Thương mại điện tử Đông Nam Á giảm tốc để bứt phá

16:57 | 10/07/2025

Thương mại điện tử (TMĐT) Đông Nam Á đang chứng kiến sự thay đổi chiến lược toàn diện. Năm 2024, giá trị giao dịch trên các nền tảng tăng chậm lại nhưng cho thấy chuyển biến tích cực hơn, thị phần tập trung vào nhóm “ông lớn”.

Thương mại điện tử Đông Nam Á giảm tốc để bứt phá

Shopee tiếp tục dẫn đầu khi nâng thị phần khu vực.

Shopee chiếm lĩnh, TikTok Shop chậm lại

Theo báo cáo mới nhất của Công ty tư vấn Momentum Works, tổng giá trị giao dịch hàng hóa (GMV) trên các nền tảng TMĐT ở Đông Nam Á năm 2024 ước đạt 128,4 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2023 (114,6 tỷ USD). Mức tăng này thấp hơn so với 15,2% trong năm 2023, phản ánh sự thay đổi chiến lược của các nền tảng dẫn đầu, từ tăng trưởng bằng mọi giá sang phát triển bền vững và tối ưu hiệu quả đầu tư.

Báo cáo chỉ ra rằng, hiệu quả vận hành, trải nghiệm người dùng và chất lượng dịch vụ đang dần trở thành trọng tâm trong hệ sinh thái TMĐT Đông Nam Á, thay vì chỉ tập trung vào mở rộng thị phần như giai đoạn trước.

Mặc dù tăng trưởng toàn khu vực chậm lại, hầu hết các quốc gia Đông Nam Á vẫn ghi nhận mức tăng GMV hai chữ số.

Thái Lan tiếp tục dẫn đầu với mức tăng 21,7%, từ 19,3 tỷ USD lên 23,5 tỷ USD. Malaysia đứng thứ hai với 19,5%, từ 9,6 tỷ USD lên 11,5 tỷ USD. Singapore ghi nhận mức tăng trưởng GMV ở mức trung bình, đạt 12% (từ 4,4 tỷ USD lên 4,9 tỷ USD).

Indonesia, dù vẫn là thị trường lớn nhất, chỉ tăng trưởng 5%, thấp nhất khu vực, nâng tổng GMV từ 53,8 tỷ USD lên 56,5 tỷ USD. Tỷ trọng của Indonesia trong tổng GMV khu vực cũng giảm từ 52% (năm 2022) xuống còn 44% (năm 2024).

Về thị phần, Shopee tiếp tục dẫn đầu khi nâng thị phần khu vực từ 48% lên 52% trong năm 2024. Shopee nắm giữ hơn 50% thị phần tại tất cả các nước Đông Nam Á, trừ Indonesia (46%).

TikTok Shop, đứng thứ hai, tuy tiếp tục mở rộng nhưng tốc độ tăng trưởng đã chậm lại. Nguyên nhân được cho là do nền tảng này đang điều chỉnh chiến lược, ưu tiên hiệu quả thay vì tăng trưởng nhanh.

Đáng chú ý, TikTok Shop đã tích hợp hệ thống back-end với Tokopedia sau thương vụ mua lại vào tháng 12/2023. Điều này khiến Tokopedia không còn cần đẩy GMV lên bằng các biện pháp nhân tạo như trước.

Lazada, sau cuộc tái cấu trúc lớn đầu năm 2024, đã đạt EBITDA (thu nhập trước lãi vay, thuế, khấu hao và khấu hao) dương và ổn định lại thị phần cũng như GMV, tiếp tục giữ vị trí thứ ba trong khu vực.

Một trong những thay đổi quan trọng là cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng lớn đang dần dịch chuyển sang mô hình cùng tồn tại.

Xu hướng thương mại điện tử thế hệ mới

Một trong những thay đổi quan trọng là cuộc cạnh tranh giữa các nền tảng lớn đang dần dịch chuyển sang mô hình cùng tồn tại.

Ba nền tảng Shopee, Lazada và TikTok Shop (không tính Tokopedia) nắm giữ hơn 90% thị phần tại hầu hết các thị trường Đông Nam Á, trừ Indonesia, điều này cho thấy thị trường đang có xu hướng ổn định và được phân chia rõ ràng hơn.

Một điểm tích cực được ghi nhận là khối lượng đơn hàng TMĐT tại Đông Nam Á tiệm cận mức của Mỹ. Trong năm 2024, khu vực này xử lý trung bình 43,6 triệu đơn hàng mỗi ngày, so với 61,3 triệu đơn/ngày của Mỹ. Số liệu này vượt xa Ấn Độ (15 triệu đơn/ngày), dù vẫn còn khoảng cách với Trung Quốc (478 triệu đơn/ngày).

