 |
| Ông Nguyễn Đức Huy, Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế (Cục Thuế). |
Phóng viên: Ngoài việc chuẩn hóa dữ liệu quản lý thuế, ông có thể cho biết chiến dịch Làm sạch mã số thuế còn mang lại những giá trị cụ thể nào cho cộng đồng doanh nghiệp và môi trường đầu tư, kinh doanh?
Ông Nguyễn Đức Huy: Qua rà soát của cơ quan Thuế có gần 620.000 doanh nghiệp thuộc diện cần xử lý, gồm khoảng 292 nghìn doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, giải thể và hơn 325 nghìn doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Đây là khối lượng dữ liệu rất lớn cần được chuẩn hóa để phản ánh đúng tình trạng hoạt động của doanh nghiệp.
Nếu dữ liệu không được cập nhật kịp thời, không chỉ ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế mà còn tác động đến nhiều thủ tục hành chính khác liên quan đến doanh nghiệp.
Khi thông tin giữa cơ quan Thuế và cơ quan đăng ký kinh doanh chưa thống nhất, doanh nghiệp có thể gặp vướng mắc trong quá trình thực hiện các thủ tục hành chính; còn cơ quan quản lý cũng gặp khó khăn trong việc đánh giá chính xác thực trạng doanh nghiệp, phân tích rủi ro và xây dựng chính sách.
Vì vậy, mục tiêu của chiến dịch không chỉ là làm sạch dữ liệu mà còn tháo gỡ những tồn tại kéo dài nhiều năm.
Đối với các doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục, đây là cơ hội để rà soát, xử lý dứt điểm các nghĩa vụ còn tồn đọng, hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc giải thể theo đúng quy định.
Đối với các doanh nghiệp vẫn đang hoạt động bình thường, việc chuẩn hóa dữ liệu sẽ giúp thông tin pháp lý của doanh nghiệp được cập nhật đầy đủ, hạn chế những vướng mắc phát sinh khi thực hiện các thủ tục về thuế, đăng ký kinh doanh hoặc các giao dịch hành chính khác.
Bên cạnh đó, khi cơ sở dữ liệu phản ánh đúng tình trạng hoạt động của doanh nghiệp, cơ quan Thuế cũng có điều kiện tập trung nguồn lực vào đúng đối tượng có rủi ro, góp phần hạn chế tình trạng lợi dụng doanh nghiệp không còn hoạt động, doanh nghiệp “ma” hoặc hóa đơn để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và bình đẳng hơn.
Phóng viên: Những doanh nghiệp chủ động phối hợp với cơ quan Thuế sẽ được hỗ trợ như thế nào? Ngược lại, trường hợp doanh nghiệp không thực hiện hoặc chậm thực hiện, họ có thể phải đối mặt với những hệ quả pháp lý và ảnh hưởng gì đến hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như các quyền và nghĩa vụ pháp lý sau này?
Ông Nguyễn Đức Huy: Trong số các doanh nghiệp thuộc diện rà soát có nhiều trường hợp đã ngừng hoạt động từ nhiều năm trước hoặc còn vướng mắc trong quá trình hoàn tất thủ tục về thuế và đăng ký doanh nghiệp.
Không ít doanh nghiệp vẫn có nhu cầu hoàn thành thủ tục giải thể, trong khi một số trường hợp khác lại muốn khôi phục mã số thuế để tiếp tục hoạt động.
Vì vậy, trước khi áp dụng các biện pháp quản lý theo quy định, cơ quan Thuế ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ và xử lý các nghĩa vụ còn tồn đọng.
Cục Thuế đã xây dựng bộ tài liệu hướng dẫn riêng đối với từng nhóm trường hợp. Ví dụ, doanh nghiệp thuộc trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế sẽ được hướng dẫn rà soát nghĩa vụ kê khai, quyết toán, nghĩa vụ thuế còn phải thực hiện, xử lý hóa đơn điện tử chưa sử dụng, hóa đơn đã phát hành, cũng như các nghĩa vụ liên quan đến đơn vị phụ thuộc (nếu có) trước khi thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
 |
| Việc rà soát được thực hiện trên cơ sở phân tích dữ liệu quản lý thuế, đối chiếu với dữ liệu đăng ký doanh nghiệp và các thông tin phát sinh trong quá trình quản lý |
Đối với doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng có nhu cầu hoạt động trở lại, cơ quan Thuế cũng hướng dẫn thủ tục khôi phục mã số thuế và cập nhật lại thông tin đăng ký theo đúng quy định.
Vừa qua, Cục Thuế cũng đã có Công điện chỉ đạo cơ quan thuế các cấp tập trung nguồn lực để triển khai Chiến dịch, đối với nhóm doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cơ quan thuế thông báo để doanh nghiệp phối hợp làm việc, xử lý dứt điểm nghĩa vụ thuế để tiếp tục thực hiện thủ tục giải thể với cơ quan đăng ký kinh doanh.
Đối với các doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, cơ quan thuế công khai thông tin, áp dụng các biện pháp cưỡng chế theo quy định pháp luật quản lý thuế và phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh để xử lý vi phạm, thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp nếu thuộc diện.
Phóng viên: Trong quá trình triển khai chiến dịch, làm thế nào để cơ quan Thuế bảo đảm việc rà soát đúng đối tượng, không ảnh hưởng đến những doanh nghiệp vẫn đang hoạt động bình thường nhưng có thay đổi thông tin hoặc gặp vướng mắc về thủ tục hành chính?
