Dự toán thu ngân sách năm 2027: Bảo đảm lượng hóa các yếu tố làm dịch chuyển nguồn thu

Xây dựng dự toán thu ngân sách năm 2027 phải trên cơ sở dự báo, định hướng các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của cả nước và từng địa phương.

Dự kiến đầy đủ các nguồn thu phát sinh

Bộ Tài chính vừa có hướng dẫn các bộ, ngành và địa phương xây dựng dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2027. Theo hướng dẫn, dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2027 phải được xây dựng trên cơ sở dự báo, định hướng các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô của cả nước và từng địa phương; bảo đảm đúng chính sách, chế độ hiện hành, bao quát, tính đúng, tính đủ và sát thực tế các nguồn thu ngân sách nhà nước.

Quá trình lập dự toán phải tính toán, lượng hóa cụ thể các yếu tố làm tăng, giảm hoặc dịch chuyển nguồn thu do thay đổi chính sách pháp luật về ngân sách, thuế, phí, lệ phí cũng như việc thực hiện lộ trình cắt giảm thuế. Đồng thời, bám sát diễn biến tình hình kinh tế, tài chính trong nước và quốc tế.

Bộ Tài chính yêu cầu tập trung vào các khoản thu bền vững từ hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ; đồng thời chú trọng các nguồn thu từ đất đai, tài nguyên, khoáng sản, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và các lĩnh vực mới phát sinh.

Cụ thể, đối với thu nội địa, mức phấn đấu năm 2027 (không bao gồm một số khoản thu đặc thù như tiền sử dụng đất, xổ số kiến thiết, cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước…) tăng khoảng 13-15% so với đánh giá ước thực hiện năm 2026 sau khi đã loại trừ các yếu tố thay đổi chính sách. Mức tăng cụ thể tại từng địa phương được xác định phù hợp với tăng trưởng kinh tế và khả năng phát sinh nguồn thu trên địa bàn.

Đối với thu từ hoạt động xuất nhập khẩu, dự toán năm 2027 được xây dựng theo hướng tăng khoảng 5-7% so với ước thực hiện năm 2026.

Việc tính toán dự toán thu từ hoạt động xuất nhập khẩu phải căn cứ vào dự báo tăng trưởng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu chịu thuế, sự chuyển dịch cơ cấu mặt hàng, diễn biến giá cả quốc tế, tỷ giá, lộ trình cắt giảm thuế quan theo các hiệp định thương mại tự do và tiến độ thực hiện các dự án đầu tư trọng điểm.

Đáng chú ý, năm 2027 là năm đầu tiên thực hiện phân cấp đầy đủ nguồn thu và nhiệm vụ chi theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước số 89/2025/QH15.

Trên cơ sở đó, các địa phương xây dựng dự toán thu nội địa phải dự kiến đầy đủ các nguồn thu phát sinh trên địa bàn theo chế độ quy định, trên cơ sở kết quả thực hiện các năm trước và đánh giá sát thực tế thực hiện năm 2026, những yếu tố đặc thù của năm 2027.

Đồng thời, các địa phương phải rà soát, xác định đầy đủ các khoản thu trên địa bàn; hoàn thiện cơ chế phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phân chia giữa các cấp ngân sách và bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả trong quản lý ngân sách.

Tăng cường chống thất thu, quản lý hiệu quả các nguồn thu mới

Cùng với việc xây dựng dự toán sát thực tế, Bộ Tài chính đề nghị các cơ quan quản lý tăng cường các giải pháp quản lý thu ngân sách nhằm bảo đảm hoàn thành mục tiêu thu năm 2027.

Trong đó, trọng tâm là đẩy mạnh chống thất thu, gian lận thuế và chống chuyển giá; tập trung xử lý, thu hồi tối đa các khoản nợ thuế, phí còn tồn đọng; đồng thời quản lý hiệu quả các nguồn thu mới phát sinh, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.

Công tác hoàn thuế cũng được yêu cầu kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm đúng đối tượng, đúng quy định và hạn chế thất thoát ngân sách nhà nước.

Đối với các địa phương, Bộ Tài chính đề nghị UBND cấp tỉnh chỉ đạo cơ quan tài chính, cơ quan Thuế, Hải quan và các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ trong công tác lập dự toán, bảo đảm bao quát toàn bộ nguồn thu trên địa bàn và chịu trách nhiệm về chất lượng dự toán thu ngân sách được xây dựng.

Đặc biệt, các cơ quan tài nguyên và môi trường cần phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin về kế hoạch sử dụng đất, kế hoạch đầu tư công và dự kiến nguồn thu từ đất đai để làm cơ sở xác định chính xác các khoản thu liên quan, tránh bỏ sót nguồn thu ngân sách.

Bộ Tài chính cũng đề nghị các địa phương tổng hợp đầy đủ các khoản thu mới phát sinh, phân tích cụ thể các yếu tố ảnh hưởng đến từng lĩnh vực thu, từng sắc thuế, trong đó tập trung đánh giá ảnh hưởng nguồn thu do ảnh hưởng của dịch bệnh, thiên tai, tác động ngân sách do thực hiện các chính sách gia hạn, miễn, giảm thuế. Cùng với việc bảo đảm dự toán được xây dựng theo hướng tích cực nhưng sát thực tế, tính đúng, tính đủ nguồn thu, theo hướng dẫn, không dành dư địa để địa phương giao chỉ tiêu phấn đấu thu ngân sách.