"Tuyên chiến" với hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán để trốn thuế

Ảnh minh họa

Thực trạng 2 sổ sách kế toán và cảnh báo từ cơ quan thuế

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc triển khai hóa đơn điện tử (HĐĐT) và các phần mềm quản lý bán hàng đã mang lại nhiều tiện ích vượt trội cho người nộp thuế, giúp giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

Tuy nhiên, qua công tác quản lý và thông tin từ các cơ quan bảo vệ pháp luật, cơ quan Thuế đã nhận diện một thủ đoạn gian lận tinh vi của một số doanh nghiệp và cơ sở kinh doanh. Cụ thể, các đơn vị này sử dụng phần mềm kế toán để vận hành song song hai hệ thống sổ trong cùng một kỳ kế toán: một hệ thống dùng để báo cáo thuế với doanh thu thấp nhằm giảm nghĩa vụ nộp ngân sách, và một hệ thống sổ nội bộ ghi nhận đầy đủ doanh thu thực tế.

Theo cơ quan thuế, đây là hành vi vi phạm pháp luật về thuế và kế toán đặc biệt nghiêm trọng. Hành vi này không chỉ gây thất thu ngân sách nhà nước mà còn tạo ra sự bất bình đẳng trong môi trường kinh doanh, ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin xã hội.

Cục Thuế khẳng định, hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán bị nghiêm cấm theo Khoản 10 Điều 13 Luật Kế toán số 88/2015/QH13. Đồng thời, Điều 143 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 cũng xác định việc không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến xác định số tiền thuế phải nộp là hành vi trốn thuế.

Đáng chú ý, các đối tượng vi phạm có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự. Bởi theo Điều 221 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 có quy định, tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng bao gồm hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm bỏ ngoài sổ kế toán tài sản, nguồn vốn, kinh phí của đơn vị.

Các nhà cung cấp giải pháp cần "vào cuộc" với cơ quan Thuế

Trong Công văn số 1902/CT-CDS ban hành ngày 31/3/2026, Cục Thuế đã đưa ra các yêu cầu cụ thể đối với các tổ chức cung cấp giải pháp hóa đơn điện tử và dịch vụ thuế. Theo đó

Tuyệt đối không hỗ trợ gian lận: Các tổ chức không được phát triển, tích hợp hoặc hỗ trợ triển khai các tính năng phần mềm có khả năng vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán trở lên cho cùng một đơn vị kinh doanh trong một kỳ kế toán năm.

Tăng cường cảnh báo: các đơn vị cần chủ động tích hợp các cơ chế cảnh báo, ghi nhận lịch sử thay đổi dữ liệu và tự động phát hiện dấu hiệu bất thường trong hệ thống phần mềm kế toán, thông báo kịp thời cho khách hàng để phòng ngừa từ sớm nguy cơ bị lợi dụng vào các mục đích gian lận thuế.

Kết nối dữ liệu trực tiếp: Thực hiện kết nối phần mềm quản lý bán hàng, phần mềm kế toán với hệ thống hóa đơn điện tử của các nhà cung cấp để truyền tự động, đầy đủ dữ liệu hóa đơn điện tử của người nộp thuế cho cơ quan thuế để đảm bảo dữ liệu minh bạch.

Phối hợp cung cấp thông tin: Các nhà cung cấp phải gửi danh sách toàn bộ khách hàng đang sử dụng phần mềm sổ kế toán tài chính do tổ chức đang cung cấp đến hết ngày 31/3/2026 và gửi về Cục Thuế trước ngày 08/04/2026 và cập nhật định kỳ hàng tháng (trước ngày 5 của tháng tiếp theo).

Bên cạnh đó, các tổ chức cũng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong việc cung cấp thông tin về những khách hàng có dấu hiệu vận hành song song hai hệ thống phần mềm.

Động thái này thể hiện quyết tâm của ngành Thuế trong việc xây dựng một môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và thúc đẩy tiến trình chuyển đổi số quốc gia một cách thực chất. Cục Thuế kỳ vọng sự đồng hành của các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ sẽ là tiền đề quan trọng để triệt tiêu các hành vi gian lận từ gốc rễ.