 |
| Tổng thu NSNN do cơ quan Thuế quản lý giai đoạn 2026-2030 phấn đấu đạt khoảng 14,6 triệu tỷ đồng. |
Những con số kỷ lục và mục tiêu chiến lược
Theo Trưởng ban Dự toán, kế toán, thống kê thuế (Cục Thuế) Phạm Thị Tuyết Lan, 2026-2030 được xem là giai đoạn chiến lược, giữ vai trò bản lề để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo tinh thần các Nghị quyết của Trung ương.
Tại Nghị quyết số 26/2026/QH16, Quốc hội Khóa XVI đã đặt ra một mục tiêu: Tổng thu NSNN do cơ quan Thuế quản lý giai đoạn này phấn đấu đạt khoảng 14,6 triệu tỷ đồng.
Để thấy rõ quy mô của con số này, cần biết rằng nó gấp 1,8 lần so với giai đoạn 2021-2025 và gấp 2,7 lần so với giai đoạn 2016-2020.
Bà Phạm Thị Tuyết Lan cho rằng, thách thức không chỉ nằm ở việc hoàn thành chỉ tiêu định lượng mà còn phải bảo đảm nuôi dưỡng nguồn thu ổn định, bền vững trong một bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động và khó lường.
Thực tế cho thấy, thu NSNN những tháng đầu năm 2026 có sự tăng trưởng khá, tuy nhiên nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều áp lực do xung đột địa quân sự Trung Đông diễn biến khó lường, đã và đang có những tác động tới tình hình kinh tế và tốc độ tăng trưởng doanh thu một số ngành, lĩnh vực trọng yếu.
Tăng trưởng GDP 6 tháng đầu năm 2026 đạt trên 8%, mức khá cao trong những năm gần đây nhưng vẫn chưa chạm tới kịch bản tăng trưởng “hai con số” mà Chính phủ kỳ vọng cho năm bản lề 2026.
Không chỉ có vậy, để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trước biến động giá nhiên liệu, các chính sách miễn giảm thuế đã được triển khai quyết liệt. Điển hình là việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường 0 đồng/lít và khấu trừ thuế GTGT đối với xăng dầu từ cuối tháng 3/2026 đến hết tháng 9/2026. Việc này sẽ hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh tuy nhiên cũng tác động trực nguồn tiếp đến nguồn thu ngân sách.
Đột phá từ quản lý thuế thông minh và chuyển đổi số toàn diện
Theo bà Phạm Thị Tuyết Lan để hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN năm 2026 phấn đấu “tăng tối thiểu 10% so với ước thực hiện năm 2025” theo Nghị quyết số 245/2025/QH15, tạo tiền đề để hoàn thành nhiệm vụ 2026-2030, toàn thể cán bộ công chức ngành Thuế đang đặt quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, để tổ chức triển khai thực hiện tốt các giải pháp quản lý thu, chống thất thu, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu NSNN năm 2026 ở mức cao nhất.
Theo đó, ngành Thuế xác định hiện đại hóa là “khâu đột phá chiến lược”, hướng tới xây dựng hệ thống quản trị thông minh, trở thành một cấu phần trọng yếu của hạ tầng tài chính số quốc gia.
Để thực hiện được mục tiêu đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) sẽ được triển khai sâu rộng trong toàn bộ chuỗi quản lý thuế. Mục tiêu là chuyển mạnh từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và rủi ro.
Tập trung xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu thuế theo hướng tập trung, đồng bộ, kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành; nâng cao năng lực phân tích, dự báo, phục vụ công tác quản lý, điều hành và hoạch định chính sách. Qua đó, chuyển mạnh từ “kiểm tra sau” sang “giám sát theo thời gian thực”, nâng cao hiệu quả quản lý, phòng ngừa rủi ro, chống thất thu và bảo đảm thu đúng, thu đủ, kịp thời vào NSNN.
Đặc biệt, ngành Thuế sẽ tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực còn dư địa lớn nhưng tiềm ẩn rủi ro cao như: thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số. Tài sản số và các mô hình kinh doanh xuyên biên giới. Chống chuyển giá trong các doanh nghiệp FDI. Thị trường bất động sản và chuyển nhượng vốn.
Về quản lý nợ thuế, mục tiêu đến năm 2030 là đưa tỷ lệ nợ đọng xuống dưới 5% tổng thu NSNN, coi đây là thước đo cho tính nghiêm minh của pháp luật.
Một trong những điểm mới nhất trong chiến lược lần này là việc đổi mới quy trình lập dự toán thu NSNN. Thực tiễn những năm qua cho thấy dự toán thường có độ lệch so với thực tế, nhất là ở các khoản thu biến động mạnh như đất đai, dầu thô hay các mô hình kinh doanh mới.
Để khắc phục, công tác dự báo từ năm 2027 sẽ được thực hiện theo nguyên tắc “Dự báo động”. Cụ thể: Xây dựng các kịch bản cơ sở và kịch bản phấn đấu về dự báo kinh tế vĩ mô được cập nhật thường xuyên. Trên cơ sở đó, các dự báo thu NSNN tương ứng với dự báo kinh tế vĩ mô được cập nhật đến trước khi trình Quốc hội quyết định.
Ngành Thuế sẽ tăng cường phối hợp liên ngành gắn chặt dự báo thu với quy hoạch sử dụng đất, đầu tư công và chiến lược phát triển ngành để lượng hóa đầy đủ các động lực tăng trưởng trung và dài hạn.
Mọi công nghệ hay chiến lược đều cần những con người có đủ năng lực để vận hành. Con người là yếu tố quyết định thành công của mọi cải cách. Chính vì vậy, ngành Thuế sẽ xây dựng đội ngũ cán bộ theo hướng “chuyên nghiệp, liêm chính, làm chủ công nghệ và tư duy dữ liệu”, giúp doanh nghiệp có thể thực hiện nghĩa vụ “mọi lúc, mọi nơi”.
Chiến lược ngân sách 2026-2030 không chỉ là câu chuyện về những con số triệu tỷ đồng, mà là minh chứng cho sự thay đổi về tư duy quản lý: hiện đại hơn, minh bạch hơn và thích ứng hơn. Với lộ trình rõ ràng và quyết tâm cao, hệ thống tài chính quốc gia đang sẵn sàng tạo ra bệ phóng vững chắc cho khát vọng của Việt Nam trong thập kỷ tới.
