Hộ kinh doanh "lần đầu" kê khai thuế: Ghi nhận từ Lạng Sơn

Các công chức Thuế cơ sở 5 Thuế tỉnh Lạng Sơn hỗ trợ hộ kinh doanh cài đặt ứng dụng eTax Mobile. Ảnh: TN.

Không khí “nóng” từ hội trường

Ngay từ sáng sớm 25/3, hội trường tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế đối với hộ kinh doanh do Thuế cơ sở 5 Thuế tỉnh Lạng Sơn tổ chức đã chật kín người. Hàng trăm hộ kinh doanh đến từ các địa bàn như Cao Lộc, Đồng Đăng, Tam Thanh… có mặt từ sớm, tạo nên không khí sôi động, khẩn trương hiếm thấy ở một hội nghị chính sách.

Điểm đáng chú ý là sự thay đổi trong phương thức tổ chức. Nếu trước đây các hội nghị chủ yếu dừng ở việc phổ biến văn bản thì nay đã trở thành các buổi “thực hành tại chỗ”. Người tham dự được yêu cầu mang theo điện thoại thông minh để trực tiếp cài đặt ứng dụng eTax Mobile, đăng ký tài khoản kinh doanh và thực hiện “thử nghiệm” kê khai ngay tại hội trường.

Hình ảnh hàng trăm hộ kinh doanh đồng loạt thao tác trên điện thoại, xen lẫn các trao đổi trực tiếp với công chức thuế, cho thấy rõ áp lực thời điểm khi kỳ kê khai thuế đầu tiên đang cận kề.

Việc chuyển đổi từ phương pháp thuế khoán sang kê khai theo doanh thu thực tế được xác định là bước ngoặt lớn. Không chỉ thay đổi cách tính thuế, chính sách mới còn đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch, quản lý dòng tiền và ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh.

Câu chuyện của anh Đoàn Văn Hon, hộ kinh doanh vật liệu xây dựng tại phường Tam Thanh, là một ví dụ điển hình.

Trước đây, anh nộp thuế khoán khoảng 600.000 đồng/tháng. Với dự kiến doanh thu năm 2026 khoảng 1 tỷ đồng, anh thuộc nhóm hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 3 tỷ đồng. Theo hướng dẫn, anh thuộc trường hợp phải thực hiện kê khai thuế GTGT, thuế TNCN và các nghĩa vụ thuế khác theo quý.

Anh Đoàn Văn Hon đang thực hiện kê khai số tài khoản hộ kinh doanh theo hướng dẫn của cơ quan Thuế. Ảnh: TN.

Đáng chú ý, nếu lựa chọn phương pháp tính thuế TNCN trên thu nhập tính thuế, anh Hon phải thực hiện khai tạm nộp theo quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT và khai quyết toán thuế TNCN theo năm (chậm nhất là ngày 31/3 năm dương lịch tiếp theo). Đây là những quy định mới, đòi hỏi người nộp thuế phải nắm chắc để tránh sai sót.

Chia sẻ với chúng tôi, anh Hon cho biết đã chủ động tham gia ngay khi nhận được thông báo trong nhóm Zalo hỗ trợ của cơ quan Thuế. Việc trực tiếp thực hành giúp anh yên tâm hơn, tránh bị động khi chính thức bước vào kỳ kê khai.

Có thể nhận thấy, tâm lý chung của nhiều hộ kinh doanh là “vừa mừng, vừa lo”. Mừng vì chính sách hướng tới công bằng, minh bạch, nhưng cũng lo vì là lần đầu tiếp cận phương thức quản lý thuế mới, trong khi kỹ năng công nghệ còn hạn chế.

“Cầm tay chỉ việc”: Giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương

Là địa bàn miền núi, nơi có đông đồng bào dân tộc sinh sống, việc triển khai chính sách thuế mới tại Lạng Sơn gặp không ít thách thức, đặc biệt trong tiếp cận công nghệ.

Trước thực tế này, cơ quan Thuế đã lựa chọn cách làm linh hoạt, lấy người nộp thuế làm trung tâm. Hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế đối với hộ kinh doanh do Thuế cơ sở 5 Thuế tỉnh Lạng Sơn tổ chức vì thế không chỉ là nơi truyền đạt thông tin mà còn là “điểm hỗ trợ trực tiếp”, nơi mọi vướng mắc được giải quyết ngay tại chỗ.

Để đảm bảo hiệu quả, Thuế cơ sở 5 đã huy động tối đa cán bộ, công chức tham gia hỗ trợ, đồng thời phối hợp với Thuế tỉnh. Cán bộ, công chức thuế trực tiếp xuống từng khu vực, hướng dẫn từng thao tác cụ thể, từ cài đặt ứng dụng đến kê khai thông tin.

Hội nghị đã thu hút hàng trăm hộ kinh doanh tham dự. Ảnh: TN.

Trường hợp của bà Lê Thị Định - một hộ kinh doanh lớn tuổi ở phường Đông Kinh cho thấy rõ ý nghĩa của phương thức này. Khi gặp vướng mắc do thông tin số điện thoại không khớp với hệ thống định danh điện tử, bà Định đã không thể hoàn tất việc cài đặt. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ trực tiếp từ cán công chức Thuế, bà đã được giải thích nguyên nhân và hướng dẫn các bước cần thiết để khắc phục.

Anh Mã Văn Dũng, công chức Thuế cơ sở 5 chia sẻ, trong quá trình tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi, những tình huống tương tự như bà Định không hiếm gặp. Nhiều hộ kinh doanh đã lớn tuổi, quen với phương thức truyền thống, nên việc chuyển sang sử dụng ứng dụng điện tử là một rào cản lớn. Do đó, phương thức “cầm tay chỉ việc” không chỉ mang tính hỗ trợ, mà là yếu tố then chốt để chính sách đi vào cuộc sống.

Song song với hỗ trợ trực tiếp, cơ quan Thuế cũng đẩy mạnh các kênh hỗ trợ gián tiếp. Các nhóm Zalo được thiết lập theo từng địa bàn nhằm duy trì tương tác thường xuyên giữa cán bộ, công chức thuế và người nộp thuế. Tuy nhiên, do đặc thù kinh doanh, không phải hộ nào cũng theo dõi liên tục, khiến một số thông tin có thể bị bỏ lỡ. Điều này càng khẳng định vai trò không thể thay thế của các hội nghị trực tiếp.

Theo thống kê, hiện có hàng nghìn hộ kinh doanh trên địa bàn do Thuế cơ sở 5 quản lý đang chuẩn bị bước vào kỳ kê khai đầu tiên. Đây là khối lượng công việc lớn, đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ cả về chính sách, nhân lực và công nghệ.

Để đáp ứng yêu cầu này, cơ quan Thuế đã triển khai kế hoạch 15 ngày cao điểm tuyên truyền và hỗ trợ, bắt đầu từ ngày 13/3/2026. Nội dung tập trung vào các quy định trọng tâm như quyền và nghĩa vụ thuế; sử dụng hóa đơn điện tử; kê khai doanh thu; thời hạn nộp thuế; cũng như cảnh báo các hành vi vi phạm.

Đáng chú ý, đối với các hộ kinh doanh khai thuế theo tháng, hồ sơ khai thuế các tháng 1, 2, 3/2026 được gia hạn nộp chậm nhất đến ngày 20/4/2026. Đây là khoảng “đệm” quan trọng để người nộp thuế làm quen với quy trình mới.

Theo ông Hoàng Việt Dũng, Phó Trưởng Thuế cơ sở 5, ngoài các hội nghị tập trung, đơn vị còn tổ chức các “ngày hỗ trợ kê khai”, thiết lập đường dây nóng, đồng thời phối hợp với các nhà cung cấp giải pháp công nghệ để hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình.

Mặc dù kế hoạch cao điểm kéo dài 15 ngày, song cơ quan Thuế xác định sẽ tiếp tục hỗ trợ cho đến thời điểm các hộ kinh doanh hoàn tất kê khai. Quan điểm xuyên suốt là đảm bảo mọi hộ kinh doanh đều được hỗ trợ kịp thời, hạn chế sai sót và từng bước nâng cao mức độ tuân thủ.

Có thể nói, việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai không chỉ là thay đổi phương thức quản lý, mà còn là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa ngành Thuế. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, yếu tố then chốt vẫn là sự đồng thuận của người nộp thuế. Do đó, việc đẩy mạnh tuyên truyền và hỗ trợ không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu trước mắt, mà còn hướng tới xây dựng ý thức tuân thủ lâu dài.