 |
| Dự báo đến năm 2030, quy mô thị trường lưu trữ năng lượng toàn cầu có thể đạt khoảng 332 tỷ USD. |
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, pin đang trở thành “trái tim” của nhiều ngành kinh tế mới, từ xe điện, năng lượng tái tạo đến thiết bị lưu trữ và điện tử thông minh.
Việc nội địa hóa chuỗi cung ứng pin vì thế không chỉ là bài toán công nghiệp, mà đã trở thành vấn đề chiến lược gắn với an ninh năng lượng, năng lực sản xuất và vị thế cạnh tranh quốc gia. Trong đó, thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia giữ vai trò quan trọng trong nội địa hóa chuỗi cung ứng.
Theo dự báo, nhu cầu về pin cho xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng và các nguồn năng lượng tái tạo tại Việt Nam có thể tăng gấp nhiều lần trong giai đoạn 2030 - 2040. Điều này kéo theo nhu cầu đầu tư rất lớn vào hạ tầng sản xuất, công nghệ và logistics.
Hiện nội địa hóa chuỗi cung ứng pin đang nổi lên như một hướng đi chiến lược trong quá trình chuyển dịch mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững. Việt Nam có lợi thế về vị trí địa lý trong chuỗi cung ứng châu Á, thị trường tiêu thụ xe điện và năng lượng tái tạo đang mở rộng nhanh, cùng sự tham gia ngày càng rõ nét của các doanh nghiệp trong nước vào lĩnh vực pin và xe điện.
Chia sẻ về vấn đề này dưới góc nhìn doanh nghiệp, ông Kim Gyeng Chul, Giám đốc Vinatech Energy Solutions cho rằng, trong bối cảnh hạ tầng năng lượng của Việt Nam đang bước vào giai đoạn chịu áp lực lớn từ nhu cầu sản xuất công nghiệp, sự phát triển của xe điện và việc mở rộng năng lượng tái tạo, việc phát triển công nghệ pin, thiết bị điện nội địa là yêu cầu cấp thiết.
Ông nhấn mạnh, việc tự chủ công nghệ pin không chỉ giúp Việt Nam đảm bảo nguồn năng lượng ổn định mà còn nâng cao chất lượng điện, phục vụ nhu cầu sản xuất ngày càng cao của nền kinh tế.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, thách thức trong nội địa hóa chuỗi cung ứng pin là không nhỏ. Việt Nam hiện chưa làm chủ được các khâu có giá trị gia tăng cao như sản xuất cell pin (tế bào pin) hay công nghệ tái chế hiện đại.
Phần lớn nguyên liệu đầu vào vẫn phụ thuộc nhập khẩu, trong khi đầu tư cho nghiên cứu – phát triển (R&D), tiêu chuẩn kỹ thuật và nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế.
Thực tế cho thấy, nhu cầu pin tại Việt Nam đang tăng nhanh nhờ ba động lực chính: sự phát triển của xe điện, mở rộng các dự án điện tái tạo và xu hướng điện hóa trong sản xuất – tiêu dùng.
Tại Việt Nam, Nghị quyết số 70/NQ-TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 được xem là cú hích chính sách quan trọng, đặt mục tiêu đẩy mạnh điện mặt trời áp mái, đặc biệt trong các khu công nghiệp giai đoạn 2027–2028, nhằm bảo đảm an ninh năng lượng cho sản xuất.
Trong bối cảnh Việt Nam đối mặt với nguy cơ thiếu điện trong ngắn hạn, năng lượng tái tạo là giải pháp nhanh nhất để bổ sung nguồn cung.
Trong đó, điện mặt trời có tốc độ triển khai nhanh nhưng lại kém ổn định do phụ thuộc lớn vào điều kiện thời tiết. Điện gió ổn định hơn, song cũng không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu các giải pháp lưu trữ.
Bài toán không chỉ nằm ở nguồn phát mà còn ở hệ thống truyền tải. Có những khu vực phát điện rất tốt nhưng không tiêu thụ hết do phụ tải thấp và lưới điện yếu, trong khi các vùng phụ tải lớn lại thiếu nguồn. Trong bối cảnh đó, tích trữ năng lượng trở thành nhu cầu tất yếu để cân bằng hệ thống.
Theo ông Bùi Xuân Bình, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc hệ sinh thái GG Power, Nghị quyết 70 cũng đặt ra yêu cầu rất rõ về làm chủ công nghệ, nội địa hóa và xây dựng sản phẩm mang thương hiệu Việt.
Theo tinh thần này, đại diện doanh nghiệp cho biết GG Power xác định pin lưu trữ là “mắt xích” doanh nghiệp có thể tham gia sâu và tạo giá trị trong chuỗi cung ứng năng lượng. Đồng thời khẳng định xu hướng này đang tạo ra một thị trường khổng lồ cho ngành lưu trữ năng lượng.
“Dự báo đến năm 2030, quy mô thị trường lưu trữ năng lượng toàn cầu có thể đạt khoảng 332 tỷ USD, riêng năm 2025 ước đạt 92 tỷ USD. Việt Nam chắc chắn không nằm ngoài cuộc chơi này. Quy mô thị trường là rất lớn và đang mở ra cơ hội rõ ràng cho doanh nghiệp,” ông nhận định.
Theo các chuyên gia, không chỉ phục vụ thị trường nội địa, việc hình thành năng lực sản xuất pin trong nước còn giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, tận dụng lợi thế về chi phí lao động, vị trí địa lý và các hiệp định thương mại tự do. Với các nhà đầu tư dài hạn, pin không còn là thị trường ngách mà đang dần trở thành một ngành hạ tầng mới của nền kinh tế xanh.️
Theo đại diện GG Power, Nghị quyết 70 đã nêu rất rõ tầm quan trọng của an ninh năng lượng, nhưng trên thực tế, việc giải phóng mặt bằng cho hạ tầng điện, từ đường dây đến trạm biến áp, vẫn gặp nhiều vướng mắc do chồng chéo quy hoạch đô thị, công nghiệp. Do đó, ông kiến nghị cần tiếp tục cụ thể hóa Nghị quyết 70 bằng các thông tư, hướng dẫn đủ mạnh để an ninh năng lượng được ưu tiên đúng vị trí.
