Thí điểm cơ chế đặc thù tuyển dụng, bổ nhiệm CEO tại một số doanh nghiệp nhà nước

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp. Ảnh: VGP

Đây là điều được Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh tại cuộc họp về xây dựng dự thảo Nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp được tổ chức chiều 25/2.

Dự thảo nghị định này do Bộ Nội vụ chủ trì nhằm thay thế Nghị định 159/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 69/2023/NĐ-CP). Việc xây dựng dự thảo nghị định nhằm thể chế hóa đầy đủ yêu cầu của Đảng và pháp luật về quản lý đội ngũ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước và người đại diện phần vốn nhà nước.

Về cơ sở chính trị, Nghị quyết số 12-NQ/TW về tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước đề ra nhiệm vụ thực hiện việc tách người quản lý doanh nghiệp nhà nước khỏi chế độ viên chức, công chức; triển khai rộng rãi cơ chế tuyển dụng, bổ nhiệm qua thi tuyển cạnh tranh, công khai, minh bạch đối với tất cả các chức danh quản lý, điều hành và các vị trí công việc khác trong doanh nghiệp.

Phát biểu chỉ đạo cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho rằng, việc xây dựng dự thảo Nghị định quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp không chỉ xử lý các vấn đề kỹ thuật, mà phải đặt trên nền tảng lớn hơn là quán triệt đầy đủ tinh thần Nghị quyết 79 và chương trình hành động của Chính phủ để khẩn trương đưa Nghị quyết 79 vào cuộc sống.

Quan trọng hơn, việc quản lý người giữ chức danh, chức vụ và người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp phải tạo được động lực để doanh nghiệp phát triển, đáp ứng yêu cầu đổi mới doanh nghiệp nhà nước trong tổng thể tiến trình đổi mới nền kinh tế nhà nước theo đúng tinh thần Nghị quyết 79.

Hai chức danh then chốt được Phó Thủ tướng lưu ý tập trung là Chủ tịch Hội đồng thành viên và Tổng giám đốc, những vị trí có vai trò quyết định trong hoạch định chiến lược và tổ chức điều hành hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh cơ chế phân cấp rõ ràng, dự thảo cần quy định cụ thể trường hợp “cần thiết, cấp bách” để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức và thực hiện các quy trình cán bộ liên quan. Quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành, đáp ứng yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn.

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu kỹ là thí điểm cơ chế đặc thù thuê, tuyển dụng, bổ nhiệm Giám đốc, Tổng giám đốc tại một số doanh nghiệp nhà nước.

Theo đó, cần thiết kế một điều khoản riêng về cơ chế thí điểm, có phạm vi, địa chỉ cụ thể và thời hạn rõ ràng để đánh giá, rút kinh nghiệm trước khi nhân rộng. Khi thực hiện cơ chế thuê, tuyển dụng đặc thù, có thể không áp dụng cứng nhắc các yêu cầu về quy hoạch, thâm niên, thời gian giữ chức vụ như quy định chung, miễn là người được lựa chọn có năng lực quản trị, có thành tích, sản phẩm cụ thể. Việc trao quyền cần trao thực chất, không đặt thêm nhiều tầng nấc xin ý kiến, báo cáo, làm giảm tính chủ động của doanh nghiệp.

Với công tác đánh giá, xếp loại hàng năm, Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới theo hướng lấy hiệu quả làm trung tâm, cho phép doanh nghiệp áp dụng các công cụ đánh giá hiện đại như KPI hoặc các phương thức tiên tiến, không áp dụng máy móc cơ chế đánh giá hành chính.

Bên cạnh phân cấp mạnh mẽ, dự thảo nghị định cũng cần bổ sung cơ chế kiểm soát, giám sát quyền lực chặt chẽ, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng ngừa xung đột lợi ích.

Nhấn mạnh tinh thần Nghị quyết 79 là khuyến khích đội ngũ quản lý doanh nghiệp năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nội vụ và các bộ ngành nghiên cứu cơ chế bảo vệ cán bộ quản lý doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Trong trường hợp rủi ro do yếu tố khách quan, bất khả kháng, cần có quy định rõ ràng để bảo vệ người thực thi, tạo tâm lý yên tâm đổi mới, sáng tạo.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nội vụ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị định theo tinh thần đã thống nhất, thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn để sớm trình Chính phủ xem xét, ban hành trong tháng 3/2026 đáp ứng yêu cầu phát triển mới của doanh nghiệp nhà nước trong giai đoạn tới.