Lần đầu tiên, Momentum Works thống kê GMV đến từ giao dịch ngoài các nền tảng TMĐT lớn (Shopee, Lazada, TikTok Shop…), ước đạt 16,8 tỷ USD trong năm 2024.

Điều này chứng minh quy mô thị trường và nhu cầu mua sắm trực tuyến ở Đông Nam Á đạt đến ngưỡng đáng kể, đủ để hình thành các chiến lược dài hạn.

Lần đầu tiên, Momentum Works thống kê GMV đến từ giao dịch ngoài các nền tảng TMĐT lớn (Shopee, Lazada, TikTok Shop…), ước đạt 16,8 tỷ USD trong năm 2024.

Số liệu này bao gồm các giao dịch trên Facebook, website của thương hiệu riêng (brand.com), sàn bán lẻ đa thương hiệu, cũng như đơn hàng qua các ứng dụng nhắn tin như WhatsApp. Đây là xu hướng TMĐT thế hệ mới, khi mua sắm và giao tiếp đang dần tích hợp.

Theo các chuyên gia, tốc độ tăng trưởng chậm lại không phải là dấu hiệu tiêu cực, mà là sự chuyển hướng cần thiết. Sau nhiều năm tăng trưởng “nóng” bằng các chiến dịch khuyến mãi và trợ giá, ngành TMĐT Đông Nam Á đã nhận ra tầm quan trọng của hiệu quả hoạt động và lợi nhuận bền vững.

Xu hướng tái cấu trúc, hợp nhất và tinh gọn hệ sinh thái, điển hình là việc TikTok Shop sáp nhập Tokopedia cho thấy, các nền tảng lớn đang chuẩn bị cho thế hệ TMĐT mới, từ livestream shopping, tích hợp mạng xã hội - mua sắm, cho đến cá nhân hóa trải nghiệm.

Việc các nền tảng lớn hướng tới hiệu quả vận hành và cải thiện trải nghiệm người dùng sẽ tạo ra áp lực tích cực buộc các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ phải chuyển mình, từ việc nâng cao năng lực công nghệ đến chuyên nghiệp hóa dịch vụ hậu cần.

Theo Hiệp hội TMĐT Việt Nam, tăng trưởng bền vững không chỉ là đích đến của doanh nghiệp, mà còn là yêu cầu đặt ra với toàn bộ hệ sinh thái TMĐT. Việt Nam nên tận dụng cơ hội này để nâng cấp chất lượng dịch vụ, logistics và tiêu chuẩn bảo vệ người tiêu dùng.

TỪ KHOÁ:

Bài liên quan

Tin bài có thể bạn quan tâm

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm: Lấp khoảng trống hậu kiểm, ngăn thực phẩm giả

19:00 | 27/08/2026

Sữa giả, thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng liên tiếp bị phát hiện đang cho thấy những lỗ hổng không chỉ ở khâu cấp phép mà còn trong quá trình giám sát sau lưu thông. ThS. Luật sư Bùi Văn Đức, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH Chân Thiện Mỹ thuộc Đoàn luật sư TP. Hồ Chí Minh cho rằng, hậu kiểm chưa đủ mạnh, dữ liệu quản lý thiếu liên thông và trách nhiệm còn phân tán đang tạo khoảng trống, đất sống cho thực phẩm giả, kém chất lượng. Theo ông, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm cần chuyển mạnh sang kiểm soát xuyên suốt vòng đời sản phẩm, đồng thời làm rõ trách nhiệm và tăng năng lực quản lý trên môi trường số.

Minh bạch thông tin sản phẩm sẽ giúp ngăn chặn hàng giả, hàng lậu

15:16 | 24/08/2026

Trước thực trạng hàng giả, hàng lậu ngày cành tinh vi, việc minh bạch, định danh và truy xuất nguồn gốc hàng hóa là giải pháp quan trọng để ngăn chặn hàng giả, hàng lậu, bảo vệ người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính.

Thu giữ hơn 300.000 sản phẩm thuốc lá điện tử

14:34 | 24/08/2026

Lực lượng Quản lý thị trường và Công an tỉnh Bắc Ninh vừa tiến hành kiểm tra đột xuất đối với cơ sở lắp ráp linh kiện thuốc lá điện tử, thu giữ 339.150 đơn vị sản phẩm thuốc lá điện tử.

Tăng chế tài xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

13:49 | 24/08/2026

Tăng cường chế tài xử lý các hành vi xâm phạm quyền, vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ, đảm bảo tính răn đe, đặc biệt đối với hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ.

