Địa phương tăng tốc cho mục tiêu xuất khẩu hai con số

Một số nhóm hàng của Hà Nội có kim ngạch xuất khẩu duy trì đà tăng so với cùng kỳ như: dệt may, máy móc, thiết bị phụ tùng, máy vi tính, hàng điện tử và linh kiện.

Chủ động mở rộng dư địa xuất khẩu

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, tăng trưởng xuất khẩu không chỉ là chỉ tiêu về thương mại mà đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Điều đó đòi hỏi mỗi địa phương phải chủ động phát huy lợi thế, cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA) để mở rộng thị trường xuất khẩu.

Là trung tâm kinh tế lớn của cả nước, Hà Nội tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực trong hoạt động ngoại thương. Chia sẻ tại hội nghị “Thúc đẩy xuất khẩu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số” do Bộ Công Thương tổ chức, ông Nguyễn Xuân Lưu, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 5 tháng đầu năm 2026 đạt trên 34 tỷ USD, tăng 29,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 8,5 tỷ USD, tăng 3,9% so với cùng kỳ; kim ngạch nhập khẩu đạt trên 25,7 tỷ USD, tăng 40,9% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp trong nước đạt trên 4,5 tỷ USD, chiếm 53% tổng kim ngạch xuất khẩu, tiếp tục giữ vai trò chủ lực; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đạt 3,92 tỷ USD, chiếm 47%, tăng 18,3% so với cùng kỳ.

Nhiều nhóm hàng chủ lực như: dệt may, da giày, sản phẩm gỗ, máy tính, điện tử, linh kiện, máy móc thiết bị và phương tiện vận tải duy trì đà tăng trưởng, đồng thời thị trường xuất khẩu tiếp tục mở rộng sang ASEAN, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc và Nhật Bản. Tuy nhiên, ông Nguyễn Xuân Lưu cũng thẳng thắn nhìn nhận áp lực hoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 23 tỷ USD trong năm 2026 là rất lớn.

Theo lãnh đạo Hà Nội, muốn tạo bứt phá, xúc tiến thương mại phải chuyển từ “chiều rộng” sang “chiều sâu”, không chỉ quảng bá sản phẩm mà cần kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu, hệ thống phân phối, đồng thời theo dõi hiệu quả sau xúc tiến thông qua đơn hàng, biên bản ghi nhớ và khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của doanh nghiệp. Thành phố cũng xác định 6 nhóm giải pháp trọng tâm cho những tháng cuối năm, bao gồm: mở rộng thị trường, tăng cường xúc tiến theo ngành hàng, xây dựng cơ sở dữ liệu xuất khẩu, đẩy mạnh cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng FTA và thương mại điện tử xuyên biên giới, cải cách thủ tục hành chính, phát triển logistics phục vụ xuất khẩu.

Hải phòng tăng cường đầu tư hạ tầng logistics, cảng biển và giao thông kết nối để nâng cao năng lực cạnh tranh về xuất khẩu.

Tại Hải Phòng, vai trò đầu tàu xuất khẩu của vùng duyên hải Bắc Bộ tiếp tục được khẳng định. Sáu tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 25,91 tỷ USD, tăng 8,15% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch nhập khẩu đạt 21,65 tỷ USD, tăng 11,76%. Điện tử và linh kiện điện tử chiếm khoảng 81% tổng kim ngạch xuất khẩu; tiếp theo là máy móc, thiết bị và phụ tùng khoảng 15,3%; dệt may và da giày khoảng 4,37%.