Ông Nguyễn Đức Huy: Đây là vấn đề Cục Thuế đặc biệt lưu ý khi triển khai chiến dịch.
Việc rà soát được thực hiện trên cơ sở phân tích dữ liệu quản lý thuế, đối chiếu với dữ liệu đăng ký doanh nghiệp và các thông tin phát sinh trong quá trình quản lý, không thực hiện theo phương thức kiểm tra đại trà đối với doanh nghiệp.
Trước khi xác định một doanh nghiệp thuộc diện xử lý, cơ quan Thuế sẽ rà soát thông tin về tình trạng mã số thuế, hồ sơ đăng ký thuế, tình trạng kê khai, nộp thuế, sử dụng hóa đơn điện tử, địa chỉ hoạt động và các thông tin liên quan. Đối với trường hợp dữ liệu chưa thống nhất hoặc còn dấu hiệu chưa rõ, cơ quan Thuế sẽ tiếp tục xác minh để bảo đảm việc xử lý đúng bản chất của từng trường hợp.
Đối với doanh nghiệp vẫn đang hoạt động nhưng có thay đổi địa chỉ, người đại diện theo pháp luật hoặc các thông tin đăng ký khác mà chưa kịp cập nhật, doanh nghiệp nên chủ động thực hiện việc điều chỉnh với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan Thuế. Việc cập nhật sớm sẽ giúp tránh phát sinh vướng mắc khi thực hiện các thủ tục về sau.
Để hỗ trợ doanh nghiệp, Cục Thuế đã ban hành các tài liệu hướng dẫn riêng đối với từng nhóm trường hợp. Việc phân loại theo từng tình huống giúp doanh nghiệp xác định đúng việc cần làm, chuẩn bị đúng hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý.
Trong quá trình thực hiện, nếu doanh nghiệp còn vướng mắc, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp sẽ hướng dẫn cụ thể để doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định, thay vì để hồ sơ kéo dài qua nhiều năm.
Phóng viên: Theo ông, đâu là những vướng mắc phổ biến nhất khiến doanh nghiệp chậm hoàn tất các thủ tục về thuế? Doanh nghiệp cần lưu ý điều gì để tránh phát sinh thêm nghĩa vụ thuế và các rủi ro pháp lý?
Ông Nguyễn Đức Huy: Con số gần 620.000 doanh nghiệp thuộc diện rà soát không có nghĩa tất cả đều là doanh nghiệp vi phạm pháp luật.
Có ba nhóm vướng mắc phổ biến:
Thứ nhất: Doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trên thực tế nhưng chưa thực hiện thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc giải thể. Không ít trường hợp cho rằng khi không còn phát sinh doanh thu thì không cần tiếp tục thực hiện nghĩa vụ với cơ quan Thuế. Đây là cách hiểu chưa đúng quy định.
Thứ hai: Doanh nghiệp chưa rà soát đầy đủ các nghĩa vụ trước khi nộp hồ sơ. Nhiều hồ sơ phải bổ sung do còn hóa đơn điện tử chưa xử lý, chưa hoàn thành nghĩa vụ kê khai, quyết toán thuế, chưa xử lý nghĩa vụ của đơn vị phụ thuộc hoặc còn các khoản phải đối chiếu trước khi chấm dứt hiệu lực mã số thuế.
Thứ ba: Doanh nghiệp để hồ sơ tồn đọng trong thời gian dài. Hồ sơ được xử lý ngay khi doanh nghiệp ngừng hoạt động thường khá đơn giản, ngược lại việc đối chiếu dữ liệu, xác định nghĩa vụ thuế và hoàn thiện hồ sơ sẽ mất nhiều thời gian hơn, thậm chí có thể phát sinh tiền chậm nộp và các nghĩa vụ tài chính theo quy định.
Chúng tôi khuyến nghị doanh nghiệp khi có quyết định chấm dứt hoạt động hoặc không còn nhu cầu tiếp tục kinh doanh cần chủ động rà soát toàn bộ tình trạng mã số thuế, nghĩa vụ kê khai, quyết toán thuế, hóa đơn điện tử… để hoàn tất các thủ tục theo đúng quy định. Chủ động xử lý sớm sẽ giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí và hạn chế phát sinh các rủi ro pháp lý.
Phóng viên: Cơ quan Thuế muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng doanh nghiệp nhằm nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật thuế và hạn chế tái diễn tình trạng doanh nghiệp ngừng hoạt động nhưng không hoàn tất thủ tục trong thời gian tới?
Ông Nguyễn Đức Huy: Doanh nghiệp không nên coi việc dừng hoạt động sản xuất, kinh doanh là đã hoàn thành trách nhiệm pháp lý.
Khi có thay đổi về địa chỉ, người đại diện theo pháp luật, tạm ngừng hoạt động hoặc chấm dứt hoạt động, doanh nghiệp cần thực hiện ngay các thủ tục theo quy định, không nên để phát sinh tồn đọng trong nhiều năm.
Về phía cơ quan Thuế, sẽ tiếp tục phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan liên quan để hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ, đồng thời tiếp tục rà soát, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu người nộp thuế.
Sau chiến dịch này, dữ liệu người nộp thuế sẽ phản ánh đúng tình trạng hoạt động của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp không còn hoạt động sẽ được xử lý dứt điểm theo quy định, còn doanh nghiệp đang hoạt động sẽ thuận lợi hơn khi thực hiện các thủ tục hành chính.
Đây cũng là nền tảng để cơ quan Thuế nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro, đồng thời giảm những vướng mắc phát sinh do dữ liệu không chính xác.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
