Giải pháp toàn diện cho hộ kinh doanh tuân thủ nghĩa vụ thuế

Hộ kinh doanh trước yêu cầu chuyển đổi

Thời gian gần đây, khung pháp lý về quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh liên tục được hoàn thiện với những quy định mới về hóa đơn, kê khai và quản lý doanh thu.

Yêu cầu nâng cao mức độ tuân thủ thuế của hộ kinh doanh cũng được đặt trong tổng thể các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân xác định rõ kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế, cần được tạo điều kiện phát triển lành mạnh, minh bạch, bình đẳng và bền vững.

Đối với hộ kinh doanh - bộ phận đông đảo nhất của khu vực này, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu từng bước chuẩn hóa hoạt động quản lý, nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và tuân thủ pháp luật, trong đó có pháp luật thuế, như một điều kiện để phát triển ổn định và lâu dài.

Để giải pháp công nghệ và hỗ trợ đạt hiệu quả, cần cân nhắc các chính sách ưu đãi hỗ trợ chi phí triển khai cho hộ kinh doanh

Cụ thể hóa chủ trương đó, Nghị định số 70/2025/NĐ-CP của Chính phủ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về quản lý thuế, hóa đơn, chứng từ đối với hộ, cá nhân kinh doanh theo hướng chặt chẽ hơn nhưng đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, hóa đơn điện tử và kết nối dữ liệu.

Thời gian qua, tại Hà Nội, Phú Thọ, Bắc Ninh... cũng đang triển khai mạnh mẽ chiến dịch chuyển đổi. Tại Phú Thọ, ngành thuế đã khảo sát hơn 77.000 hộ kinh doanh, trong đó hơn 3.000 hộ đã sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, gần 50.000 hộ cài đặt ứng dụng eTax Mobile. Dự kiến, đến đầu năm 2026, khoảng 65.000 hộ tại địa phương này sẽ chuyển sang kê khai thuế. Ở Bắc Ninh, hơn 400 hộ kinh doanh đã chủ động chuyển sang phương pháp kê khai, gần 30 hộ chuyển đổi mô hình lên doanh nghiệp. Cán bộ thuế xuống tận chợ, cửa hàng để hướng dẫn trực tiếp từng hộ cài đặt phần mềm, kê khai thuế điện tử. Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị đặt mục tiêu xóa thuế khoán chậm nhất trong năm 2026. Nghị quyết 198 của Quốc hội quy định rõ từ năm 2026 không áp dụng phương pháp khoán. Chính phủ cũng đã yêu cầu hoàn thành triển khai hóa đơn điện tử từ máy tính tiền trong năm 2025.

Nghị định này đặt ra yêu cầu rõ ràng về việc minh bạch doanh thu, chuẩn hóa quy trình kê khai, nộp thuế, qua đó thu hẹp khoảng trống quản lý, hạn chế thất thu ngân sách, đồng thời tạo nền tảng để hộ kinh doanh tiếp cận các dịch vụ tài chính, tín dụng và từng bước phát triển lên mô hình doanh nghiệp.

Song song với đó, Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội tiếp tục khẳng định định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách tài khóa - thuế theo hướng hỗ trợ, khuyến khích khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững, gắn với nâng cao tính tuân thủ và trách nhiệm pháp lý.

Đây được xem là “hành lang chính sách” quan trọng để hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi phương thức quản lý, chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế trong môi trường pháp lý ngày càng minh bạch.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh có quy mô nhỏ, hoạt động tự phát, kiến thức về thuế hạn chế và thiếu nhân lực kế toán chuyên môn. Những khó khăn thường gặp như không quen với quy trình xuất hóa đơn điện tử, e-kê khai; thiếu công cụ quản lý bán hàng, hàng tồn; chi phí đầu tư ban đầu cho phần mềm, thiết bị và tâm lý e ngại khi tiếp cận thủ tục hành chính mới.

Nếu không có lộ trình hỗ trợ rõ ràng, việc “bắt buộc tuân thủ” dễ dẫn tới hiện tượng né tránh, kê khai không chính xác hoặc tạm ngưng hoạt động. hệ quả tiêu cực cho cả người nộp thuế và quản lý nhà nước.

Do đó, để các chủ trương, chính sách này đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, rất cần những giải pháp đồng bộ, dễ tiếp cận, giúp hộ kinh doanh vừa tuân thủ đúng quy định, vừa duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh ổn định.

Để hộ kinh doanh tuân thủ nghĩa vụ thuế

Một giải pháp thực tiễn là đưa vào sử dụng các nền tảng quản lý bán hàng tích hợp xuất hóa đơn điện tử, báo cáo doanh thu và kết nối kê khai thuế tự động. Giải pháp “MISA eShop” là ví dụ điển hình. Nền tảng này tập hợp từ nghiệp vụ bán hàng, xuất hóa đơn, kê khai thuế đến hoàn thiện sổ sách kế toán, phù hợp với nhiều quy mô (từ hộ bán lẻ, quán ăn nhỏ đến chuỗi).

Việc sử dụng một hệ thống đồng bộ giúp giảm lỗi thủ công, lưu giữ chứng từ điện tử, tự động gửi dữ liệu lên cơ quan Thuế khi cần và rút ngắn thời gian hoàn thiện nghĩa vụ thuế.

Bên cạnh công nghệ, cần có hệ sinh thái hỗ trợ đi kèm. Cần tổ chức các chương trình đào tạo thực hành cho chủ hộ về sử dụng phần mềm, quản trị doanh thu, đọc báo cáo thuế cơ bản; đồng thời triển khai đội ngũ tư vấn, hotline hỗ trợ kỹ thuật và nghiệp vụ thuế. Sự hợp tác giữa nhà cung cấp giải pháp và cơ quan thuế.

Việc ký kết hợp tác hỗ trợ giữa các đơn vị quản lý thuế và doanh nghiệp cung cấp phần mềm được cho là mô hình hiệu quả để đảm bảo thông tin, quy trình đồng bộ và nhanh chóng giải quyết vướng mắc cho người nộp thuế.

Ngoài ra, để giải pháp công nghệ và hỗ trợ đạt hiệu quả, cần cân nhắc các chính sách ưu đãi hỗ trợ chi phí triển khai cho hộ kinh doanh nghèo, vùng sâu vùng xa. Đồng thời, hỗ trợ kỹ thuật trước khi xử phạt để khuyến khích hộ kinh doanh nắm được quy trình mới.

Quá trình hỗ trợ hộ kinh doanh làm quen với khuôn khổ quản lý thuế hiện đại là xu hướng tất yếu để tăng nguồn thu, minh bạch hóa nền kinh tế và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ. Các giải pháp toàn diện không chỉ giúp hộ kinh doanh tuân thủ nghĩa vụ thuế mà còn nâng cao năng lực quản lý, tạo nền tảng phát triển bền vững cho khu vực kinh tế nhỏ và siêu nhỏ.