 |
| Lai Châu đẩy nhanh quy trình hoàn thuế gắn với kiểm soát rủi ro theo chuỗi. Ảnh: TLC. |
Tự động hóa để hoàn thuế đúng và kịp thời
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Thuế tỉnh Lai Châu đã giải quyết hoàn thuế GTGT hơn 52,1 tỷ đồng. Hồ sơ được phân luồng theo cơ chế kiểm tra trước hoàn hoặc hoàn trước, kiểm tra sau; việc xử lý bám sát tính chất và mức độ rủi ro của từng trường hợp thay vì áp dụng một quy trình đồng loạt.
Với thuế TNCN, chuyển đổi số đang tạo thay đổi rõ hơn trong trải nghiệm của người nộp thuế. Trong số hồ sơ tiếp nhận điện tử, hệ thống đã giải quyết hoàn tự động 302 hồ sơ, 100% hồ sơ hoàn thuế điện tử được xử lý đúng hạn; ứng dụng eTax Mobile tiếp tục được nâng cấp để hỗ trợ quyết toán và hoàn thuế tự động.
Hướng dẫn người nộp thuế quyết toán thuế với thu nhập từ tiền lương, tiền công, Thuế tỉnh Lai Châu cho biết, hồ sơ đề nghị hoàn thuế TNCN gửi bằng phương thức điện tử có thể được hệ thống tự động xử lý trong 3 ngày làm việc nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện. Những điều kiện cốt lõi gồm thông tin định danh và người phụ thuộc khớp với cơ sở dữ liệu; số liệu trên hồ sơ phù hợp với dữ liệu quản lý thuế; tài khoản ngân hàng nhận tiền hoàn được xác thực, liên kết hợp lệ.
Tuy nhiên, tự động hóa chỉ phát huy hiệu quả khi dữ liệu đầu vào chính xác và người nộp thuế có khả năng sử dụng dịch vụ số. Theo ông Phạm Ngọc Nghĩa, Quyền Trưởng Thuế tỉnh Lai Châu, việc thực hiện một số thủ tục điện tử cũng tạo ra áp lực nhất định đối với một bộ phận người nộp thuế, đặc biệt là tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa của tỉnh, nơi điều kiện tiếp cận thông tin và hạ tầng công nghệ còn hạn chế.
Từ thực tế đó, cơ quan Thuế duy trì nhiều kênh hỗ trợ song song, từ hướng dẫn trực tiếp, giải đáp qua điện thoại đến hỗ trợ trực tuyến. Trọng tâm không chỉ là hướng dẫn thao tác gửi hồ sơ mà còn giúp người nộp thuế rà soát thông tin định danh, chứng từ khấu trừ, số thuế đã nộp và tài khoản nhận tiền trước khi xác nhận hồ sơ. Việc chuẩn hóa ngay từ đầu giúp giảm hồ sơ phải dừng xử lý, hạn chế bổ sung nhiều lần và rút ngắn thời gian hoàn.
Phân loại từ đầu kiểm soát xuyên suốt sau hoàn
Nhấn mạnh về giải pháp thực hiện công tác hoàn thuế trong thời gian tới, lãnh đạo Thuế tỉnh Lai Châu cho biết, cơ quan Thuế tập trung giải quyết hồ sơ hoàn thuế đúng thời hạn quy định. Đồng thời tuân thủ chặt chẽ việc áp dụng quản lý rủi ro để nâng cao chất lượng phân loại hồ sơ hoàn thuế GTGT thuộc diện hoàn trước hay thuộc diện kiểm tra trước hoàn.
Theo định hướng của Thuế tỉnh Lai Châu, công nghệ thông tin sẽ được sử dụng sâu hơn trong toàn bộ quá trình giải quyết hồ sơ. Cơ quan Thuế chú trọng rà soát chuỗi doanh nghiệp có quan hệ mua bán với doanh nghiệp đề nghị hoàn thuế, đối chiếu dữ liệu kê khai, hóa đơn điện tử và các thông tin liên quan, qua đó sớm nhận diện sớm trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao.
Trên cơ sở đó, biện pháp kiểm tra được lựa chọn phù hợp, tránh kéo dài không cần thiết đối với hồ sơ tuân thủ tốt nhưng vẫn kịp thời ngăn chặn gian lận.
Kiểm tra sau hoàn tiếp tục là lớp kiểm soát quan trọng, do đó cơ quan Thuế tăng cường hậu kiểm đối với doanh nghiệp thuộc chuyên đề, lựa chọn đối tượng theo phân loại rủi ro và xử lý dứt điểm hồ sơ tồn đọng.
Qua đó, hoạt động kiểm tra được chuyển từ dàn trải sang có mục tiêu, vừa hỗ trợ dòng tiền hợp pháp, vừa kiểm soát chặt số chi hoàn thuế giá trị gia tăng.
Tại hội nghị triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, ông Phạm Ngọc Nghĩa yêu cầu toàn đơn vị triển khai nhiệm vụ đầy đủ, đồng bộ, hiệu quả. Đặt trong công tác hoàn thuế, yêu cầu này đòi hỏi sự liên thông giữa bộ phận tiếp nhận, quản lý doanh nghiệp, kiểm tra và công nghệ thông tin; đồng thời gắn trách nhiệm xử lý hồ sơ đúng hạn với chất lượng kiểm soát rủi ro.
Nhìn từ các giải pháp đang triển khai, hiệu quả hoàn thuế tại Lai Châu sẽ không chỉ được đo bằng số tiền đã chi hoặc số hồ sơ đã giải quyết. Thước đo quan trọng hơn là khả năng hoàn đúng người, đúng chính sách, đúng thời hạn và phát hiện sớm dấu hiệu bất thường, vừa giúp hỗ trợ người nộp thuế, vừa bảo vệ ngân sách.
