 |
| Cục Hải quan hướng dẫn hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất. Ảnh: CHQ |
Gỡ vướng địa điểm làm thủ tục hải quan
Trong quá trình triển khai Thông tư số 121/2025/TT-BTC, Cục Hải quan tiếp tục nhận được ý kiến tại các hội nghị tập huấn, hội nghị đối thoại và công văn của doanh nghiệp phản ánh vướng mắc về địa điểm làm thủ tục hải quan đối với trường hợp doanh nghiệp nội địa thuê DNCX gia công. Trong đó, có trường hợp một doanh nghiệp nội địa thuê nhiều DNCX gia công tại các địa bàn quản lý hải quan khác nhau.
Theo phản ánh của Công ty TNHH BHFLEX VINA và Công ty TNHH Amphenol Technology Việt Nam, việc thực hiện quy định về địa điểm làm thủ tục hải quan đối với trường hợp doanh nghiệp nội địa thuê DNCX gia công còn phát sinh một số vướng mắc, nhất là khi phát sinh các nghiệp vụ như xuất trình hồ sơ, giải trình, kiểm tra thực tế hàng hóa hoặc báo cáo quyết toán tại cơ quan Hải quan khác với đơn vị đang trực tiếp quản lý doanh nghiệp.
Để thống nhất thực hiện, ngày 6/8/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 19945/CHQ-GSQL hướng dẫn các đơn vị trên cơ sở quy định tại Thông tư số 38/2015/TT-BTC đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC.
Theo đó, trường hợp DNCX nhận gia công cho doanh nghiệp nội địa, doanh nghiệp nội địa được lựa chọn địa điểm làm thủ tục hải quan theo quy định tại Điều 67 hoặc điểm b khoản 2 Điều 76 Thông tư số 38/2015/TT-BTC đã được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 121/2025/TT-BTC. Doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục tại cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có trụ sở chính, cơ sở sản xuất hoặc tại cơ quan Hải quan quản lý DNCX.
Đối với trường hợp cơ quan Hải quan tiếp nhận tờ khai xuất nhập khẩu khác với cơ quan Hải quan tiếp nhận hợp đồng gia công, công chức hải quan được phân công tra cứu thông tin hợp đồng, phụ lục hợp đồng trên phạm vi toàn quốc thông qua hệ thống GCSXK-WEB để làm căn cứ xử lý tờ khai theo quy định.
Đối với các hợp đồng gia công đã được thông báo và chưa đến thời hạn báo cáo quyết toán, doanh nghiệp tiếp tục thực hiện báo cáo quyết toán tại cơ quan Hải quan đã tiếp nhận hợp đồng; các thủ tục xuất khẩu nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị và nhập khẩu sản phẩm được thực hiện theo hướng dẫn mới.
Các hướng dẫn được ban hành đã làm rõ cách áp dụng một số quy định của Thông tư số 121/2025/TT-BTC, góp phần thống nhất việc thực hiện trong toàn Ngành, đồng thời tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về hải quan.
Làm rõ quy định về tiêu hủy
Cũng theo Cục Hải quan, trên cơ sở tổng hợp các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai Thông tư số 121/2025/TT-BTC, cơ quan Hải quan đã có nhiều công văn hướng dẫn các đơn vị hải quan khu vực thống nhất thực hiện một số nội dung liên quan đến hoạt động tiêu hủy, thông báo cơ sở sản xuất, hợp đồng gia công và báo cáo quyết toán.
 |
| Hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu của doanh nghiệp chế xuất. Ảnh: H.Nụ |
Đối với hoạt động tiêu hủy hàng hóa nhập khẩu để gia công, sản xuất xuất khẩu và của DNCX, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan thực hiện phân tích, đánh giá rủi ro để quyết định việc giám sát. Trường hợp giám sát trực tiếp, việc giám sát phải được thực hiện chặt chẽ, xuyên suốt quá trình tiêu hủy nhằm ngăn ngừa hành vi lợi dụng để gian lận thương mại.
Theo hướng dẫn, trường hợp tiêu hủy tại cơ sở sản xuất đáp ứng quy định của pháp luật về môi trường, cơ quan Hải quan giám sát trực tiếp, bảo đảm hàng hóa sau tiêu hủy không còn tính năng, công dụng ban đầu; đồng thời giám sát việc xử lý, phân loại phế liệu, phế phẩm (nếu có).
Trường hợp tiêu hủy tại đơn vị có chức năng xử lý theo quy định của pháp luật về môi trường, việc giám sát được thực hiện theo quy định hiện hành. Sau khi kết thúc quá trình tiêu hủy, đều phải lập biên bản ghi nhận đầy đủ khối lượng hàng hóa tiêu hủy và hàng hóa còn giá trị sử dụng thu được sau tiêu hủy (nếu có).
Đối với hàng hóa còn giá trị sử dụng sau tiêu hủy, DNCX thực hiện mở tờ khai bán phế liệu theo quy định hiện hành; doanh nghiệp không phải DNCX thực hiện kê khai, nộp thuế với cơ quan Thuế nội địa theo quy định của pháp luật về thuế.
Công văn cũng làm rõ thẩm quyền tiếp nhận thông báo tiêu hủy. Theo đó, chi cục hải quan khu vực là đơn vị tiếp nhận thông báo; căn cứ điều kiện thực tế có thể phân công hải quan cửa khẩu hoặc hải quan ngoài cửa khẩu thực hiện.
Trường hợp địa điểm tiêu hủy nằm ngoài địa bàn quản lý hoặc đơn vị tiếp nhận không đủ nguồn lực giám sát, cơ quan Hải quan nơi tiếp nhận thông báo chủ trì phối hợp với cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có địa điểm tiêu hủy để thực hiện giám sát theo quy định.
Bên cạnh hoạt động tiêu hủy, cơ quan Hải quan còn hướng dẫn việc thông báo cơ sở sản xuất, hợp đồng gia công, hợp đồng gia công lại và báo cáo quyết toán. Theo đó, khi có thay đổi thông tin về cơ sở sản xuất hoặc hợp đồng gia công, doanh nghiệp thực hiện thông báo với cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có cơ sở sản xuất; trường hợp cơ sở sản xuất đã được kiểm tra, xác nhận đủ điều kiện thì không phải kiểm tra lại, trừ trường hợp phải kiểm tra theo quy định.
Đối với báo cáo quyết toán, doanh nghiệp có năm tài chính kết thúc sau thời điểm Thông tư số 121/2025/TT-BTC có hiệu lực thực hiện nộp báo cáo tại cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi có cơ sở sản xuất.
Doanh nghiệp không phải nộp báo cáo quyết toán khi chuyển nơi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu, vật tư. Trong thời gian hệ thống công nghệ thông tin chưa được nâng cấp, doanh nghiệp tiếp tục sử dụng biểu mẫu hiện hành và khai bổ sung các nội dung mới theo hướng dẫn của Cục Hải quan.
