Doanh nghiệp đề xuất nhiều giải pháp giúp chuyển đổi số thành công

Ảnh minh họa

Trong thời gian qua, doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam đã có sự tăng trưởng về chất và lượng. Năm 2019 Việt Nam có 46.000 doanh nghiệp công nghệ, đến năm 2025 con số này tăng lên đạt 80.000 doanh nghiệp. Số doanh nghiệp công nghệ vươn ra thị trường quốc tế tăng từ 1.200 đến hơn 2.000 doanh nghiệp.

Doanh thu toàn ngành công nghiệp công nghệ số tăng 66%, từ 119 tỷ USD lên đến 198 tỷ USD. Và riêng năm 2025, doanh thu toàn ngành đã tăng 26%.

Các doanh nghiệp công nghệ Việt đã lớn mạnh về quy mô, từng bước làm chủ công nghệ. Từ chỗ chỉ gia công, lắp ráp, Việt Nam đã nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi chiến lược như thiết bị hạ tầng 5G, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và AI và bước đầu tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu. Đây là nền tảng để doanh nghiệp công nghệ Việt tự tin chuyển đổi từ mục tiêu "làm chủ" sang "dẫn dắt, dẫn đầu" trong kỷ nguyên mới.

Trong giai đoạn tới, doanh nghiệp số được xác định là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay vẫn chưa tham gia một cách thực chất vào chuỗi giá trị số.

Trong bối cảnh đó, theo các chuyên gia, cần tập trung hỗ trợ hình thành các doanh nghiệp có năng lực làm chủ công nghệ lõi, đồng thời xây dựng những doanh nghiệp lớn đủ sức dẫn dắt thị trường trong nước và từng bước vươn ra khu vực, quốc tế. Song hành với quá trình này là việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách thu hút và giữ chân nhân tài, tăng cường sự gắn kết chặt chẽ giữa Nhà nước – nhà trường – doanh nghiệp.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là phát triển thị trường số quốc gia lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Trọng tâm chính sách cần chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi số sang kiến tạo thị trường số, tạo cầu bền vững cho sản phẩm, dịch vụ số “Make in Vietnam”, qua đó củng cố niềm tin cho doanh nghiệp số Việt Nam.

Trên nền tảng thị trường nội địa đủ lớn và đủ sâu, doanh nghiệp Việt Nam sẽ từng bước trưởng thành, vươn ra thị trường khu vực và toàn cầu, hình thành các tập đoàn công nghệ Việt Nam có năng lực làm chủ và phát triển nền tảng số.

Trên cơ sở kinh nghiệm thực tiễn, chia sẻ tại Diễn đàn Quốc gia Phát triển doanh nghiệp công nghệ Việt Nam vừa được tổ chức, TS. Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Công nghệ thông tin, Tổng Giám đốc Công ty Viễn thông và CNTT (VNTT) Tập đoàn Becamex đã đưa ra một số kiến nghị.

Thứ nhất, ở tầm vĩ mô, cần xem xét hình thành các trung tâm xuất sắc về chuyển đổi số, chuyển đổi xanh cho doanh nghiệp, đặc biệt là DNVVN, qua đó góp phần nâng cao năng suất lao động và từng bước hình thành mạng lưới trung tâm đa điểm ở quy mô quốc gia.

Thứ hai, cần ưu tiên hỗ trợ các nhà đầu tư FDI về thuế và đất đai thông qua các doanh nghiệp có cam kết sử dụng công nghệ nội địa và đẩy mạnh địa phương hóa chuỗi cung ứng. Đây là cách tiếp cận “kép”, vừa hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, vừa tạo điều kiện cho nhà đầu tư chuyển đổi mô hình phát triển.

Thứ ba, tăng cường hỗ trợ gián tiếp thông qua các doanh nghiệp hạ tầng và doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Cuối cùng, quá trình chuyển đổi mô hình phát triển đòi hỏi phải thúc đẩy mạnh mẽ nội địa hóa, địa phương hóa chuỗi cung ứng, khuyến khích nhà đầu tư đồng hành cùng doanh nghiệp nội địa để cùng phát triển bền vững.

Đại diện FPT Smart Cloud, ông Lê Hồng Việt, Tổng Giám đốc đề xuất Chính phủ sớm xây dựng các cơ chế nhằm khuếch đại việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, không chỉ các doanh nghiệp công nghệ, mà mọi doanh nghiệp đều có thể tiếp cận và khai thác AI phù hợp với mức độ trưởng thành, mức độ sẵn sàng cũng như đặc thù chính sách và quy trình hoạt động của từng đơn vị.

Bên cạnh đó, ông Lê Hồng Việt cũng nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế phối hợp công – tư để phổ cập năng lực tính toán đến các nhà nghiên cứu, tổ chức khoa học và doanh nghiệp. Việc hình thành một hạ tầng tính toán dùng chung, tương tự như một “nhà máy” hay “cỗ máy” quốc gia, sẽ tạo nền tảng quan trọng thúc đẩy hoạt động nghiên cứu – phát triển và gia tăng tốc độ đổi mới sáng tạo trong toàn nền kinh tế.

Theo Nghị quyết 57/NQ-TW, mục tiêu đến năm 2030 là nâng tỉ lệ chi nghiên cứu và phát triển R&D lên mức 2% GDP, tương đương khoảng 9 tỷ USD mỗi năm. Đại diện Tập đoàn Viettel kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các hướng dẫn cụ thể nhằm đảm bảo việc phân bổ, triển khai và sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách này.

Trong đó cần tập trung ưu tiên cho các chương trình, dự án nghiên cứu công nghệ có vai trò nền tảng, bao trùm, các hoạt động lan tỏa lớn như công nghiệp bán dẫn, công nghệ vệ tinh tầm thấp, các công nghệ lưỡng dụng phục vụ cho quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế.

Liên quan đến thúc đẩy chuyển đổi số mạnh mẽ, Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ 3.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan triển khai đồng bộ các giải pháp để thu hút các nguồn vốn đầu tư cho phát triển kinh tế số, xã hội số theo nguyên tắc "đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư, kích hoạt mọi nguồn lực cho xã hội, tư nhân là động lực và FDI là đòn bẩy công nghệ".

Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Khoa học & Công nghệ khẩn trương hoàn thiện Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số trong tháng 1/2026; xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Đề án sau khi được phê duyệt trong quý 1/2026.

Cùng với đó, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích, ưu đãi đặc thù hình thành doanh nghiệp dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo…