 |
| Theo báo cáo Affiliate Marketing tại Đông Nam Á, quy mô ngành tiếp thị liên kết tại thị trường Việt Nam ước đạt từ 700 triệu đến 1 tỷ USD trong năm 2025. |
Thưa ông, gần đây dư luận đặc biệt quan tâm đến việc nhiều cá nhân làm affiliate marketing bị truy thu số tiền lớn sau quyết toán thuế. Ông nhìn nhận ra sao về vấn đề này?
Trước hết, cần nhìn nhận rằng affiliate marketing hiện không còn là hoạt động nhỏ lẻ hay mang tính thử nghiệm như vài năm trước. Đây đang trở thành một lĩnh vực tạo ra doanh thu rất lớn trong nền kinh tế số.
Nhiều cá nhân hiện có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi tháng thông qua việc quảng bá sản phẩm trên: TikTok, Facebook, YouTube hoặc các sàn TMĐT. Có trường hợp doanh thu hoa hồng đạt tới hàng tỷ đồng mỗi năm.
Khi dòng tiền trên nền tảng số tăng mạnh, việc cơ quan quản lý hoàn thiện chính sách thuế và tăng cường kết nối dữ liệu là xu hướng tất yếu nhằm bảo đảm công bằng nghĩa vụ tài chính giữa các nhóm ngành nghề.
Thực tế, nhiều trường hợp phát sinh số thuế lớn sau quyết toán không phải do thay đổi chính sách bất ngờ, mà chủ yếu đến từ việc chưa hiểu đầy đủ quy định hiện hành.
Không ít người nhầm tưởng khoản 10% bị sàn TMĐT khấu trừ là mức thuế cuối cùng, trong khi đây chỉ là khoản tạm khấu trừ theo quy định. Về bản chất, đây chỉ là cơ chế tạm thu để hỗ trợ quản lý nguồn thu phát sinh trên nền tảng số. Cuối năm, cá nhân vẫn phải thực hiện quyết toán để xác định chính xác nghĩa vụ thuế dựa trên tổng thu nhập thực tế.
Theo quy định hiện hành, nếu cá nhân hoạt động dưới danh nghĩa cá nhân và thu nhập được xếp vào nhóm tiền lương, tiền công, thì thuế thu nhập cá nhân sẽ áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần.
Điều này phản ánh nguyên tắc người có thu nhập cao sẽ thực hiện nghĩa vụ thuế tương xứng hơn với mức thu nhập của mình. Đây cũng là cơ chế đang được áp dụng phổ biến đối với nhiều nhóm lao động khác trong nền kinh tế.
Ví dụ, một cá nhân có tổng thu nhập khoảng 3 tỷ đồng/năm có thể phát sinh nghĩa vụ thuế ở mức cao hơn nhiều so với khoản 10% tạm khấu trừ ban đầu. Nếu trước đó mới tạm nộp khoảng 300 triệu đồng nhưng số thuế phải nộp theo quyết toán lên tới khoảng 840 triệu đồng, thì phần chênh lệch sẽ cần được nộp bổ sung.
Ở góc độ quản lý, việc quyết toán giúp bảo đảm nguồn thu ngân sách được xác định đúng, đủ và minh bạch, đồng thời tạo sự bình đẳng giữa kinh doanh truyền thống và kinh doanh trên môi trường số.
Nhiều người làm affiliate marketing cho rằng, doanh thu cao nhưng chi phí vận hành cũng rất lớn. Điều này đang được nhìn nhận ra sao, thưa ông?
Đúng là hoạt động affiliate marketing hiện nay đã có tính chuyên nghiệp rất cao. Nhiều cá nhân đầu tư đáng kể cho quảng cáo, nhân sự, studio, thiết bị quay dựng hay sản xuất nội dung.
 |
| Theo TS Khúc Đại Long, việc quản lý thuế rõ ràng góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể tham gia thị trường số. |
Tuy nhiên, việc xác định chi phí được khấu trừ sẽ phụ thuộc vào mô hình hoạt động và quy định pháp luật hiện hành. Nếu hoạt động dưới hình thức cá nhân hưởng thu nhập từ tiền lương, tiền công thì các khoản chi phí đó chưa được tính khấu trừ như: mô hình doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh.
Ở chiều ngược lại, chính sự phát triển mạnh của lĩnh vực này cũng đang thúc đẩy nhiều cá nhân chuyển dần sang mô hình kinh doanh bài bản, chuyên nghiệp hơn. Đây là xu hướng tích cực, vì khi hoạt động có quy mô lớn, việc tổ chức vận hành minh bạch, có kế toán và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính sẽ giúp giảm rủi ro về lâu dài.
Quan trọng hơn, việc quản lý thuế rõ ràng còn góp phần tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể tham gia thị trường số.
Việc tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng số mang lại ý nghĩa gì trong bối cảnh hiện nay. Bên cạnh đó, người làm affiliate marketing cần chuẩn bị gì trong giai đoạn tới, thưa ông?
Nền kinh tế số đang phát triển rất nhanh và tạo ra nguồn thu lớn.
Theo báo cáo Affiliate Marketing tại Đông Nam Á, quy mô ngành tiếp thị liên kết toàn cầu cuối năm 2025 đã đạt khoảng 17 tỷ USD và có thể tăng lên 40 tỷ USD vào năm 2030.
Tại Việt Nam, thị trường này được ước đạt từ 700 triệu đến 1 tỷ USD trong năm 2025. Điều này cho thấy hoạt động kinh doanh trên nền tảng số không còn là lĩnh vực nhỏ.
Khi quy mô thị trường ngày càng lớn, việc xây dựng cơ chế quản lý thuế phù hợp là yêu cầu cần thiết để bảo đảm tính minh bạch và ổn định nguồn thu ngân sách.
Hiện nay, dữ liệu doanh thu, thanh toán và hoa hồng từ các sàn TMĐT đã được kết nối chặt chẽ hơn với hệ thống quản lý thuế. Đây là bước đi phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước.
Việc tăng cường quản lý không chỉ nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ mà còn góp phần tạo môi trường kinh doanh công bằng giữa TMĐT và kinh doanh truyền thống. Người kinh doanh trên môi trường số cũng cần thực hiện nghĩa vụ tài chính tương tự các lĩnh vực khác.
Trong bố cảnh đó, người làm affiliate marketing cần chủ động theo dõi doanh thu, lưu ý nghĩa vụ quyết toán và tìm hiểu kỹ quy định thuế thay vì chỉ quan tâm đến số tiền thực nhận từ sàn.
Trong dài hạn, việc minh bạch thuế không chỉ giúp giảm rủi ro pháp lý mà còn góp phần chuyên nghiệp hóa ngành affiliate marketing tại Việt Nam.
Trân trọng cảm ơn ông!