Chống hàng giả trong thời đại số: Chia sẻ thông tin bất thường để ngăn ngừa rủi ro

14:14 | 17/08/2026

Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (gọi tắt dự thảo). Trong đó, trách nhiệm đối với nền tảng số, người bán và doanh nghiệp trong kiểm soát giao dịch, tiếp nhận phản ánh, thu hồi hàng hóa có khuyết tật đã được đề cập và quy định cụ thể. Ông Nguyễn Văn Thi, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp vừa và nhỏ Việt Nam cho hay, để chống hàng giả hiệu quả trong thời đại số, chính sách cần đi xa hơn việc xử lý sau vi phạm, hướng tới nhận diện rủi ro, truy tận nguồn, kết nối dữ liệu và cảnh báo sớm từ nền tảng.

Hà Nội: Mở 5 đợt cao điểm chuyên đề đấu tranh chống hàng giả

09:19 | 13/08/2026

Trong quý III và IV/2026, TP. Hà Nội tổ chức 5 đợt cao điểm chuyên đề đấu tranh chống hàng giả, hàng hóa vi phạm pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Khởi tố 4 đối tượng về tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và sản xuất hàng giả

13:50 | 10/08/2026

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TP. Hà Nội vừa khởi tố 4 đối tượng về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh (theo Điều 226 và 194 Bộ luật Hình sự).

Nhức nhối thực phẩm “bẩn” không rõ nguồn gốc, nhập lậu

09:44 | 06/08/2026

Vi phạm về sản xuất, kinh doanh thực phẩm không bảo đảm an toàn không chỉ xuất hiện tại chợ truyền thống, cửa hàng tạp hóa, cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, phương tiện vận chuyển, mà còn phát sinh tại kho lạnh, điểm tập kết hàng hóa, cơ sở sơ chế, cơ sở giết mổ, cơ sở kinh doanh thực phẩm đông lạnh và trên môi trường thương mại điện tử.

Bộ Y tế yêu cầu gỡ bỏ sản phẩm nghi mạo danh giấy công bố

10:27 | 05/08/2026

Qua hậu kiểm trên môi trường thương mại điện tử, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) phát hiện sản phẩm thực phẩm chức năng Slimaura Care x3 được quảng cáo, rao bán với thông tin Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm không do cơ quan này cấp. Cục An toàn thực phẩm đã yêu cầu Shopee, Lazada ngừng kinh doanh, gỡ bỏ sản phẩm, đồng thời đề nghị Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) phối hợp xử lý theo quy định.

Lực lượng Quản lý thị trường phát hiện, xử lý 3.124 vụ vi phạm

10:23 | 05/08/2026

Tháng 7/2026, qua kiểm tra 3.812 vụ, lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã xử lý 3.124 vụ vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước 35,5 tỷ đồng; chuyển 37 vụ việc có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng sang cơ quan điều tra.

Chặn xe tải chở 1,9 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc

09:33 | 05/08/2026

Theo tin từ Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh Quảng Ninh, lực lượng chức năng của tỉnh vừa phát hiện, ngăn chặn kịp thời 1,9 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc nguy cơ mất an toàn thực phẩm lưu thông trên thị trường.

Hưng Yên: Chuyển Công an tiếp tục điều tra vụ thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi

14:57 | 03/08/2026

Ngày 3/8, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thông tin, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hưng Yên vừa chuyển hồ sơ cùng toàn bộ tang vật đến Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Hưng Yên để xác minh, xử lý vụ gần 1 tấn thịt lợn và các sản phẩm từ lợn dương tính với vi rút dịch tả lợn châu Phi,

Tăng hiệu lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ, chặn hàng giả

16:34 | 29/07/2026

Hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang ngày càng dịch chuyển lên môi trường số, khiến phương thức quản lý truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế. Theo TS Khúc Đại Long, Phó Trưởng khoa Marketing, Trường Đại học Thương mại, khi công nghệ số, dữ liệu và trách nhiệm của các chủ thể cùng được phát huy, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ sẽ chuyển từ bị động sang chủ động, góp phần chặn hàng giả từ gốc và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh.

Tiêu hủy lô bột rau vi phạm khoảng 2,66 tỷ đồng

21:29 | 28/07/2026

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) vừa giám sát việc tiêu hủy toàn bộ 75.937 hộp sản phẩm bột rau vi phạm của Công ty cổ phần sản xuất và thương mại Eherbal, trị giá khoảng 2,66 tỷ đồng.

Triệt phá vụ sản xuất gần 50.000 đôi giày Nike giả

14:00 | 24/07/2026

Ngày 24/7, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) thông tin, đơn vị vừa tiếp nhận, xử lý một nhà máy sản xuất gần 50.000 đôi giày mang dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu Nike, Nike Air và Air Jordan xuất khẩu vào Mỹ. Đây là vụ việc có tính chất phức tạp, có yếu tố xuyên biên giới về xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ được phát hiện trong những năm gần đây.