Khi niềm tin trở thành nền tảng tăng trưởng tiêu dùng
Theo khảo sát ACSS 2025 (Nghiên cứu tâm lý người tiêu dùng ASEAN – ASEAN Consumer Sentiment Survey) do Ngân hàng Hoa Kỳ (UOB) phối hợp Boston Consulting Group thực hiện, người tiêu dùng Việt Nam đạt 67 điểm trên thang chỉ số niềm tin, cao nhất toàn khối ASEAN, vượt mức trung bình khu vực (54 điểm) và tăng 3 điểm so với năm trước. Kết quả này phản ánh niềm tin mạnh mẽ của người dân vào triển vọng kinh tế quốc gia và kỳ vọng về tài chính cá nhân.
 |
| Sự lạc quan vượt trội của người tiêu dùng Việt đi kèm với những thay đổi rõ rệt trong hành vi mua sắm |
Khảo sát còn cho thấy, hơn 8 trong 10 người tiêu dùng Việt Nam bày tỏ lạc quan về tình hình kinh tế vĩ mô, tăng 12 điểm phần trăm so với năm 2024 và hơn 70% kỳ vọng tình hình tài chính cá nhân sẽ cải thiện trong 12 tháng tới. Những con số này được lý giải là kết quả của nhiều yếu tố đóng góp, đặc biệt là tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trong nửa đầu năm 2025 (GDP 6 tháng tăng 7,52%, mức cao nhất cùng kỳ kể từ 2011), tình hình giá cả tương đối ổn định và dòng vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục duy trì.
Bên cạnh đó, đặc điểm cơ cấu dân số trẻ của Việt Nam cũng góp phần khiến tâm lý người tiêu dùng thêm tích cực. Thế hệ trẻ (Gen Y, Gen Z) có xu hướng kỳ vọng và tiêu dùng năng động hơn, đồng thời sẵn sàng chấp nhận các sản phẩm, dịch vụ mới. Ngoài ra, các động thái chính sách linh hoạt và phản ứng nhanh của Chính phủ trước những cú sốc bên ngoài, điển hình là vấn đề thương mại quốc tế, cũng được coi là nhân tố củng cố niềm tin tiêu dùng.
Hành vi tiêu dùng thay đổi: Cơ hội và thách thức
Sự lạc quan vượt trội của người tiêu dùng Việt đi kèm với những thay đổi rõ rệt trong hành vi mua sắm, đồng thời mở ra cơ hội lớn cho doanh nghiệp và chính sách kinh tế. Khi người dân tin tưởng vào tương lai, họ sẵn sàng đầu tư nhiều hơn vào giáo dục, sức khỏe và trải nghiệm những phân khúc có giá trị gia tăng cao, tạo đà cho ngành dịch vụ chất lượng cao, du lịch nội địa, y tế, giáo dục tư nhân phát triển mạnh mẽ.
Khảo sát chỉ ra rằng 66% người tiêu dùng Việt Nam coi biến đổi khí hậu, thiên tai và ô nhiễm là mối quan tâm hàng đầu, thậm chí còn cao hơn mối lo về thuế quan quốc tế và cứ ba người thì có một người sẵn sàng trả nhiều hơn cho sản phẩm thân thiện môi trường (cao hơn mức trung bình khu vực 11 điểm phần trăm). Đây là dấu hiệu tích cực cho các doanh nghiệp đầu tư vào sản phẩm xanh và minh bạch về nguồn gốc, tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, sự lạc quan của người tiêu dùng không đồng nghĩa với việc chi tiêu sẽ tăng mạnh ở mọi nhóm dân cư. Sự chênh lệch thu nhập, biến động tỷ giá, cũng như sự khác biệt trong hành vi tiêu dùng giữa các quốc gia đang là rào cản để đạt được “làn sóng bùng nổ mua sắm”. Trên thực tế, phần lớn người tiêu dùng vẫn ưu tiên ổn định thu nhập, đảm bảo khả năng thanh toán các nghĩa vụ tài chính dài hạn, trước khi quyết định chi cho các mặt hàng giá trị lớn hoặc tham gia vào tín dụng tiêu dùng. Do đó, dù tâm lý lạc quan gia tăng, xu hướng tiêu dùng thận trọng vẫn là điểm nổi bật và có thể tác động đáng kể tới tốc độ phục hồi và mở rộng của thị trường.
Với bối cảnh này, cơ hội cũng đang mở ra cho doanh nghiệp có chiến lược khai thác sức mạnh thị trường trong nước bằng cách phát triển các chương trình kích cầu hướng đến nhóm có thu nhập ổn định, đẩy mạnh hàng hoá thân thiện môi trường và nâng cao niềm tin thông qua minh bạch chất lượng, giá cả và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Để biến "niềm tin" thành "tiêu thụ thực tế" và duy trì bền vững, cần phối hợp chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, chiến lược kích cầu thông minh và khuyến khích doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu tiêu dùng mới, đặc biệt trong xu hướng tiêu dùng hàng hoá thân thiện môi trường. Nếu được tận dụng đúng, niềm tin hiện nay có thể trở thành trụ cột kéo tăng trưởng nội địa trong thời gian tới.
