 |
| Các biện pháp kiểm tra, thu hồi sản phẩm, cảnh báo sớm, cùng việc hoàn thiện khung pháp lý và ứng dụng công nghệ đang góp phần xây dựng thị trường minh bạch, an toàn cho người dân và doanh nghiệp. |
Chủ động kiểm tra, xử lý vi phạm và cảnh báo sớm
Năm 2025, UBCTQG bám sát chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Công Thương, đẩy mạnh các hoạt động giám sát, kiểm tra và xử lý trong ba lĩnh vực trọng tâm: cạnh tranh, kinh doanh đa cấp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Mục tiêu xuyên suốt là phòng ngừa, phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm, đặc biệt liên quan đến hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại.
Ở lĩnh vực cạnh tranh, UBCTQG tiếp nhận và đánh giá 231 giao dịch tập trung kinh tế; xác minh 63 vụ việc có dấu hiệu vi phạm và quyết định điều tra 13 vụ liên quan đến hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Cơ quan trình xử lý 11 vụ thuộc các lĩnh vực bưu chính, bảo hiểm, nước lọc, kinh doanh vàng và dược phẩm, với tổng số tiền xử phạt 2,2 tỷ đồng. Hai hồ sơ xin miễn trừ thỏa thuận hạn chế cạnh tranh đã được cơ quan này xem xét và ban hành quyết định theo quy định.
Bên cạnh đó, việc chấp hành pháp luật cạnh tranh cũng được UBCTQG đẩy mạnh, kiểm tra trực tiếp tại bốn doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực sàn thương mại điện tử và logistics vận tải biển. Qua đó, kịp thời nhận diện dấu hiệu lạm dụng vị trí và các hành vi có nguy cơ bóp méo thị trường, gây bất lợi cho người tiêu dùng.
Trong kinh doanh đa cấp, UBCTQG tiếp nhận và xử lý hơn 140 hồ sơ; 6 doanh nghiệp bị xử phạt với số tiền trên 1,3 tỷ đồng. Cơ quan phối hợp lực lượng công an để ngăn chặn hoạt động đa cấp không phép; đồng thời tổ chức tập huấn, hỗ trợ địa phương giám sát các mô hình lợi dụng đa cấp gây rủi ro cho người dân. Trọng tâm là quản lý chặt điều kiện kinh doanh, tăng tính minh bạch, hạn chế tình trạng dụ dỗ, lôi kéo và giảm thiệt hại tài chính.
Về bảo vệ người tiêu dùng, UBCTQG xử lý 26 vụ việc, kiểm tra sáu đối tượng và xử phạt hành chính 17 tổ chức, cá nhân với tổng số tiền 2,71 tỷ đồng. Một vụ việc được chuyển cơ quan công an xem xét xử lý hình sự. Cơ quan giám sát 19 chương trình thu hồi sản phẩm, đồng thời theo dõi thông tin từ các cơ quan chức năng nước ngoài để chủ động cảnh báo khi sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng. Các chương trình thu hồi được công bố công khai, giúp người dân chủ động tham gia và giảm rủi ro.
Tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng giám sát các thị trường trọng điểm
Triển khai Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023, UBCTQG thiết lập khu vực báo cáo trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử; xây dựng đề cương báo cáo về trách nhiệm đặc thù của tổ chức vận hành nền tảng số lớn; đề nghị các đơn vị rà soát, báo cáo theo quy định. Đến hết tháng 11/2025, bốn nền tảng thương mại điện tử được xác định là nền tảng số lớn đã cung cấp thông tin và đăng ký tài khoản.
Tổng đài 1800.6838 tiếp nhận 14.868 cuộc gọi, trong đó 9.513 cuộc được xử lý trực tiếp (khoảng 64%). UBCTQG tiếp nhận 896 đơn thư phản ánh; triển khai các đề án liên quan đến doanh nghiệp vì người tiêu dùng, hệ thống tổng đài và cơ sở dữ liệu quốc gia. Lễ Phát động Ngày Quyền của người tiêu dùng Việt Nam 2025 với chủ đề “Thông tin minh bạch - Tiêu dùng trách nhiệm” thu hút sự quan tâm của người dân và doanh nghiệp.
Trong kiểm soát hợp đồng theo mẫu, UBCTQG thẩm định 200 hồ sơ; hơn 70% được giải quyết sớm, tỷ lệ không chấp nhận đạt 62%. Việc rà soát góp phần loại bỏ điều khoản bất lợi, bảo đảm giao dịch rõ ràng giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Trên nền tảng chuyển đổi số, UBCTQG đã đơn giản hóa thủ tục dựa trên dữ liệu; xây dựng Đề án bảo vệ người tiêu dùng giai đoạn 2026 - 2030, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu số, hướng tới hệ thống quản lý kết nối từ Trung ương đến 34 địa phương.
Những định hướng và kết quả triển khai đồng bộ trong năm 2025 cho thấy nỗ lực thiết lập kỷ cương thị trường, nâng cao hiệu quả quản lý đa cấp và tăng cường bảo vệ người tiêu dùng của UBCTQG trong bối cảnh chuyển đổi số. Các biện pháp kiểm tra, thu hồi sản phẩm, cảnh báo sớm, cùng việc hoàn thiện khung pháp lý và ứng dụng công nghệ đang góp phần xây dựng thị trường minh bạch, an toàn cho người dân và doanh nghiệp.
Mặc dù vậy, trong thực tế cho thấy vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi UBCTQG tập trung nguồn lực trong triển khai thực hiện nhiệm vụ, tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ 2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đề nghị UBCTQG phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để đẩy nhanh tiến trình dự án sửa đổi Luật Cạnh tranh và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Theo đó, UBCTQG cần chủ động rà soát, đề xuất hoàn thiện quy định và triển khai nhiệm vụ trên phạm vi cả nước. Song song đó, tập trung nghiên cứu, thu thập thông tin để giám sát cạnh tranh tại các thị trường trọng điểm; xác minh dấu hiệu vi phạm, tổ chức điều tra và xử lý theo quy định, nhất là những lĩnh vực tiêu biểu.
Ngoài ra, hoạt động kiểm tra chuyên ngành cần được đẩy mạnh trên toàn bộ lĩnh vực quản lý, nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh công bằng, phát hiện và xử lý kịp thời vi phạm; bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, góp phần nâng cao kỷ cương pháp luật và niềm tin xã hội.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân lưu ý, UBCTQG cũng cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực cạnh tranh và bảo vệ người tiêu dùng; xây dựng đội ngũ công chức, đặc biệt là điều tra viên cạnh tranh, có năng lực chuyên môn cao, bản lĩnh vững vàng, đáp ứng yêu cầu thực thi pháp luật trong giai đoạn mới.
