Tín hiệu từ những con số
Khác với không khí tĩnh lặng thường thấy sau Tết ở những năm trước, các cung đường dẫn về cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, cửa khẩu Tân Thanh và cửa khẩu Chi Ma trong những ngày đầu tháng Giêng năm Bính Ngọ tấp nập từng đoàn xe. Tiếng động cơ xe tải hòa cùng nhịp làm việc hối hả của các lực lượng chức năng tạo nên một bức tranh kinh tế cửa khẩu đầy sức sống.
Theo số liệu thống kê từ Hải quan cửa khẩu Tân Thanh (Chi cục Hải quan khu vực VI), tính từ ngày 19/2 (tức mùng 3 tháng Giêng) đến ngày 23/2 (tức mùng 7 tháng Giêng), trung bình mỗi ngày đơn vị tiếp nhận và xử lý khoảng 150 tờ khai đối với mặt hàng nông sản, hoa quả. Kim ngạch xuất khẩu trung bình đạt 1,2 triệu USD/ngày, ghi nhận mức tăng trưởng hơn 15% so với thời điểm cùng kỳ tháng 1/2026.
 |
| Hàng hóa thông quan qua đường chuyên dụng vận chuyển hàng hoá khu vực mốc 1088/2-1089 (Tân Thanh - Pò Chài). Ảnh: H.Nụ |
Trên bình diện toàn tỉnh, con số còn ấn tượng hơn. Kim ngạch mặt hàng nông sản xuất khẩu qua tất cả các cửa khẩu đạt trung bình khoảng 2,3 triệu USD/ngày, tăng 12,5% so với tháng trước. Đặc biệt, chỉ trong 5 ngày sau Tết, các doanh nghiệp đã thực hiện xuất khẩu thành công hơn 24,5 nghìn tấn nông sản, tăng vọt hơn 9,6 nghìn tấn so với giai đoạn trước Tết. Những con số này không chỉ là kết quả của sự giao thương thuần túy, mà còn phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của chuỗi cung ứng nông sản Việt Nam - Trung Quốc.
Sức nóng của kinh tế cửa khẩu được minh chứng rõ nét qua số liệu báo cáo từ ngày 1/1/2026 đến 22/2/2026, khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn tỉnh Lạng Sơn đạt con số ấn tượng 13.919,8 triệu USD, tăng 52,55% so với cùng kỳ năm 2025 với sự đồng hành của 2.590 doanh nghiệp. Điểm nhấn đặc biệt nằm ở kim ngạch mở tờ khai tại địa bàn đạt 1.207,7 triệu USD, tăng trưởng mạnh mẽ 119%.
Kết quả này đưa số thu ngân sách nhà nước lũy kế chạm mốc 2.959 tỷ đồng, tương ứng hoàn thành 31% chỉ tiêu 9.600 tỷ đồng được giao, đạt 19% so với mức phấn đấu 15.500 tỷ đồng và 16% so với mục tiêu nội bộ 18.000 tỷ đồng.
Tất cả cho mục tiêu thông quan nhanh
Sự gia tăng đột biến của kim ngạch xuất khẩu nông sản ngay đầu năm mới xuất phát từ cả yếu tố khách quan lẫn chủ quan. Một mặt, nhu cầu tiêu dùng nội địa của Trung Quốc đối với các sản phẩm nhiệt đới từ Việt Nam sau Tết tăng mạnh; mặt khác, sự chủ động của các doanh nghiệp trong nước đã tạo nên nguồn cung dồi dào, chất lượng.
Nhận định về tình hình này, đại diện Hải quan cửa khẩu Tân Thanh cho biết, hiện nay, nhu cầu nhập khẩu các loại hoa quả, nông sản đặc trưng của Việt Nam từ phía các đối tác Trung Quốc đang ở mức rất cao. Các doanh nghiệp trong nước đã nắm bắt thời cơ này để tăng sản lượng xuất khẩu ngay sau kỳ nghỉ. Đây chính là động lực chính khiến kim ngạch qua đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2-1089 (Tân Thanh – Pò Chài) tăng trưởng mạnh.
Tuy nhiên, để dòng chảy hàng hóa không bị tắc nghẽn trước áp lực số lượng phương tiện tăng cao (có thời điểm lên tới hơn 280 xe/ngày), sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn và phía bạn Trung Quốc đóng vai trò then chốt. Sự chủ động này đã giúp triệt tiêu hoàn toàn nỗi lo ùn ứ nông sản vốn thường xảy ra trong các giai đoạn cao điểm.
Theo ông Vũ Quang Tuyến, Giám đốc Trung tâm Quản lý cửa khẩu (Ban Quản lý KKT cửa khẩu Đồng Đăng – Lạng Sơn), ngay từ trước Tết Nguyên đán, Trung tâm đã chủ động hội đàm, làm việc chặt chẽ với các cơ quan chức năng phía Trung Quốc. Mục đích là thống nhất quy trình thủ tục, thời gian thông quan và các phương án dự phòng cho giai đoạn sau Tết. Sự đồng bộ này đã giúp hiệu suất thông quan thực tế tăng hơn 15% so với tháng đầu năm 2026.
Sự thông suốt không chỉ nằm ở các văn bản thỏa thuận mà còn hiện hữu ngay tại hiện trường cửa khẩu thông qua việc ưu tiên tối đa cho các mặt hàng dễ hư hỏng.
Tại các đơn vị thực thi trực tiếp như Hải quan, Biên phòng, Kiểm dịch, tinh thần hỗ trợ tối đa, tạo thuận lợi nhất cho nông sản được quán triệt xuyên suốt. Việc thiết lập các luồng ưu tiên cho xe chở trái cây tươi không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu rủi ro hư hỏng, bảo vệ giá trị kinh tế cho doanh nghiệp.
Dưới góc độ cơ quan quản lý và thực thi, ông Nguyễn Hữu Vượng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực VI cho biết, đơn vị đã triển khai hàng loạt giải pháp mang tính đột phá.
Thời gian tới, lượng hàng nông sản sẽ còn đổ về lớn hơn khi các tỉnh miền Nam vào vụ thu hoạch rộ. Để nâng cao hiệu suất, Hải quan khu vực VI đã chỉ đạo các đơn vị hải quan cửa khẩu phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Quản lý cửa khẩu và lực lượng biên phòng để phân luồng xuất riêng cho phương tiện chở nông sản, đặc biệt là hoa quả tươi. Mục tiêu tối thượng là không để bất kỳ xe hàng nào phải nằm chờ quá lâu gây thiệt hại cho doanh nghiệp.
Được biết, hiện tại Hải quan khu vực VI đã linh hoạt áp dụng các phương thức kiểm tra hiện đại, đẩy mạnh thông quan điện tử và tối giản hóa hoạt động kiểm tra thực tế đối với các mặt hàng có độ tin cậy cao. Điều này giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục xuống mức tối thiểu, đảm bảo hàng hóa từ khi lăn bánh vào cửa khẩu đến khi sang bên kia biên giới diễn ra nhanh chóng nhất có thể.
Bước sang năm 2026, với đà tăng trưởng ngay từ những ngày đầu xuân, kỳ vọng về con số 100 tỷ USD không còn là mục tiêu xa vời mà là một lộ trình có cơ sở khoa học và thực tiễn.