Theo ông Hoàng Minh Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hải Phòng, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số không chỉ là mục tiêu về số lượng mà còn là cơ hội để tái cơ cấu nền kinh tế theo hướng hiện đại, xanh, số hóa và có giá trị gia tăng cao. Thành phố đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật quy định mới về FTA, phòng vệ thương mại, tiêu chuẩn xanh; ưu tiên giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm nguồn điện cho các doanh nghiệp xuất khẩu trọng điểm, đồng thời đầu tư hạ tầng logistics, cảng biển và giao thông kết nối để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đồng hành cùng doanh nghiệp cho mục tiêu hai con số

Nếu Hà Nội và Hải Phòng phát huy lợi thế của hai trung tâm kinh tế lớn thì Cần Thơ và Phú Thọ lại cho thấy quyết tâm tạo đột phá từ những lợi thế riêng, qua đó góp phần mở rộng dư địa tăng trưởng xuất khẩu của từng vùng và cả nước.

Theo ông Lê Công Lý, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Cần Thơ, sau khi mở rộng không gian phát triển, Cần Thơ đang từng bước trở thành trung tâm chế biến, logistics và xuất khẩu nông sản, thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố ước đạt 3,06 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước; kim ngạch nhập khẩu đạt 721 triệu USD, tăng 10,7%. Thành phố hiện có 266 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất nhập khẩu; trong đó, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 1,2 tỷ USD, gạo đạt trên 550 triệu USD và đều hoàn thành trên 50% kế hoạch năm.

Cần Thơ đang từng bước trở thành trung tâm chế biến, logistics và xuất khẩu nông sản, thủy sản của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Ông Lê Công Lý cho biết, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hai con số chỉ bền vững khi chuyển mạnh từ xuất khẩu theo chiều rộng sang nâng cao giá trị gia tăng. Vì vậy, Cần Thơ ưu tiên phát triển vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn quốc tế, đẩy mạnh chế biến sâu, chuyển đổi số toàn bộ chuỗi cung ứng, đầu tư trung tâm logistics, kho lạnh và hệ thống kiểm định, kiểm dịch hiện đại. Thành phố cũng kiến nghị Trung ương hỗ trợ hình thành trung tâm logistics xuất khẩu cấp vùng, phát triển vận tải đường thủy và ven biển, đồng thời có cơ chế tín dụng ưu đãi để doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đáp ứng các tiêu chuẩn ESG.

Trong khi đó, Phú Thọ nổi lên là cực tăng trưởng mới sau khi mở rộng không gian phát triển. Theo bà Phùng Thị Kim Nga, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, 5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh Phú Thọ đạt 49,98 tỷ USD, đứng thứ ba cả nước, chỉ sau Bắc Ninh và TP. Hồ Chí Minh. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 21,07 tỷ USD, tăng 59,4% so với cùng kỳ năm trước; nhập khẩu đạt 28,91 tỷ USD, tăng 106% so với cùng kỳ; nhập siêu khoảng 7,84 tỷ USD do doanh nghiệp tăng nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ sản xuất.

5 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu tỉnh Phú Thọ đạt 49,98 tỷ USD, đứng thứ ba cả nước, chỉ sau Bắc Ninh và TP. Hồ Chí Minh.

Lãnh đạo Phú Thọ cho biết, địa phương hiện có gần 900 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu, tập trung ở các ngành như: điện tử, máy tính, linh kiện điện tử, điện thoại, dệt may và da giày. Cùng với việc duy trì đối thoại thường xuyên để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, tỉnh Phú Thọ kiến nghị Bộ Công Thương tăng cường dự báo, cảnh báo sớm diễn biến thị trường và các rào cản thương mại; đồng thời đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phát triển công nghiệp hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và hàm lượng công nghệ trong sản phẩm xuất khẩu.

Thực tiễn từ 4 địa phương cho thấy, tăng trưởng xuất khẩu hai con số chỉ bền vững khi được xây dựng trên hệ sinh thái phát triển đồng bộ, trong đó chính quyền giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là trung tâm đổi mới, còn thị trường tạo động lực phát triển. Khi cải cách thủ tục hành chính được đẩy mạnh, hạ tầng logistics tiếp tục hoàn thiện, các FTA được khai thác hiệu quả và doanh nghiệp chủ động đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế, xuất khẩu sẽ có thêm dư địa tăng trưởng. Đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, khẳng định vị thế hàng hóa Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững trong những năm tới.