Doanh nghiệp điêu đứng vì hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Doanh nghiệp chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: T.H

Hàng giả bủa vây, doanh nghiệp mất niềm tin thị trường

Tại Hội thảo “Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng” do Báo Thanh Niên tổ chức ngày 22/5, nhiều doanh nghiệp cho rằng vấn nạn này không chỉ bào mòn niềm tin người tiêu dùng mà còn đẩy các doanh nghiệp làm ăn bài bản vào thế cạnh tranh bất công, thua lỗ nặng nề.

Chia sẻ tại hội thảo, ông Bông Hoa Việt, Giám đốc Phát triển bền vững của Công ty CP Nhựa Bình Minh cho rằng, muốn kích thích sức mua thì trước hết người tiêu dùng phải tin rằng số tiền họ bỏ ra sẽ nhận được “giá trị thật, sản phẩm thật và chất lượng thật”. Tuy nhiên, niềm tin ấy đang bị lung lay nghiêm trọng bởi nạn hàng giả, hàng nhái các thương hiệu nổi tiếng và tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ diễn ra ngày càng tinh vi.

Theo ông Việt, thương hiệu Nhựa Bình Minh nhiều năm qua liên tục bị cạnh tranh không lành mạnh từ các sản phẩm giả, nhái. Không ít đơn vị sử dụng chiêu thức lập doanh nghiệp có tên gọi gần giống, thiết kế logo, màu sắc tương tự thương hiệu chính nhằm đánh lừa người tiêu dùng.

Ông Việt nhấn mạnh, trong ngành nhựa, ống nước và vật liệu xây dựng – lĩnh vực liên quan trực tiếp đến chất lượng công trình và an toàn của mỗi gia đình – hậu quả của hàng giả không chỉ dừng ở thiệt hại kinh tế. Những sản phẩm kém chất lượng có thể gây rò rỉ, ảnh hưởng đến nguồn nước, tiềm ẩn nguy cơ với sức khỏe người dân và độ bền của các công trình hạ tầng. “Đó không còn là vi phạm thương mại thông thường mà là sự xâm hại trực tiếp đến quyền được an toàn của người tiêu dùng”, ông Việt nói.

Để ngăn chặn tình trạng này, ông Việt đánh giá cao việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện hỏa tốc số 38/CĐ-TTg yêu cầu mở đợt cao điểm chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên phạm vi toàn quốc, đồng thời đề nghị các cơ quan chức năng xử lý nghiêm những vụ việc điển hình nhằm răn đe. Theo ông, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ không chỉ là bảo vệ doanh nghiệp mà còn là bảo vệ người tiêu dùng và uy tín quốc gia.

Ông Bông Hoa Việt, Giám đốc Phát triển bền vững của Công ty CP Nhựa Bình Minh cho rằng, nhiều năm qua liên tục bị cạnh tranh không lành mạnh từ các sản phẩm giả, nhái.

Không chỉ ngành nhựa, lĩnh vực thực phẩm cũng đang đối mặt với áp lực lớn từ hàng trôi nổi, giá rẻ và thiếu kiểm soát chất lượng. Bà Lâm Thúy Ái, Tổng giám đốc Công ty CP Mebi Farm cho biết, thị trường hiện xuất hiện tràn lan các loại “trứng gà giá rẻ” thực chất là trứng cận hạn hoặc quá hạn sử dụng từ các trang trại lớn bị tuồn ra ngoài tiêu thụ.

Theo bà Ái, một quả trứng sạch đạt chuẩn hiện có giá thành khoảng 2.200 – 2.400 đồng do chi phí thức ăn chăn nuôi, logistics, vắc-xin, thuốc thú y, thuế, phí và bảo hiểm lao động đều tăng mạnh. Với mức chi phí hiện tại, một trang trại quy mô 1 triệu con gà có thể lỗ từ 800 triệu đến 1 tỉ đồng mỗi ngày.

Trong khi đó, tại các cổng khu công nghiệp, chợ đầu mối hay vỉa hè, trứng trôi nổi vẫn được bán với giá chỉ khoảng 1.000 đồng/quả. Điều này khiến các doanh nghiệp đầu tư bài bản vào công nghệ, an toàn thực phẩm gặp rất nhiều khó khăn trong cạnh tranh.

Cần mạnh tay xử lý hàng giả, lập lại trật tự thị trường

Từ thực tế trên, bà Lâm Thúy Ái kiến nghị cơ quan chức năng cần vào cuộc quyết liệt hơn để kiểm soát nguồn gốc hàng hóa, đặc biệt với các mặt hàng thực phẩm bán tại chợ tự phát và vỉa hè.

Bà cũng đề xuất Chính phủ có thêm chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất thông qua việc giảm thuế, phí và chi phí kiểm nghiệm sản phẩm. Theo bà, hiện mỗi lô hàng đưa ra thị trường đều phải “cõng” thêm chi phí kiểm nghiệm để đủ điều kiện vào các kênh bán lẻ chính thống, tạo thêm áp lực lớn cho doanh nghiệp.

Cùng quan điểm, bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hội Lương thực Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh cho rằng, điều khó nhất với doanh nghiệp hiện nay không phải sản xuất ra sản phẩm tốt mà là giữ được niềm tin của người tiêu dùng giữa “ma trận” hàng giả, hàng nhái và thực phẩm bẩn.

Theo bà Chi, doanh nghiệp chân chính đang chịu áp lực lớn từ giá nguyên vật liệu, thuế, phí và chi phí sản xuất tăng cao. Trong khi đó, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng lại phát triển mạnh, đặc biệt trên các nền tảng bán hàng online. “Làm sao doanh nghiệp chân chính có thể cạnh tranh công bằng với hàng giả, hàng kém chất lượng?”, bà Chi đặt vấn đề.

Hàng nhái do Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh bắt giữ.

Để giải quyết tình trạng này, bà Chi đề xuất ba nhóm giải pháp lớn. Thứ nhất, cần mạnh tay xử lý hàng giả, hàng gian và gian lận thương mại, đặc biệt trên môi trường online – nơi đang phát triển rất nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Thứ hai, cần đổi mới cách tiếp cận trong quản lý an toàn thực phẩm. Theo bà, Luật An toàn thực phẩm hiện hành đã lạc hậu, không còn phù hợp với thực tế thị trường nên luật sửa đổi cần được xây dựng theo hướng hiện đại, minh bạch và giảm rủi ro.

Thứ ba, Nhà nước cần tiếp tục thúc đẩy các chương trình kích cầu tiêu dùng gắn với hàng Việt Nam chất lượng cao và cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”, đồng thời tăng cường hỗ trợ những doanh nghiệp sản xuất chân chính, gắn bó lâu năm với thị trường.