20 doanh nghiệp nhà nước lớn vào diện cơ cấu lại vốn

Cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ phải gắn với mục tiêu tăng cường hiệu quả kinh doanh và năng lực hoạt động sản xuất kinh doanh, cạnh tranh của doanh nghiệp.

Nghị định 57/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp theo các quy định của Luật Quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp 2025.

Theo đó, việc cổ phần hóa doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ phải gắn với mục tiêu tăng cường hiệu quả kinh doanh và năng lực hoạt động sản xuất kinh doanh, cạnh tranh của doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cổ phần hóa là doanh nghiệp cấp I chuyển thành công ty cổ phần, gồm Công ty mẹ của tập đoàn kinh tế, công ty mẹ của tổng công ty Nhà nước; Công ty mẹ trong nhóm công ty mẹ - công ty con; Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên độc lập do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Danh sách 20 ông lớn doanh nghiệp nhà nước thuộc diện Thủ tướng Chính phủ quyết định cơ cấu lại vốn Nhà nước được nêu rõ tạo phụ lục III của Nghị định này.

Cụ thể gồm Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia Việt Nam; Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN); Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel); Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex); Tập đoàn Hóa chất Việt Nam; Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam - VRG (GVR); Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV); Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT); Tổng Công ty Hàng không Việt Nam (HVN); Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (MVN); Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam; Tổng Công ty Đầu tư Phát triển đường cao tốc Việt Nam; Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam (ACV); Tổng Công ty Cà phê Việt Nam; Tổng Công ty Lương thực miền Nam (VSF); Tổng Công ty Lương thực miền Bắc; Tổng Công ty Lâm nghiệp Việt Nam; Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC); Tập đoàn Bảo Việt (BVH); Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank).

Bên cạnh 20 doanh nghiệp cụ thể này, Nghị định cũng quy định các trường hợp khác theo quyết định của Thủ tướng.

Với nhóm hơn 20 doanh nghiệp này, Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền phê duyệt kế hoạch 5 năm về cơ cấu lại vốn Nhà nước trên cơ sở báo cáo của Bộ Tài chính tổng hợp từ đề xuất của cơ quan đại diện chủ sở hữu.

Đồng thời, Thủ tướng sẽ có thẩm quyền và trách nhiệm phê duyệt phương án cổ phần hóa, giao cơ quan đại diện chủ sở hữu đối với phần vốn Nhà nước sau cổ phần hóa.

Thủ tướng Chính phủ cũng có thẩm quyền và trách nhiệm phê duyệt với các hình thức khác ngoài cổ phần hoá gồm chuyển đổi, hợp nhất, sáp nhập, giải thể, chia, tách, giải thể, chuyển nhượng vốn, chuyển giao quyền đại điện vốn chủ sở hữu...

Nghị định cũng quy định 3 hình thức cổ phần hóa doanh nghiệp, gồm: giữ nguyên vốn nhà nước hiện có tại doanh nghiệp, phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ; bán một phần vốn nhà nước hiện có tại doanh nghiệp hoặc kết hợp vừa bán bớt một phần vốn nhà nước vừa phát hành thêm cổ phiếu đế tăng vốn điều lệ; bán toàn bộ vốn nhà nước hiện có tại doanh nghiệp hoặc kết hợp vừa bán toàn bộ vốn nhà nước vừa phát hành thêm cổ phiếu để tăng vốn điều lệ.

Cùng với đó, 3 đối tượng được mua cổ phần tại doanh nghiệp Nhà nước gồm nhà đầu tư trong nước (lượng mua không hạn chế); nhà đầu tư nước ngoài (phải mở tài khoản tại tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật Việt Nam về ngoại hối, được đặt cọc, ký quỹ bằng ngoại tệ chuyển khoản khi tham gia đấu giá mua cổ phần, phần vốn theo quy định); nhà đầu tư chiến lược là các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài có đủ các điều kiện quy định tại khoản 3 Điều này.

Các tổ chức, cá nhân không được mua cổ phần phát hành lần đầu của doanh nghiệp cổ phần hóa bao gồm thành viên Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc cổ phần hóa doanh nghiệp (trừ các thành viên là đại diện của doanh nghiệp); Các tổ chức tài chính trung gian và các cá nhân thuộc tổ chức này tham gia vào việc thực hiện tư vấn cổ phần hóa, kiểm toán báo cáo tài chính và cơ quan kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp; Các công ty con, công ty liên kết trong cùng Tập đoàn, Tổng công ty và tổ hợp công ty mẹ - công ty con; Tổ chức thực hiện bán đấu giá cổ phần và các cá nhân thuộc tổ chức này có liên quan đến cuộc đấu giá; Người có liên quan theo quy định tại khoản 23 Điều 4 Luật Doanh nghiệp 2020 của tổ chức và cá nhân quy định tại điểm a, điểm b và điểm d khoản 4 Điều 8 Nghị định 57/2026/NĐ-CP.