Chuyển từ “quản lý” sang “phục vụ”: Ngành Thuế thực hiện cuộc cách mạng về tư duy

Thay đổi tư duy từ kiểm soát sang hỗ trợ và phòng ngừa

Theo Trưởng ban Quản lý tuân thủ Cục Thuế (Bộ Tài chính) Nguyễn Thu Trà, sự thay đổi quan trọng nhất trong thời gian quan nằm ở tư duy quản lý. Thay vì tập trung vào việc kiểm soát và xử lý các vi phạm sau khi đã xảy ra, ngành Thuế hiện đang chuyển mạnh sang hướng hỗ trợ, phòng ngừa và quản lý tuân thủ. Cơ quan Thuế ngày càng chú trọng vào việc hướng dẫn, đưa ra các cảnh báo sớm để giúp người nộp thuế có thể thực hiện đúng các quy định ngay từ đầu.

Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ phân tích rủi ro cho phép cơ quan Thuế tập trung nguồn lực vào những trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn giúp giảm bớt sự can thiệp không cần thiết đối với đại đa số người nộp thuế luôn chấp hành tốt pháp luật.

Để thực hiện mục tiêu lấy người nộp thuế làm trung tâm, công tác rà soát và đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) đã được triển khai quyết liệt. Năm 2025, một lộ trình cụ thể đã được đề xuất để cắt giảm 5 TTHC và đơn giản hóa 8 TTHC khác, tương ứng với giảm khoảng 1.048 tỷ đồng chi phí tuân thủ. Dự kiến, việc này sẽ giúp giảm khoảng 1.048 tỷ đồng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Ngành Thuế áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ người nộp thuế

Không chỉ dừng lại ở việc cắt giảm, Cục Thuế cũng đã rà soát bãi bỏ 1 TTHC về hóa đơn, thực hiện chuẩn hóa và kết cấu lại các thủ tục có nội dung tương đồng. Cụ thể, 90 TTHC đã được tinh gọn thành 25 TTHC (giảm 65 thủ tục). Đến cuối năm 2025, bộ TTHC thuế hiện hành sẽ chỉ còn lại 158 thủ tục, giúp quy trình trở nên dễ hiểu và dễ thực hiện hơn rất nhiều.

Bên cạnh đó, việc mở rộng các dịch vụ thuế điện tử, hóa đơn điện tử, hoàn thuế điện tử và nộp thuế điện tử cũng giúp giảm đáng kể chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế. Tư duy quản lý chuyển sang “cơ quan Thuế chủ động thích ứng với nhu cầu hợp pháp của người nộp thuế”.

"Ngành Thuế chuyển mạnh từ mô hình quản lý theo chức năng sang chuyên quản doanh nghiệp – mô hình đồng hành, hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời. Cán bộ thuế được định hướng đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ người nộp thuế, xử lý kịp thời ngay khi người nộp thuế phát sinh vướng mắc, đặc biệt trong các giai đoạn chính sách mới hoặc thay đổi quy định, qua đó hạn chế sai sót và rủi ro cho người nộp thuế", bà Trà phân tích.

Chuyển đổi số toàn diện và ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Cùng với việc thay đổi tư duy quản lý, bà Nguyễn Thu Trà cho biết thêm, thời gian qua, ngành Thuế đã coi trọng việc ứng dung công nghệ thông tin và dữ liệu lớn (Big Data) để biến đây là "xương sống" trong chiến lược phục vụ của ngành. Việc mở rộng các dịch vụ thuế điện tử như hóa đơn điện tử, hoàn thuế điện tử và nộp thuế điện tử không chỉ giảm chi phí tuân thủ mà còn tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các đối tượng thực hiện nghĩa vụ.

Đáng chú ý, ngành Thuế đã áp dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ người nộp thuế. Đây là bước đi thể hiện quyết tâm chuyển đổi số toàn diện, cung cấp các dịch vụ điện tử thân thiện nhất trên nền tảng số. Các hình thức hỗ trợ cũng được đa dạng hóa qua nhiều kênh như email, mạng xã hội, video hướng dẫn và cổng thông tin điện tử. Nhờ đó, người nộp thuế có thể chủ động tiếp cận thông tin mọi lúc, mọi nơi, đảm bảo tính công khai, minh bạch và giảm dần sự phụ thuộc vào việc tiếp xúc trực tiếp với cán bộ thuế.

Ngành Thuế đang chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình quản lý theo chức năng sang mô hình chuyên quản doanh nghiệp. Đây được xem là mô hình "đồng hành", nơi cán bộ thuế đóng vai trò là người hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời. Đặc biệt, trong những giai đoạn có chính sách mới hoặc thay đổi quy định, sự hỗ trợ sát sao này giúp hạn chế tối đa sai sót và rủi ro cho người nộp thuế.

Song song với đổi mới công nghệ, việc nâng cao chuẩn mực đạo đức công vụ cũng được đặt lên hàng đầu. Cán bộ thuế giờ đây không chỉ là người thực thi pháp luật mà còn là người tư vấn, đồng hành với tinh thần chuyên nghiệp, liêm chính và trách nhiệm.

Để đánh giá thực chất hiệu quả của quá trình chuyển đổi, Cục Thuế đã triển khai kế hoạch đo lường sự hài lòng của người nộp thuế thông qua phương thức trực tuyến. Toàn bộ quy trình này được thực hiện điện tử, cho phép hệ thống phân tích kết quả theo thời gian thực để đảm bảo tính khách quan và kịp thời.

"Những con số thống kê đã cho thấy những tín hiệu rất tích cực: đến nay đã ghi nhận gần 230 nghìn lượt người nộp thuế tham gia đánh giá, với chỉ số hài lòng đạt khoảng 92,3%. Đây là minh chứng rõ nét nhất cho thấy người dân và doanh nghiệp đang dần cảm nhận được sự thay đổi tích cực trong công tác phục vụ của ngành Thuế", bà Trà khẳng định

Có thể nói tất cả những nỗ lực từ cải cách thể chế, ứng dụng công nghệ đến thay đổi tư duy con người đều hướng tới một mục tiêu duy nhất: xây dựng ngành Thuế hiện đại, minh bạch và quản lý hiệu quả. Những thay đổi này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho doanh nghiệp mà còn đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế - xã hội, tạo dựng niềm tin vững chắc giữa cơ quan Nhà nước và nhân dân.