 |
| Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại biên giới. Ảnh minh họa có sự hỗ trợ của AI |
Đòi hỏi từ thực tiễn
Việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số 80/2019/TT-BTC xuất phát từ yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý đối với công tác quản lý hải quan, thu thuế, phí và lệ phí đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trong hoạt động thương mại biên giới.
Sau hơn 7 năm triển khai, nhiều quy định làm căn cứ ban hành Thông tư đã được sửa đổi, bổ sung, trong khi phương thức quản lý hải quan cũng có nhiều thay đổi theo hướng hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin và xử lý dữ liệu trên môi trường điện tử.
Từ đó đòi hỏi các quy định hướng dẫn phải được cập nhật để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.
Theo hồ sơ dự thảo, việc sửa đổi Thông tư lần này tập trung cập nhật các quy định để phù hợp với Nghị định số 122/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 14/2018/NĐ-CP về hoạt động thương mại biên giới và Nghị định số 167/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 08/2015/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Hải quan.
Đây là những văn bản có tác động trực tiếp đến trình tự, thủ tục hải quan cũng như cơ chế quản lý đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trong hoạt động thương mại biên giới, do đó việc sửa đổi Thông tư số 80/2019/TT-BTC là yêu cầu tất yếu nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong tổ chức thực hiện.
Bên cạnh yêu cầu hoàn thiện cơ sở pháp lý, dự thảo còn hướng đến thực hiện các chủ trương của Chính phủ và Bộ Tài chính về cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm quy định không cần thiết và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hải quan.
Theo đó, việc sửa đổi không làm thay đổi chính sách quản lý đối với hoạt động thương mại biên giới mà tập trung hoàn thiện cơ chế thực thi, bảo đảm các quy định về thủ tục hải quan, quản lý thuế, phí và lệ phí được áp dụng thống nhất, minh bạch và phù hợp với mô hình quản lý hiện đại.
Chuẩn hóa để tạo thuận lợi
Trên cơ sở định hướng hoàn thiện cơ chế quản lý, dự thảo Thông tư tập trung sửa đổi các quy định liên quan trực tiếp đến quy trình thực hiện thủ tục hải quan và phương thức quản lý đối với hàng hóa xuất nhập khẩu trong hoạt động thương mại biên giới.
Các nội dung sửa đổi được thiết kế theo hướng chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, thống nhất phương thức thực hiện trên môi trường điện tử và bảo đảm đồng bộ với các quy định pháp luật hiện hành.
Đối với hàng hóa do thương nhân mua, thu gom của cư dân biên giới, dự thảo quy định rõ việc thực hiện khai báo trên Hệ thống xử lý dữ liệu hải quan điện tử; đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định về đăng ký tờ khai, địa điểm làm thủ tục, kiểm tra, giám sát và xác nhận hoàn thành thủ tục hải quan.
Những điều chỉnh này không chỉ tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho quá trình tổ chức thực hiện mà còn góp phần chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao khả năng quản lý, giám sát của cơ quan hải quan thông qua hệ thống điện tử.
Đối với hàng hóa xuất nhập khẩu của cư dân biên giới, dự thảo cũng rà soát, sửa đổi các quy định về khai báo và thực hiện thủ tục theo hướng phù hợp với phương thức quản lý điện tử; đồng thời cập nhật các phụ lục, biểu mẫu ban hành kèm theo Thông tư để thống nhất thông tin khai báo và tên gọi của cơ quan Hải quan theo mô hình tổ chức mới.
Việc chuẩn hóa biểu mẫu và dữ liệu không chỉ bảo đảm tính thống nhất trong áp dụng pháp luật mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc chia sẻ, khai thác và quản lý thông tin trên môi trường số.
Đáng chú ý, dự thảo cũng thực hiện rà soát các thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm những thủ tục không còn phù hợp, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và phương thức thực hiện đối với các thủ tục được giữ lại.
Đây là nội dung có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh ngành Hải quan đang đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và cư dân biên giới, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thông qua việc chuyển từ quản lý hồ sơ giấy sang quản lý dựa trên dữ liệu điện tử.
