi nhận tại khu vực cửa khẩu Cốc Nam những ngày cuối tháng 3/2026, nhịp độ giao thương diễn ra vô cùng khẩn trương. Từng đoàn xe nối đuôi nhau làm thủ tục thông quan, vận chuyển những lô hàng máy móc, thiết bị và nông sản thiết yếu. Đây là minh chứng rõ nét cho sự hồi phục mạnh mẽ của chuỗi cung ứng biên giới ngay sau dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ.

Theo báo cáo từ Hải quan cửa khẩu Cốc Nam, động lực chính đến từ sự gia tăng đột biến nhu cầu hàng hóa tiêu dùng kết hợp với việc các doanh nghiệp chủ động khôi phục sản xuất kinh doanh. Để đáp ứng khối lượng công việc khổng lồ này, Hải quan cửa khẩu Cốc Nam đã thực hiện chế độ trực thay phiên, tiếp nhận và xử lý thủ tục xuyên suốt, đảm bảo dòng chảy hàng hóa không bị gián đoạn, góp phần giữ vững an ninh trật tự địa bàn quản lý.

Công chức Hải quan cửa khẩu Cốc Nam kiểm tra mặt hàng chiếu điều hòa nhập khẩu từ Trung Quốc. Ảnh: H.Nụ

Thống kê thực tế cho thấy, từ ngày 1/1 đến ngày 24/03/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua cửa khẩu Cốc Nam đạt 93.194.505 USD, tăng trưởng tới 672% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu chiếm 26,6 triệu USD với các mặt hàng chủ lực là nông sản nhiệt đới như sầu riêng, mít, xoài.

Đặc biệt, kim ngạch nhập khẩu ghi nhận con số kỷ lục 66,5 triệu USD, tăng tới 1.938% so với cùng kỳ năm 2025. Các nhóm hàng đóng góp chính là máy móc thiết bị, đồ gia dụng và văn phòng phẩm. Sự bứt phá này kéo theo số lượng doanh nghiệp tham gia làm thủ tục tăng lên 312 đơn vị, gấp hơn 3,6 lần so với quý I/2025.

Lý giải về sự “thay da đổi thịt” này, ông Nguyễn Công Tuân, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu Cốc Nam chia sẻ, bên cạnh yếu tố khách quan là thị trường khơi thông, đơn vị đã chủ động triển khai quyết liệt các giải pháp thu hút doanh nghiệp.

Cụ thể, Hải quan cửa khẩu Cốc Nam đã cụ thể hóa Quyết định 1179/QĐ-CHQ của Cục Hải quan về quy trình giám sát hiện đại, đồng thời duy trì cán bộ trực thông quan cả ngày thứ Bảy và Chủ nhật để phối hợp đồng bộ với phía Trung Quốc.

Theo ông Tuân, chính môi trường làm việc minh bạch và việc rút ngắn tối đa thời gian chờ đợi đã giúp giảm thiểu chi phí lưu kho bãi cho doanh nghiệp, từ đó tạo niềm tin để các đơn vị mới chuyển dòng hàng về làm thủ tục tại cửa khẩu Cốc Nam, tạo ra nguồn thu thực chất và bền vững.

Song song với việc khơi thông luồng hàng, đơn vị đã giám sát chặt chẽ 5.034 lượt phương tiện vận tải với khoảng 62.487 tấn hàng hóa. Việc thực hiện Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lạng Sơn về thu phí hạ tầng cửa khẩu cũng được triển khai chuyên nghiệp, mang về 4,51 tỷ đồng. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các khâu từ tiếp nhận tờ khai đến kiểm tra thực tế đã giúp đơn vị không chỉ đảm bảo tiến độ thông quan mà còn nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn biên giới.

Quản trị thuế thực chất và kiểm soát chặt chẽ

Với số thu ngân sách là 153,2 tỷ đồng, đạt 85,11% chỉ tiêu (180 tỷ đồng) và tăng 1.681,4% so với cùng kỳ 2025, Hải quan cửa khẩu Cốc Nam đang dần hiện thực hóa các chỉ tiêu phấn đấu cao hơn do Cục Hải quan và Chi cục Hải quan khu vực VI giao.

Ông Nguyễn Công Tuân khẳng định, để có được con số này, đơn vị đã triển khai đồng bộ các biện pháp từ tham vấn giá, đôn đốc thu hồi nợ thuế đến tăng cường chống buôn lậu. Đáng chú ý, tính đến ngày 24/3/2026, đơn vị không phát sinh nợ thuế mới có khả năng thu, đồng thời thực hiện khoanh nợ và xóa nợ 2,68 tỷ đồng đối với các khoản nợ cũ phát sinh trước tháng 2/2025 theo đúng quy định.

Dù ưu tiên tạo thuận lợi thương mại, nhưng công tác kiểm soát rủi ro không hề bị buông lỏng. Ông Nguyễn Công Tuân cho biết, hoạt động xuất nhập khẩu hiện nay tiềm ẩn rủi ro từ các lô hàng máy móc cũ và hàng tiêu dùng có nguy cơ gian lận cao. Trong kỳ, đơn vị đã thực hiện 30 lượt tuần tra, phát hiện và xử lý 13 vụ vi phạm hành chính nhỏ lẻ với tổng số tiền phạt hơn 19,3 triệu đồng.

Nhờ việc duy trì nghiêm kỷ luật thực thi công vụ và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng biên phòng, công an nên địa bàn Cốc Nam không phát sinh điểm nóng hay các đường dây buôn lậu phức tạp. Các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát hải quan được tăng cường nhằm ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng xâm nhập vào nội địa, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.