Hải quan khu vực XVIII: Đột phá trong chuyển đổi số, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Công chức Hải quan khu vực XVIII thực hiện công tác giám sát trực tuyến. Ảnh: N.H

Hiện đại hóa quy trình nghiệp vụ

Ngay từ đầu năm 2025, Hải quan khu vực XVIII đã chủ động kiện toàn Ban chỉ đạo và Bộ phận thường trực giúp việc về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đây là lực lượng nòng cốt tham mưu chiến lược, xây dựng và triển khai đồng bộ các đề án, chương trình số hóa toàn diện, hướng tới mô hình Hải quan thông minh – Hải quan số theo Khung Kiến trúc Chính phủ điện tử Việt Nam phiên bản 3.0.

Song song đó, một trong những nhiệm vụ trọng tâm được đơn vị tập trung thực hiện là duy trì vận hành ổn định đường truyền internet, đảm bảo hệ thống phần mềm nghiệp vụ hải quan hoạt động thông suốt. Nhờ đó, việc xử lý hồ sơ trên hệ thống thông quan điện tử, cũng như các phần mềm hỗ trợ như: Hệ thống Một cửa quốc gia, Một cửa ASEAN, hệ thống giám sát hải quan tự động, thông quan tự động 24/7… được triển khai hiệu quả, không để xảy ra tình trạng ách tắc hay gián đoạn.

Chuẩn bị cho việc triển khai mô hình thông quan tập trung theo chỉ đạo của Cục Hải quan, Hải quan khu vực XVIII cũng đã lập báo cáo dự toán nhu cầu trang thiết bị công nghệ thông tin phục vụ mô hình mới, đồng thời tiến hành rà soát toàn bộ hạ tầng và trang thiết bị CNTT để lập dự toán chi đầu tư ứng dụng CNTT năm 2026, gửi Ban CNTT & Thống kê Hải quan xem xét.

Không chỉ dừng lại ở công tác kỹ thuật, Hải quan khu vực XVIII cũng chú trọng yếu tố con người. Trong tháng 6/2025, đơn vị đã tổ chức cuộc họp Ban chỉ đạo Kế hoạch phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với sự tham gia của toàn thể công chức phụ trách CNTT. Cuộc họp nhằm đánh giá tình hình triển khai thực tế và đề ra phương hướng hoạt động cho tháng 7/2025.

Đặc biệt, phối hợp cùng Công ty Viện Trí tuệ Nhân tạo Việt Nam (AIA) tổ chức hội thảo chuyên đề về trí tuệ nhân tạo, qua đó nâng cao nhận thức, kỹ năng công nghệ cho đội ngũ công chức, đồng thời định hướng cho các bước ứng dụng tiếp theo.

Đơn vị cũng đã chuẩn bị triển khai và tổ chức tập huấn sử dụng Hệ thống quản lý văn bản và điều hành CCES – một nền tảng mới trong quản trị hành chính. CCES đang được áp dụng chính thức trong toàn bộ hoạt động của đơn vị, góp phần nâng cao hiệu suất xử lý công việc và tiến trình số hóa nội bộ.

Hiệu quả nhìn từ thực tiễn

Từ ngày 15/6 đến 14/7/2025, Chi cục Hải quan khu vực XVIII đã tiếp nhận và xử lý 150.403 tờ khai hải quan, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt hơn 4,1 tỷ USD. Đáng chú ý, 100% tờ khai phát sinh được xử lý qua hệ thống điện tử, 100% khoản thu thuế được thực hiện qua hệ thống thu thuế điện tử 24/7, đảm bảo nhanh chóng, chính xác, thuận tiện.

Bên cạnh đó, 809 hồ sơ thủ tục hành chính đã được tiếp nhận thông qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến, trong đó 791 hồ sơ được giải quyết đúng hạn, không phát sinh khiếu nại, phản ánh từ doanh nghiệp. Đây là minh chứng rõ ràng cho hiệu quả chuyển đổi số trong công tác cải cách hành chính của Hải quan khu vực XVIII.

Song song với đó, đơn vị cũng triển khai hiệu quả các thiết bị kỹ thuật hiện đại phục vụ kiểm tra, giám sát như máy soi container cố định, hệ thống giám sát trực tuyến, seal định vị điện tử.

Chỉ riêng trong kỳ báo cáo, có 97 container được soi chiếu và 220 lượt seal định vị được sử dụng, nâng tổng số lượt sử dụng seal điện tử từ đầu năm đến nay lên 10.900 lượt.

Đặc biệt, tỷ lệ tờ khai hải quan được xử lý bằng luồng xanh đạt 75,36%, cho thấy nỗ lực rõ rệt trong việc đơn giản hóa thủ tục, minh bạch hóa quy trình và thúc đẩy “hải quan không giấy tờ”.

Chuyển đổi số tại Chi cục Hải quan khu vực XVIII không chỉ là số hóa thủ tục, mà còn là thay đổi cách quản lý, nâng cao năng lực phân tích, dự báo, kiểm soát rủi ro.

Hệ thống CRMS (Quản lý rủi ro) được cập nhật liên tục, với 285 doanh nghiệp được đánh giá, phân loại trong 7 tháng đầu năm, đạt 44,4% kế hoạch. Nhờ đó, công tác phân luồng tờ khai ngày càng chính xác, hợp lý giúp tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp và giảm tải cho lực lượng kiểm tra.

Các vụ vi phạm bị phát hiện thông qua kiểm soát rủi ro, soi chiếu và thanh tra sau thông quan cũng được xử lý kịp thời, đúng quy định. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính và truy thu thuế lên tới 12,3 tỷ đồng góp phần quan trọng vào tổng thu ngân sách nhà nước của Hải quan khu vực XVIII trong 7 tháng đạt hơn 12.000 tỷ đồng, tăng gần 11,4% so với cùng kỳ năm trước.

Không chỉ ứng dụng công nghệ, Hải quan khu vực XVIII còn chủ động hoàn thiện thể chế, chuẩn hóa quy trình quản lý. Trong tháng 7, Chi cục đã ban hành 21 văn bản quan trọng liên quan đến chính sách pháp luật, hướng dẫn nghiệp vụ và thông tin cho doanh nghiệp. Đặc biệt, các quy định về giám sát tiêu hủy hàng hóa, xử lý nguyên vật liệu tồn kho, hàng miễn thuế được cập nhật kịp thời giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ, hạn chế rủi ro pháp lý.